Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download

Ι. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΙΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Κανόνας 1. Ενημέρωση

Τα Κράτη πρέπει ν’ αναλάβουν δράση ώστε η κοινωνία ν’ αποκτήσει συνείδηση των Α.Μ.Ε.Α., των δικαιωμάτων τους, των αναγκών τους, του δυναμικού και της συμβολής τους.

1. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ότι υπεύθυνες αρχές θα παρέχουν σύγχρονες πληροφορίες για διαθέσιμα προγράμματα κι υπηρεσίες προς τα Α.Μ.Ε.Α., τις οικογένειές τους, επαγγελματίες του χώρου και γενικά προς το κοινό. Οι πληροφορίες προς τα Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να είναι προσιτές σε αυτά.

2. Τα Κράτη πρέπει να πυροδοτούν και να υποστηρίζουν Καμπάνιες Ενημέρωσης που αφορούν τα Α.Μ.Ε.Α. και τις αντίστοιχες πολιτικές, μεταφέροντας το μήνυμα ότι Α.Μ.Ε.Α. είναι πολίτες με τα ίδια δικαιώματα κι υποχρεώσεις όπως οι άλλοι, και αιτιολογώντας, έτσι, μέτρα που αίρουν όλα τα εμπόδια της πλήρους κοινωνικής συμμετοχής.

3. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν την προβολή των Α.Μ.Ε.Α. από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μ’ έναν θετικό τρόπο και οι Οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να εισακούονται στο θέμα αυτό.

4. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ώστε τα Προγράμματα Δημόσιας Εκπαίδευσης ν’ αντανακλούν σ’ όλες τους τις όψεις την αρχή της πλήρους συμμετοχής κι ισότητας.

5. Τα Κράτη πρέπει να προσκαλούν Α.Μ.Ε.Α., τις οικογένειές τους και οργανώσεις, να συμμετέχουν στα προγράμματα Δημόσιας Εκπαίδευσης που αφορούν θέματα σχετικά με την ειδική αγωγή για αναπηρίες.

6. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα να συγκαταλέγουν ζητήματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες σ’ όλες τις όψεις της δραστηριότητάς τους.

7. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναλαμβάνουν πρωτοβουλία και να προωθούν προγράμματα που στοχεύουν στην ανύψωση του επιπέδου της ενημέρωσης των Α.Μ.Ε.Α. αναφορικά με τα δικαιώματά τους και τις δυνατότητές τους. Η αυξημένη αυτοπεποίθηση κι η ενδυνάμωση θα βοηθήσει τα Α.Μ.Ε.Α. να επωφεληθούν των ευκαιριών που διατίθενται σ’ αυτά.

8. Η ενημέρωση πρέπει να είναι ένα σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης των παιδιών με ειδικές ανάγκες. και των προγραμμάτων αποκατάστασης. Τα Α.Μ.Ε.Α. θα μπορούσαν επίσης να αλληλοβοηθηθούν στην ενημέρωση μέσω δραστηριοτήτων των ίδιων των οργανώσεών τους.

9. Η ενημέρωση πρέπει να είναι μέρος της εκπαίδευσης όλων των παιδιών, ένας παράγων της εκπαίδευσης των εκπαιδευτών και της εκπαίδευσης όλων των επαγγελματιών.

Κανόνας 2. Ιατρική Περίθαλψη.

Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν την παροχή αποτελεσματικής ιατρικής περίθαλψης στα άτομα με αναπηρίες.

1. Τα Κράτη πρέπει να εργάζονται προς την παροχή προγραμμάτων που να υλοποιούνται από πολυεπιστημονικές ομάδες επαγγελματιών για έγκαιρη διάγνωση, έλεγχο και θεραπεία της βλάβης. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προλάβει, να μειώσει ή να εξαλείψει τις συνέπειες της αναπηρίας. Τέτοια προγράμματα πρέπει να διασφαλίζουν την εξ’ ολοκλήρου συμμετοχή των Α.Μ.Ε.Α. και των οικογενειών τους στο ατομικό επίπεδο, και των Οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. στο επίπεδο του σχεδιασμού και αξιολόγησης.

2. Οι εργαζόμενοι στις τοπικές κοινότητες πρέπει να εκπαιδεύονται για να συμμετέχουν σε τομείς τέτοιους όπως η έγκαιρη διάγνωση βλαβών, η παροχή πρώτων βοηθειών και η αναφορά στις αρμόδιες υπηρεσίες.

3. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα Α.Μ.Ε.Α., ιδιαίτερα τα βρέφη και τα παιδιά, τυγχάνουν ιατρικής περίθαλψης του ίδιου επιπέδου στα πλαίσια ενός και του αυτού συστήματος, όπως και τα άλλα μέλη της κοινωνίας.

4. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν πως όλο το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό είναι επαρκώς εκπαιδευμένο και διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό ώστε να παράσχει ιατρική φροντίδα στα Α.Μ.Ε.Α. και πως αυτά έχουν πρόσβαση σε κατάλληλες μεθόδους θεραπείας και τεχνολογία.

5. Τα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν πως το ιατρικό και παραϊατρικό και το βοηθητικό προσωπικό είναι επαρκώς εκπαιδευμένο ώστε να μην παρέχει ακατάλληλες συμβουλές στους γονείς, κι έτσι να περιορίζει τις επιλογές για τα παιδιά τους. Η εκπαίδευση θα πρέπει να είναι μία διαδικασία σε εξέλιξη και να βασίζεται στις πιο πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες.

6. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν πως στα Α.Μ.Ε.Α. παρέχεται κάθε συνήθης θεραπεία και φαρμακευτική αγωγή για τις οποίες υπάρχει ανάγκη, ώστε αυτά να διατηρούν και να βελτιώνουν το επίπεδο της λειτουργίας τους.

Κανόνας 3. Αποκατάσταση*.

Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν την παροχή υπηρεσιών αποκατάστασης σε Α.Μ.Ε.Α. ώστε αυτά να επιτυγχάνουν και να συντηρούν το άριστο επίπεδο ανεξαρτησίας και λειτουργίας.

1. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναπτύσσουν εθνικά προγράμματα αποκατάστασης για όλες τις ομάδες Α.Μ.Ε.Α. Τέτοια προγράμματα πρέπει να βασίζονται στις εκάστοτε ατομικές ανάγκες των Α.Μ.Ε.Α. και στις αρχές της πλήρους συμμετοχής και της ισότητας.

2. Τέτοια προγράμματα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων, όπως εκπαίδευση για την βελτίωση ή αντιστάθμιση βασικών ικανοτήτων μιας λειτουργίας που έχει επηρεασθεί, συμβουλευτική Α.Μ.Ε.Α. και των οικογενειών τους, ανάπτυξη αυτοπεποίθησης, περιστασιακές υπηρεσίες τέτοιες όπως η εκτίμηση της προόδου και η καθοδήγηση.

3. Όλα τα Α.Μ.Ε.Α., συμπεριλαμβανομένων τούτων με σοβαρές ή/και πολλαπλές αναπηρίες, που ζητούν αποκατάσταση πρέπει να έχουν πρόσβαση σ’ αυτήν.

4. Τα Α.Μ.Ε.Α. και οι οικογένειές τους πρέπει να είναι ικανά να συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την οργάνωση των υπηρεσιών αποκατάστασης που τους αφορούν.

5. Όλες οι υπηρεσίες αποκατάστασης πρέπει να είναι διαθέσιμες στις τοπικές κοινότητες όπου ζουν Α.Μ.Ε.Α. Παρά ταύτα, σε ορισμένες περιπτώσεις, για να επιτύχουμε ένα συγκεκριμένο εκπαιδευτικό σκοπό, ειδικά και περιορισμένου χρόνου μαθήματα αποκατάστασης θα πρέπει να οργανώνονται, εκεί όπου είναι κατάλληλο, και σε μορφή εγκλεισμού σε ειδικό κατάστημα.

6. Τα Α.Μ.Ε.Α. κι οι οικογένειές τους πρέπει να ενθαρρύνονται να παίρνουν μέρος σε προγράμματα αποκατάστασης, για παράδειγμα ως εκπαιδευτές, επιμελητές και σύμβουλοι.

7. Τα Κράτη πρέπει να βασίζονται στην πραγματογνωμοσύνη των οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. όταν σχεδιάζουν ή αξιολογούν προγράμματα αποκατάστασης.

Κανόνας 4. Υπηρεσίες υποστήριξης.

Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν την ανάπτυξη και την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων και βοηθητικών μέσων για Α.Μ.Ε.Α., έτσι ώστε να τα βοηθήσουν να αυξήσουν το επίπεδο ανεξαρτησίας στην καθημερινή τους ζωή και στην άσκηση των δικαιώματά τους.

1. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν την παροχή βοηθητικού εξοπλισμού, υπηρεσιών προσωπικής υποστήριξης και διερμηνείας, σύμφωνα με τις ανάγκες των Α.Μ.Ε.Α., ως σημαντικών μέτρων για την επίτευξη της ισότητας των ευκαιριών.

2. Τα Κράτη πρέπει να ενισχύουν την ανάπτυξη, παραγωγή και διανομή του βοηθητικού εξοπλισμού και την εξυπηρέτηση των ατόμων με αυτό, καθώς και την διάδοση της γνώσης σχετικά μ΄ αυτά.

3. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται η γενικά διαθέσιμη τεχνογνωσία. Σε Κράτη όπου είναι διαθέσιμη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας, πρέπει αυτή πλήρως να χρησιμοποιείται ώστε να βελτιωθεί η σταθερότητα κι η αποτελεσματικότητα των βοηθητικών μέσων κι υλικών. Είναι σημαντικό να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη και η παραγωγή απλών και μη δαπανηρών τέτοιων μέσων, χρησιμοποιώντας τοπικό υλικό και δυνατότητες όταν αυτό μπορεί να γίνει. Α.Μ.Ε.Α. θα μπορούσαν να συμμετέχουν προσωπικά στην παραγωγή αυτών των μέσων.

4. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν πως όλα τα Α.Μ.Ε.Α. που χρειάζονται βοηθητικό εξοπλισμό ή υλικό πρέπει να έχουν πρόσβαση σ’ αυτά όπως αρμόζει, συμπεριλαμβανομένης και της πρόσβασης σε οικονομικούς πόρους. Αυτό μπορεί να σημαίνει πως τα βοηθητικά μέσα κι υλικά πρέπει να παρέχονται δωρεάν η σε τέτοια χαμηλή τιμή ώστε τα Α.Μ.Ε.Α. και οι οικογένειές τους να είναι σε θέση να τα αγοράσουν.

5. Στα προγράμματα αποκατάστασης και για την προμήθεια των βοηθητικών μέσων κι υλικών, τα Κράτη πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψη τους τις ειδικές ανάγκες των κοριτσιών κι αγοριών με ειδικές ανάγκες σε ότι αφορά στον σχεδιασμό, στην ανθεκτικότητα και στην αναλόγως με την ηλικία καταλληλότητα των βοηθητικών μέσων κι υλικών.

6. Τα Κράτη πρέπει να υποστηρίξουν την ανάπτυξη και την προσφορά προγραμμάτων προσωπικής υποστήριξης και υπηρεσιών διερμηνείας, ειδικά για τα άτομα με σοβαρές και/ή πολλαπλές αναπηρίες. Τέτοια προγράμματα θα ανέβαζαν το επίπεδο της συμμετοχής των Α.Μ.Ε.Α. στην καθημερινή ζωή στο σπίτι, την εργασία, στο σχολείο και στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου.

7. Τα προγράμματα προσωπικής υποστήριξης πρέπει να σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε τα Α.Μ.Ε.Α. που χρησιμοποιούν τα προγράμματα αυτά να έχουν μία αποφασιστική επιρροή στον τρόπο που τα προγράμματα αυτά πραγματοποιούνται.



ΙΙ. ΤΟΜΕΙΣ ΣΤΟΧΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΙΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Κανόνας 5. Πρόσβαση.

Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν την μεγάλη σημασία (της δυνατότητας) πρόσβασης στην διαδικασία της ισότητας των ευκαιριών σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα. Για τα Α.Μ.Ε.Α. κάθε είδους, τα Κράτη οφείλουν (α) να πραγματοποιούν προγράμματα δράσης για την δυνατότητα πρόσβασης στο φυσικό περιβάλλον, (β) να λαμβάνουν μέτρα ώστε να παρέχουν πρόσβαση στην πληροφόρηση και την επικοινωνία.

(α) Πρόσβαση στο φυσικό περιβάλλον

1. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την άρση των εμποδίων στην συμμετοχή στο φυσικό περιβάλλον. Τέτοια μέτρα πρέπει να συνίστανται στην ανάπτυξη βασικών αρχών και κατευθυντηρίων γραμμών και στην θέσπιση νομοθεσίας για την διασφάλιση της πρόσβασης σε διάφορους κοινωνικούς χώρους στέγαση, κτίρια, υπηρεσίες δημοσίων μεταφορικών μέσων κι άλλων μέσων μεταφοράς, δρόμοι και υπαίθριο περιβάλλον.

2. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ώστε οι αρχιτέκτονες, οι μηχανικοί κατασκευών και άλλοι που επαγγελματικά εμπλέκονται στον σχεδιασμό και την κατασκευή του φυσικού περιβάλλοντος να έχουν πρόσβαση σε κατάλληλη πληροφόρηση γύρω από την πολιτική για την προστασία των Α.Μ.Ε.Α. και τα κατάλληλα μέτρα για να επιτευχθεί η πρόσβαση.

3. Οι ανάγκες πρόσβασης πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στον σχεδιασμό και την κατασκευή του φυσικού περιβάλλοντος εξαρχής της διαδικασίας σχεδίασης.

4. Οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να εισακούγονται όταν πρόκειται για μέτρα και κανόνες υπό διαμόρφωση σχετικά με την πρόσβαση. Πρέπει επίσης να συμμετέχουν τοπικά, από το αρχικό στάδιο του σχεδιασμού, όταν δημόσια σχέδια κατασκευής προετοιμάζονται, πράγμα που συμβάλλει στη διασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης.

(β) Πρόσβαση στην πληροφορία και την επικοινωνία

5. Α.Μ.Ε.Α. και, όπου χρειάζεται, οι οικογένειές τους και οι κηδεμόνες τους, πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πλήρη πληροφόρηση σχετικά με τα δικαιώματα, τις υπηρεσίες και τα προγράμματα σε διάθεση, σε όλα τα στάδια. Τέτοια πληροφορία πρέπει να είναι προσβάσιμη από Α.Μ.Ε.Α.

6. Τα Κράτη πρέπει να αναπτύσσουν στρατηγικές ώστε να καταστήσουν τις υπηρεσίες πληροφόρησης και τεκμηρίωσης προσβάσιμες σε διαφορετικές ομάδες Α.Μ.Ε.Α. Μέθοδος Braille, υπηρεσίες ηχογράφησης, εκτενής μεγέθυνση και άλλες κατάλληλες τεχνολογίες πρέπει να χρησιμοποιούνται ώστε να παρέχουν πρόσβαση σε γραπτή πληροφορία και τεκμηρίωση για άτομα με προβλήματα οράσεως. Ομοίως, κατάλληλη τεχνολογία πρέπει να χρησιμοποιείται ώστε να υπάρχει πρόσβαση σε προφορικές πληροφορίες για πρόσωπα με ακουστικές ή και δυσκολίες κατανόησης.

7. Σημασία πρέπει να αποδίδεται στην χρήση της νοηματικής γλώσσας στην εκπαίδευση των κωφών παιδιών, στις οικογένειες και τις κοινότητές τους. Υπηρεσίες διερμηνείας της νοηματικής γλώσσας των νοημάτων πρέπει να παρέχεται για να διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ των κωφών και άλλων προσώπων.

8. Σημασία πρέπει ν’ αποδίδεται στις ανάγκες ανθρώπων με άλλες αναπηρίες ως προς την επικοινωνία.

9. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν τα μέσα, ειδικά την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες, να κάνουν τις υπηρεσίες τους προσβάσιμες.

10. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν πως η νέα ηλεκτρονική πληροφόρηση και τα συστήματα υπηρεσιών που προσφέρονται στο ευρύ κοινό, θα κατασκευάζονται ομού κι εξαρχής με δυνατότητες πρόσβασης σε Α.Μ.Ε.Α. ή σχεδιασμένα ώστε να προσαρμόζονται και να είναι προσβάσιμα στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

11. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των Οργανώσεων Α.Μ.Ε.Α. για παροχή συμβουλών κατά την ανάπτυξη μέτρων που αφορούν την πρόσβαση στις υπηρεσίες πληροφόρησης.

Κανόνας 6. Εκπαίδευση

Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν την αρχή των ίσων ευκαιριών στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση για τα παιδιά, τους έφηβους και τους ενήλικες με ειδικές ανάγκες με ολοκληρωμένες ρυθμίσεις. Πρέπει να φροντίζουν ώστε να διασφαλίζουν την εκπαίδευση των Α.Μ.Ε.Α. ως αναπόσπαστο κομμάτι του εκπαιδευτικού συστήματος.

1. Οι γενικές διοικητικές αρχές εκπαίδευσης είναι υπεύθυνες για την εκπαίδευση των Α.Μ.Ε.Α. στα πλαίσια της ενσωμάτωσης. Η εκπαίδευση Α.Μ.Ε.Α. πρέπει ν’ αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι του εθνικού εκπαιδευτικού σχεδιασμού, της ανάπτυξης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και της σχολικής οργάνωσης.

2. Στα σχολεία της βασικής εκπαίδευσης προϋποτίθεται η παροχή διερμηνείας και άλλων κατάλληλων υπηρεσιών υποστήριξης. Υπηρεσίες επαρκούς πρόσβασης κι υποστήριξης, σχεδιασμένες να ικανοποιούν τις ανάγκες των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να παρέχονται.

3. Ομάδες γονέων και οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία σε όλα τα επίπεδα.

4. Σε Κράτη όπου η εκπαίδευση είναι υποχρεωτική, αυτή πρέπει να παρέχεται επίσης σε κορίτσια κι αγόρια ανεξαρτήτου είδους κι επιπέδου αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένων και των πλέον σοβαρών.

5. Ειδική προσοχή πρέπει να αποδίδεται στις εξής περιπτώσεις:

(α) Πολύ μικρά παιδιά με ειδικές ανάγκες,
(β) Παιδιά προσχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες
(γ) Ενήλικες με ειδικές ανάγκες, ιδιαιτέρως γυναίκες.

6. Για την εξασφάλιση των εκπαιδευτικών παροχών για Α.Μ.Ε.Α. στην βασική εκπαίδευση, τα Κράτη πρέπει:

(α) Να έχουν μία καθαρά προκαθορισμένη κρατική πολιτική, κατανοητή κι αποδεκτή στο επίπεδο του σχολείου και από την ευρύτερη κοινότητα,
(β) Να επιτρέπουν την ευελιξία της διδασκομένης ύλης, προσθήκη και την προσαρμογή,
(γ) Να παρέχουν υλικά ποιότητας, συνεχή εκπαίδευση εκπαιδευτικών, δασκάλων και βοηθητικού προσωπικού.

7. Προγράμματα ενσωμάτωσης στην εκπαίδευση καθώς και προγράμματα βασιζόμενα στην κοινότητα θα πρέπει να θεωρούνται συμπληρωματικές προσεγγίσεις στην παροχή αποδοτικής εκπαίδευσης κι εξάσκησης των Α.Μ.Ε.Α.. Εθνικά προγράμματα βασιζόμενα στην κοινότητα θα πρέπει να ενθαρρύνουν τις κοινότητες να χρησιμοποιούν και αναπτύσσουν τους πόρους τους προς την παροχή εκπαίδευσης, σε τοπικό επίπεδο, στα Α.Μ.Ε.Α..

8. Σε περιπτώσεις όπου το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα δεν μπορεί επαρκώς να ικανοποιήσει τις ανάγκες όλων των Α.Μ.Ε.Α., μπορεί να παρέχεται ειδική αγωγή. Στόχο της πρέπει ν’ αποτελεί η προετοιμασία σπουδαστών για την εισαγωγή στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα. Η ποιότητα μιας τέτοιας εκπαίδευσης πρέπει να χαρακτηρίζεται από τους ίδιους κανόνες και στόχους με τη γενική εκπαίδευση, με την οποία και πρέπει να είναι στενά συνδεδεμένη. Το ελάχιστο, για τους σπουδαστές με ειδικές ανάγκες πρέπει να διατίθενται το ίδιο ποσοστό των εθνικών πόρων που διατίθενται για τους σπουδαστές χωρίς ειδικές ανάγκες. Τα Κράτη πρέπει να στοχεύουν στην βαθμιαία ενσωμάτωση των υπηρεσιών ειδικής αγωγής στην βασική εκπαίδευση. Είναι γνωστό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ειδική αγωγή μπορεί γενικά να θεωρείται ότι είναι η πλέον κατάλληλη μορφή εκπαίδευσης για ορισμένους σπουδαστές με ειδικές ανάγκες.

9. Ένεκα των ιδιαίτερων αναγκών επικοινωνίας των κωφών και κωφών/ τυφλών ατόμων, η εκπαίδευσή τους μπορεί περισσότερο κατάλληλα να παρέχεται σε σχολεία για τέτοια πρόσωπα, ή σε ειδικές τάξεις και μαθήματα στο βασικό σχολείο. Συγκεκριμένα στο αρχικό στάδιο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πολιτισμικά ευαίσθητη εκπαίδευση που θα βοηθήσει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελεσματικής επικοινωνίας και μέγιστης ανεξαρτησίας για ανθρώπους που είναι κωφοί ή κωφοί/ τυφλοί.

Κανόνας 7. Απασχόληση

Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν την αρχή πως τα Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να διαθέτουν την εξουσία ώστε να ασκούν τα ανθρώπινα δικαιώματά τους, ιδιαιτέρως στο πεδίο της απασχόλησης. Σε αμφότερες αγροτικές και αστικές περιοχές πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες για παραγωγική κι επικερδή απασχόληση στην αγορά εργασίας.

1. Νόμοι και ρυθμίσεις στον τομέα της απασχόλησης πρέπει να μην δημιουργούν διακρίσεις έναντι Α.Μ.Ε.Α. και πρέπει να μην εγείρουν εμπόδια στην απασχόλησή τους.

2. Τα Κράτη πρέπει να υποστηρίζουν ενεργά την ένταξη Α.Μ.Ε.Α. στην ανοικτή απασχόληση. Αυτή η ενεργός υποστήριξη θα μπορούσε να προκύψει μέσω διαφόρων μέτρων, όπως η επαγγελματική κατάρτιση, σχήματα με ανάλογα μέρη κινήτρων-κατευθύνσεων, προστατευμένη ή σχέδια παροχής κινήτρων, δάνεια ή επιχορηγήσεις για μικρές επιχειρήσεις, αποκλειστικά συμβόλαια ή δικαιώματα προτεραιότητας παραγωγής, φοροαπαλλαγές, συμβόλαια συμβιβασμού ή άλλου είδους τεχνική ή οικονομική βοήθεια σε επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζόμενους με ειδικές ανάγκες. Τα Κράτη πρέπει ακόμη να ενθαρρύνουν εργοδότες να πραγματοποιούν λογικές διευθετήσεις για την στέγαση Α.Μ.Ε.Α.

3. Τα προγράμματα δράσης των Κρατών πρέπει να περιλαμβάνουν:

(α) Μέτρα για τον σχεδιασμό και την προσαρμογή χώρων και κτιρίων εργασίας με τέτοιον τρόπο που να γίνονται προσβάσιμα στα άτομα με διαφορετικές ειδικές ανάγκες.

(β) Υποστήριξη για την χρήση νέων τεχνολογιών, την ανάπτυξη και παραγωγή υποστηρικτικών μέσων, εργαλείων κι εξοπλισμού, καθώς και μέτρα για την διευκόλυνση της πρόσβασης σε τέτοια μέσα κι εξοπλισμό για τα Α.Μ.Ε.Α., ώστε αυτά να καταστούν ικανά να κερδίσουν και να διατηρήσουν την απασχόλησή τους.

(γ) Παροχή κατάλληλης εκπαίδευσης και τοποθέτησης, καθώς και συνεχής υποστήριξη όπως με υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας και διερμηνείας.

4. Τα Κράτη πρέπει να πυροδοτούν και να υποστηρίζουν καμπάνιες για την αφύπνιση της κοινής γνώμης, σχεδιασμένες ώστε να καταπολεμούν τις αρνητικές στάσεις και προκαταλήψεις έναντι των εργαζομένων με ειδικές ανάγκες.

5. Στα πλαίσια των δυνατοτήτων τους ως εργοδότες, τα Κράτη πρέπει να δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την απασχόληση των Α.Μ.Ε.Α. στην δημόσιο τομέα.

6. Τα Κράτη, οι οργανώσεις των εργαζομένων και οι εργοδότες πρέπει να συνεργάζονται για την διασφάλιση δίκαιης πρόσληψης και πολιτικών προαγωγής, τον καθορισμό όρων απασχόλησης, το ύψος της αμοιβής, τα μέτρα βελτίωσης του περιβάλλοντος εργασίας ώστε να προλαμβάνονται ατυχήματα και τέλος σε ότι αφορά τα μέτρα για την αποκατάσταση εργαζομένων που είχαν εργατικά ατυχήματα.

7. Ο στόχος πρέπει να είναι πάντα για τα Α.Μ.Ε.Α., η κατάκτηση θέσεων απασχόλησης στην ανοικτή αγορά εργασίας. Για Α.Μ.Ε.Α. των οποίων οι ανάγκες δεν είναι κατάλληλες για τις συνθήκες της ανοικτής απασχόλησης, μικρές μονάδες προστατευμένης ή υποστηριζόμενης απασχόλησης μπορεί ν’ αποτελούν μία εναλλακτική λύση. Είναι σημαντικό η ποιότητα αυτών των προγραμμάτων να εκτιμάται ως προς την επάρκεια προς παροχή ευκαιριών στα Α.Μ.Ε.Α., ώστε αυτά να καταλαμβάνουν θέσεις απασχόλησης στην αγορά εργασίας.

8. Μέτρα πρέπει να λαμβάνονται ώστε να συμπεριλαμβάνονται και Α.Μ.Ε.Α. σε προγράμματα εκπαίδευσης κι απασχόλησης σε ιδιωτικούς και ανεπίσημους τομείς.

9. Τα Κράτη, οι οργανώσεις εργαζομένων και οι εργοδότες πρέπει να συνεργάζονται με τις οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. σε ότι αφορά όλα τα μέτρα δημιουργίας ευκαιριών εκπαίδευσης κι απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένου του ευέλικτου ωραρίου, της μερικής απασχόλησης, της εργασίας συμμετοχικού τύπου, της αυτοαπασχόλησης και της εξυπηρέτησης Α.Μ.Ε.Α.

Κανόνας 8. Διατήρηση εισοδήματος και κοινωνική ασφάλεια.

Τα Κράτη είναι υπεύθυνα για την παροχή κοινωνικής ασφάλισης και την διατήρηση του εισοδήματος των Α.Μ.Ε.Α.

1. Τα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν την παροχή επαρκούς εισοδηματικής υποστήριξης σε Α.Μ.Ε.Α. τα οποία, ένεκα της αναπηρίας ή παραγόντων σχετικών με την αναπηρία, προσωρινά έχασαν ή έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους ή ακόμη έγιναν αποδέκτες άρνησης ευκαιριών απασχόλησης. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν σχετικά με την παροχή υποστήριξης, τον υπολογισμό των εξόδων, στα οποία συχνά υποβάλλονται τα Α.Μ.Ε.Α. και οι οικογένειές τους, εξαιτίας της αναπηρίας.

2. Στις χώρες όπου η κοινωνική ασφάλεια, η κοινωνική ασφάλιση και άλλα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας υπάρχουν ή αναπτύσσονται για τον γενικό πληθυσμό, τα Κράτη πρέπει να εξασφαλίζουν πως τέτοια συστήματα δεν αποκλείουν ή δεν δημιουργούν διακρίσεις σε βάρος Α.Μ.Ε.Α.

3. Τα Κράτη επίσης πρέπει να διασφαλίζουν την παροχή εισοδηματικής υποστήριξης και προστασίας της κοινωνικής ασφάλειας για άτομα που αναλαμβάνουν την φροντίδα Α.Μ.Ε.Α.

4. Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να περιλαμβάνουν κίνητρα αποκατάστασης της ικανότητας των Α.Μ.Ε.Α. να κερδίζουν το εισόδημά τους. Τέτοια συστήματα πρέπει να συνεισφέρουν στην οργάνωση, ανάπτυξη και χρηματοδότηση της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Πρέπει επίσης να διαθέτουν υπηρεσίες επαγγελματικής τοποθέτησης.

5. Τα προγράμματα κοινωνικής ασφάλειας πρέπει επίσης να παρέχουν κίνητρα στα Α.Μ.Ε.Α. ώστε αυτά ν’ αναζητούν απασχόληση με σκοπό την εγκαθίδρυση ή αποκατάσταση της ικανότητάς τους να κερδίζουν εισόδημα.

6. Η εισοδηματική υποστήριξη πρέπει να διατηρείται για όσο διάστημα οι συνθήκες αναπηρίας παραμένουν και με τρόπο που δεν αποθαρρύνουν τα Α.Μ.Ε.Α. να αναζητούν απασχόληση. Αυτό πρέπει να μειώνεται η να παίρνει ένα τέλος όταν τα Α.Μ.Ε.Α. καταφέρουν να κερδίζουν ένα επαρκές και ασφαλές εισόδημα.

7. Κράτη, όπου η κοινωνική ασφάλιση σε μεγάλο βαθμό παρέχεται από τον ιδιωτικό τομέα, πρέπει να ενθαρρύνουν τις τοπικές κοινότητες, τους οργανισμούς κοινωνικής πρόνοιας και τις οικογένειες ν’ αναπτύσσουν αυτόνομα μέτρα και κίνητρα για την απασχόληση ή τις επαγγελματικές δραστηριότητες Α.Μ.Ε.Α.

Κανόνας 9. Οικογενειακή ζωή και προσωπική ακεραιότητα.

Τα Κράτη πρέπει να προωθούν την πλήρη συμμετοχή Α.Μ.Ε.Α. στην οικογενειακή ζωή. Πρέπει να προωθούν το δικαίωμά τους στην προσωπική ακεραιότητα και να διασφαλίζουν πως η νομοθεσία δεν δημιουργεί διακρίσεις σε βάρος Α.Μ.Ε.Α. αναφορικά με τις σεξουαλικές σχέσεις, το γάμο, την πατρότητα ή μητρότητα.

1. Στα Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα να ζουν με τις οικογένειές τους. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν την εισαγωγή στην οικογενειακή συμβουλευτική κατάλληλων μέσων που ν’ αφορούν την αναπηρία και τις συνέπειές της στην ζωή της οικογένειας. Υπηρεσίες για την φροντίδα κατά την διάρκεια των διακοπών και για την εξυπηρέτηση των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να παρέχονται στις οικογένειες, μεταξύ των μελών των οποίων συγκαταλέγεται ένα τέτοιο άτομο. Τα Κράτη οφείλουν να άρουν όλα τα μη αναγκαία εμπόδια για τα πρόσωπα που επιθυμούν να αναθρέψουν ή να υιοθετήσουν ένα παιδί ή έναν ενήλικα με ειδικές ανάγκες.

2. Στα Α.Μ.Ε.Α. δεν πρέπει να απαγορευτεί η δυνατότητα να δοκιμάσουν την σεξουαλικότητά τους, να έχουν σεξουαλικές σχέσεις και να γίνουν γονείς. Συνυπολογίζοντας το γεγονός ότι τα Α.Μ.Ε.Α. μπορεί να συναντήσουν δυσκολίες στο να παντρευτούν και να κάνουν οικογένεια, τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν την διαθεσιμότητα κατάλληλης συμβουλευτικής. Τα Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να έχουν την ίδια πρόσβαση όπως και όλοι στις μεθόδους οικογενειακού προγραμματισμού, όπως και σε προσβάσιμη πληροφόρηση σχετικά με την σεξουαλική λειτουργία του σώματός τους.

3. Τα Κράτη πρέπει να προωθούν μέτρα αλλαγής των αρνητικών στάσεων απέναντι στον γάμο, τη σεξουαλικότητα και την ιδιότητα του γονέα Α.Μ.Ε.Α., ειδικά των κοριτσιών και γυναικών με ειδικές ανάγκες που ακόμα επικρατούν στην κοινωνία. Τα Μ.Μ.Ε. πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να παίζουν έναν σημαντικό ρόλο στην άρση τέτοιων αρνητικών στάσεων.

4. Τα Α.Μ.Ε.Α. και οι οικογένειές τους πρέπει να έχουν πλήρη ενημέρωση σχετικά με την λήψη μέτρων προφύλαξης απέναντι σε σεξουαλική κι άλλου τύπου κακομεταχείριση. Α.Μ.Ε.Α. είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα στο να γίνονται αντικείμενα κακομεταχείρισης μέσα στα πλαίσια της οικογένειας, της κοινότητας ή των ιδρυμάτων και χρειάζεται να μάθουν είναι γεγονός και ν’ αναφέρουν τέτοιες πράξεις.

Κανόνας 10. Πολιτισμός

Τα Κράτη θα διασφαλίζουν την ένταξη και την συμμετοχή Α.Μ.Ε.Α. σε δραστηριότητες πολιτισμού σε ισότιμη βάση.

1. Τα Κράτη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα Α.Μ.Ε.Α. έχουν την ευκαιρία να χρησιμοποιούν την δημιουργικότητά τους, το καλλιτεχνικό και πνευματικό δυναμικό τους, όχι μόνον προς το δικό τους όφελος, άλλα επίσης για τον εμπλουτισμό της κοινότητάς τους, είτε αυτά βρίσκονται σε αστικές, είτε σε αγροτικές περιοχές. Παραδείγματα τέτοιων δραστηριοτήτων είναι ο χορός, η μουσική, η λογοτεχνία, το θέατρο, πλαστικές τέχνες, ζωγραφική, και γλυπτική. Ιδιαιτέρως σε αναπτυσσόμενες χώρες, έμφαση πρέπει να δίνεται σε παραδοσιακές και σύγχρονες μορφές τέχνης, όπως μαριονέτες, απαγγελία και αφήγηση.

2. Τα Κράτη πρέπει να προωθούν την πρόσβαση σε χώρους και υπηρεσίες για εκδηλώσεις πολιτισμού, τέτοιων όπως τα θέατρα, τα μουσεία, οι κινηματογράφοι και οι βιβλιοθήκες, σε Α.Μ.Ε.Α.

3. Τα Κράτη πρέπει να πυροδοτούν την ανάπτυξη και την χρήση ειδικών τεχνικών μέσων για να κάνουν προσβάσιμα στα Α.Μ.Ε.Α. τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο και το θέατρο.

Κανόνας 11. Ψυχαγωγία και αθλητισμός

Τα Κράτη θα λαμβάνουν μέτρα για την διασφάλιση των ίσων ευκαιριών των Α.Μ.Ε.Α. στην ψυχαγωγία και τον αθλητισμό.

1. Τα Κράτη πρέπει να προωθούν για μέτρα που θα επιτρέψουν πρόσβαση των Α.Μ.Ε.Α. στους χώρους αναψυχής κι αθλητισμού, στα ξενοδοχεία, τις παραλίες, τα γήπεδα άθλησης, τα γυμναστήρια κλπ, για τα Α.Μ.Ε.Α. Τέτοια μέτρα πρέπει να περιλαμβάνουν υποστήριξη για το προσωπικό στα προγράμματα αναψυχής κι αθλητισμού, συμπεριλαμβανομένων και σχεδίων ανάπτυξης μεθόδων που αφορούν την δυνατότητα πρόσβασης, και την συμμετοχή, τα προγράμματα πληροφόρησης κι εκπαίδευσης.

2. Οι τουριστικές αρχές, τα πρακτορεία ταξιδίων, τα ξενοδοχεία, οι οργανώσεις εθελοντών κι άλλοι που ασχολούνται με την οργάνωση δραστηριοτήτων αναψυχής ή ευκαιριών για ταξίδια, πρέπει να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όλους, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις ειδικές ανάγκες των Α.Μ.Ε.Α. Κατάλληλη εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται για την υποστήριξη αυτής της διαδικασίας.

3. Οι αθλητικές οργανώσεις πρέπει να ενθαρρύνονται να δημιουργούν ευκαιρίες συμμετοχής για τα Α.Μ.Ε.Α. σε αθλητικές δραστηριότητες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μέτρα για την πρόσβαση θα μπορούσε να είναι αρκετά για να δημιουργήσουν ευκαιρίες συμμετοχής. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζονται ειδικές ρυθμίσεις ή ειδικά παιχνίδια. Τα Κράτη πρέπει να υποστηρίζουν την συμμετοχή Α.Μ.Ε.Α. σε εθνικά και διεθνή γεγονότα.

4. Τα Α.Μ.Ε.Α. πού συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση και εκγύμναση ίδιας ποιότητας όπως κι οι άλλοι συμμετέχοντες.

5. Οι Οργανωτές αθλητικών και ψυχαγωγικών γεγονότων πρέπει να συμβουλεύονται τις οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α., όταν επεξεργάζονται την ανάπτυξη των υπηρεσιών τους για τα Α.Μ.Ε.Α.

Κανόνας 12. Θρήσκευμα

Τα Κράτη θα ενθαρρύνουν μέτρα ίσης συμμετοχής των Α.Μ.Ε.Α. στην θρησκευτική ζωή των κοινοτήτων τους.

1. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν, σε συμφωνία με τις θρησκευτικές αρχές, μέτρα για την εξάλειψη των διακρίσεων και την δημιουργία δυνατοτήτων πρόσβασης των Α.Μ.Ε.Α. στις θρησκευτικές δραστηριότητες.

2. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν την ενημέρωση σχετικά με θέματα που άπτονται των ειδικές ανάγκες σε θρησκευτικά ιδρύματα κι οργανώσεις. Τα Κράτη πρέπει επίσης να ενθαρρύνουν τις θρησκευτικές αρχές να συμπεριλαμβάνουν την ενημέρωση την σχετική με τις πολιτικές για τις ειδικές ανάγκες στην εκπαίδευση για τα θρησκευτικά επαγγέλματα, καθώς και στα προγράμματα θρησκευτικής αγωγής.

3. Πρέπει επίσης να ενθαρρύνουν την δυνατότητα πρόσβασης στην θρησκευτική φιλολογία για τα πρόσωπα με παθήσεις των αισθητηρίων οργάνων.

4. Τα Κράτη και/ ή οι θρησκευτικές οργανώσεις πρέπει να συμβουλεύονται τις οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. όταν αναπτύσσουν μέτρα για ίση συμμετοχή σε θρησκευτικές δραστηριότητες.



ΙΙΙ. ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Κανόνας 13. Πληροφόρηση και έρευνα

Τα Κράτη αναλαμβάνουν την ολοκληρωτική ευθύνη της συλλογής και διάδοσης πληροφοριών σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης των Α.Μ.Ε.Α. και την προώθηση εκτεταμένων ερευνών επί παντός θέματος, συμπεριλαμβανομένων και των εμποδίων που επηρεάζουν τις ζωές των Α.Μ.Ε.Α.

1. Τα Κράτη πρέπει, σε τακτά διαστήματα, να συγκεντρώνουν συγκεκριμένου είδους στατιστικά στοιχεία και άλλες πληροφορίες που αφορούν τις συνθήκες ζωής των Α.Μ.Ε.Α. Τέτοιων δεδομένων συγκέντρωση θα μπορούσε να διεξαχθεί από κοινού με εθνικές απογραφές και οικογενειακές επισκοπήσεις και θα μπορούσε ν’ αναληφθούν σε στενή συνεργασία, μεταξύ άλλων, με πανεπιστήμια, ινστιτούτα ερευνών και οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. Η συγκέντρωση δεδομένων πρέπει να περιλαμβάνει ερωτήσεις πάνω στα προγράμματα και τις υπηρεσίες καθώς και την χρήση τους.

2. Τα Κράτη πρέπει να μελετήσουν το ενδεχόμενο της ίδρυσης τράπεζας πληροφοριών σχετικά με τις ειδικές ανάγκες, που θα συμπεριλάμβανε στατιστικές σχετικά με διαθέσιμες υπηρεσίες και προγράμματα καθώς και για διαφορετικές ομάδες Α.Μ.Ε.Α. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψη την ανάγκη της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και της προσωπικής αξιοπρέπειας.

3. Τα Κράτη πρέπει να εισάγουν και να υποστηρίξουν προγράμματα έρευνας σε κοινωνικά, οικονομικά και θέματα συμμετοχής που επηρεάζουν τις ζωές των Α.Μ.Ε.Α. και των οικογενειών τους. Τέτοιες έρευνες πρέπει να περιλαμβάνουν μελέτες για τις αιτίες, τις μορφές και τις συχνότητες των αναπηριών, την διαθεσιμότητα και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων που υπάρχουν και την ανάγκη για ανάπτυξη και αξιολόγηση των υπηρεσιών και των μέτρων υποστήριξης.

4. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναπτύσσουν και να υιοθετούν ορολογία και κριτήρια για την διεξαγωγή εθνικών επισκοπήσεων, σε συνεργασία με οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α.

5. Τα Κράτη πρέπει να διευκολύνουν την συμμετοχή των Α.Μ.Ε.Α. στην συγκέντρωση δεδομένων και την έρευνα. Για την ανάληψη τέτοιων ερευνών τα Κράτη πρέπει ιδιαιτέρως να ενθαρρύνουν την στελέχωση με εξειδικευμένα Α.Μ.Ε.Α.

6. Τα Κράτη πρέπει να υποστηρίζουν την ανταλλαγή των πορισμάτων και εμπειριών των ερευνών.

7. Τα Κράτη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την διάδοση της πληροφόρησης και της γνώσης σχετικά με τις ειδικές ανάγκες σε όλα τα πολιτικά και διοικητικά επίπεδα και εντός της εθνικής, της περιφερειακής και τοπικής σφαίρας.

Κανόνας 14. Δημιουργία Κυβερνητικής Πολιτικής και σχεδιασμός

Τα Κράτη θα διασφαλίζουν τον συνυπολογισμό θεμάτων που αφορούν τις ειδικές ανάγκες σε κάθε σχετική δημιουργία κυβερνητικής πολιτικής και εθνικού σχεδιασμού..

1. Τα Κράτη πρέπει να εισάγουν και να σχεδιάζουν αρμόζουσα πολιτική για τα Α.Μ.Ε.Α. στο εθνικό επίπεδο, και να παροτρύνουν και να υποστηρίζουν δράσεις σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

2. Τα Κράτη πρέπει να περιλαμβάνουν τις οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. σε όλες τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σχετικά με σχεδιασμούς και προγράμματα που αφορούν Α.Μ.Ε.Α. ή που επηρεάζουν την οικονομική και κοινωνική τους κατάσταση.

3. Οι ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να ενσωματώνονται στους σχεδιασμούς γενικής ανάπτυξης και να μην αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.

4. Η ολοκληρωτική ευθύνη των Κρατών για την κατάσταση των Α.Μ.Ε.Α. δεν απαλλάσσει άλλους από τις δικές τους ευθύνες. Οποιοσδήποτε έχει την ευθύνη υπηρεσιών, δραστηριοτήτων ή παροχής πληροφοριών στην κοινωνία πρέπει να ενθαρρύνεται να αποδέχεται την ευθύνη να καθιστά τέτοια προγράμματα διαθέσιμα στα Α.Μ.Ε.Α.

5. Τα Κράτη πρέπει να διευκολύνουν την ανάπτυξη προγραμμάτων και μέτρων για Α.Μ.Ε.Α. από τοπικές κοινότητες. Ένας τρόπος να γίνει αυτό θα ήταν να δημιουργηθούν εγχειρίδια ή κατάλογοι ελέγχου και να προταθούν προγράμματα εκπαίδευσης για τοπικό προσωπικό.

Κανόνας 15. Νομοθεσία

Τα Κράτη έχουν την ευθύνη να δημιουργήσουν τις νομικές βάσεις για μέτρα που θα επιτυγχάνουν τους αντικειμενικούς στόχους της πλήρους συμμετοχής και ισότητας για τα πρόσωπα με ειδικές ανάγκες.

1. Η εθνική νομοθεσία που περιλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών, πρέπει να περιέχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Α.Μ.Ε.Α. Τα Κράτη έχουν την υποχρέωση να δίνουν την δυνατότητα στα Α.Μ.Ε.Α. να εξασκούν τα δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων, των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων σε ισότιμη βάση με τους άλλους πολίτες. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. συμμετέχουν στην ανάπτυξη της εθνικής νομοθεσίας που αφορά τα δικαιώματα των Α.Μ.Ε.Α., καθώς και στην συνεχή αξιολόγηση αυτής της νομοθεσίας.

2. Η Νομοθετική πρωτοβουλία μπορεί να είναι απαραίτητη για να άρει συνθήκες που επηρεάζουν δυσμενώς τις ζωές των Α.Μ.Ε.Α., συμπεριλαμβανομένης της παρενόχλησης και της ενοχοποίησης. Κάθε παροχή που καταλήγει στην δημιουργία διακρίσεων εναντίον Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να εξαλειφθεί. Η εθνική νομοθεσία πρέπει να θεσπίσει γι’ αυτό κατάλληλες κυρώσεις σε περίπτωση παραβιάσεων των αρχών της μη-διάκρισης.

3. Η εθνική νομοθεσία που αφορά τα Α.Μ.Ε.Α. μπορεί να εμφανίζεται με δύο διαφορετικές μορφές. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μπορεί να ενσωματώνονται στην γενική νομοθεσία είτε να περιέχονται σε ειδική νομοθεσία. Ειδική νομοθεσία για Α.Μ.Ε.Α. μπορεί να θεμελιώνεται με διάφορους τρόπους :

(α) θεσπίζοντας ξεχωριστή νομοθεσία, που αφορά αποκλειστικά θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες,

(β) συμπεριλαμβάνοντας θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες στην νομοθεσία συγκεκριμένων θεμάτων,

(γ) κάνοντας μνεία των Α.Μ.Ε.Α. ειδικά στα κείμενα των οποίων γίνεται χρήση ώστε να ερμηνεύεται η υπάρχουσα νομοθεσία.

Ένας συνδυασμός αυτών των διαφορετικών προσεγγίσεων μπορεί να είναι επιθυμητός. Πιθανή είναι και η λήψη δραστικών μέτρων.

4. Τα Κράτη μπορεί να ιδρύσουν επίσημους μηχανισμούς παραπόνων για να προστατεύσουν τα συμφέροντα των Α.Μ.Ε.Α.

Κανόνας 16. Οικονομική πολιτική

Τα Κράτη έχουν την οικονομική ευθύνη για εθνικά προγράμματα και μέτρα για την δημιουργία ίσων ευκαιριών για Α.Μ.Ε.Α.

1. Τα Κράτη πρέπει να συμπεριλαμβάνουν θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες στους τακτικούς προϋπολογισμούς όλων των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών κυβερνητικών σωμάτων.

2. Τα Κράτη, οι μη-κυβερνητικές οργανώσεις και άλλα ενδιαφερόμενα σώματα πρέπει να συνεργάζονται ώστε να καθορίζουν τους πλέον αποτελεσματικούς τρόπους για την υποστήριξη σχεδίων και μέτρων σχετικών με τα Α.Μ.Ε.Α.

3. Τα Κράτη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την χρήση οικονομικών μέτρων (δάνεια, φορολογικές απαλλαγές, επικερδής επιχορηγήσεις, ειδικά ταμεία, κλπ) για να πυροδοτούν και υποστηρίζουν την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνία των Α.Μ.Ε.Α.

4. Σε αρκετά Κράτη μπορεί να είναι σκόπιμο να ιδρυθεί ταμείο για την ανάπτυξη των σχετικά με τις Ε.Α. θεμάτων, που θα μπορούσε να υποστηρίξει ποικίλα πειραματικά σχέδια και προγράμματα αυτοβοήθειας σε αρχικό στάδιο.

Κανόνας 17. Συντονισμός εργασίας

Τα Κράτη είναι υπεύθυνα για την θεμελίωση και την ενδυνάμωση εθνικών συντονιστικών επιτροπών, ή παρόμοιων σωμάτων, που θα χρησιμεύσουν ως εθνικά σημεία εστίασης σε θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες.

1. Η εθνική συντονιστική επιτροπή ή παρόμοια σώματα πρέπει να είναι μόνιμα και να βασίζονται σε νομική καθώς και σε κατάλληλη διοικητική ρύθμιση.

2. Ένας συνδυασμός αντιπροσώπων ιδιωτικών και δημόσιων οργανώσεων είναι ο πλέον πιθανός να επιτύχει μία διατομεακή και πολυεπιστημονική σύνθεση. Οι αντιπρόσωποι θα μπορούσαν να προέρχονται από ενδιαφερόμενα κυβερνητικά υπουργεία, οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. και μη-κυβερνητικές οργανώσεις.

3. Οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να ασκούν σημαντική επιρροή στην εθνική συντονιστική επιτροπή ώστε να διασφαλίζουν δέουσα εκπλήρωση των ενδιαφερόντων τους.

4. Η εθνική συντονιστική επιτροπή πρέπει να είναι εφοδιασμένη με επαρκή αυτονομία και πηγές ώστε να εκπληρώνει τις ευθύνες της σχετικά με τις ικανότητές της λήψης αποφάσεων. Πρέπει δε να αναφέρεται στο υψηλότερο κυβερνητικό επίπεδο.

Κανόνας 18. Οργανώσεις ατόμων με Ειδικές Ανάγκες

Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν το δικαίωμα των οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. ν’ αντιπροσωπεύουν τα Α.Μ.Ε.Α. στο εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Τα Κράτη πρέπει επίσης ν’ αναγνωρίζουν τον συμβουλευτικό ρόλο των οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. στην λήψη αποφάσεων που αφορούν θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες.

1. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν και να υποστηρίζουν οικονομικά και με άλλους τρόπους τον σχηματισμό και την ενδυνάμωση των οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α., των μελών των οικογενειών και/ ή των επιτρόπων. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναγνωρίζουν πως αυτοί οι οργανισμοί έχουν έναν ρόλο να παίξουν στην ανάπτυξη της πολιτικής για τις ειδικές ανάγκες.

2. Τα Κράτη πρέπει να εγκαταστήσουν συνεχή επικοινωνία με τις οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. και να βεβαιώσουν την συμμετοχή τους στην ανάπτυξη της κυβερνητικής πολιτικής.

3. Ο ρόλος των οργανισμών των Α.Μ.Ε.Α. θα μπορούσε να είναι αυτός της αναγνώρισης αναγκών και προτεραιοτήτων, της συμμετοχής στον σχεδιασμό, της εγκαθίδρυσης και αξιολόγησης των υπηρεσιών και μέτρων που αφορούν τις ζωές των Α.Μ.Ε.Α., και της συμβολής στην δημόσια συνειδητοποίηση και την μεταβολή της υποστήριξης.

4. Ως εργαλεία της αυτοεξυπηρέτησης, οι οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. παρέχουν και προωθούν ευκαιρίες για την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε ποικίλα πεδία, αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ μελών και διανομή πληροφοριών.

5. Οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. θα μπορούσαν να εξασκούν τον συμβουλευτικό τους ρόλο με αρκετούς διαφορετικούς τρόπους τέτοιους όπως να έχουν μόνιμη αντιπροσώπευση σε συμβούλια οργανισμών με κυβερνητική οικονομική ενίσχυση, να υπηρετούν σε δημόσιες επιτροπές και να παρέχουν ειδική γνώση σε διάφορα σχέδια.

6. Ο συμβουλευτικός ρόλος των οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να είναι συνεχής ώστε να αναπτυχθεί και να γίνει εμβάθυνση στην ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών μεταξύ του Κράτους και των οργανώσεων.

7. Οι οργανώσεις πρέπει μονίμως να αντιπροσωπεύονται στην εθνική συντονιστική επιτροπή ή παρόμοια σώματα.

8. Ο ρόλος των τοπικών οργανώσεων των Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να αναπτύσσεται και να ενδυναμώνεται για να διασφαλίζεται ότι αυτές θα ασκούν επιρροή σε κοινοτικό επίπεδο.

Κανόνας 19. Εκπαίδευση προσωπικού

Τα Κράτη είναι υπεύθυνα για τη διασφάλιση επαρκούς εκπαίδευσης προσωπικού, σε όλα τα επίπεδα, που θα απασχολούνται στον σχεδιασμό και την παροχή προγραμμάτων και υπηρεσιών που αφορούν τα Α.Μ.Ε.Α.

1. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν πως όλες οι αρχές που παρέχουν υπηρεσίες στον τομέα των ειδικές ανάγκες παρέχουν κατάλληλη εκπαίδευση στο προσωπικό τους.

2. Στην εκπαίδευση των επαγγελματιών στο πεδίο των ειδικές ανάγκες, καθώς και στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τις ειδικές ανάγκες στα προγράμματα γενικής εκπαίδευσης, η αρχή της πλήρους συμμετοχής και της ισότητας πρέπει να απεικονίζονται κατάλληλα.

3. Τα Κράτη πρέπει ν’ αναπτύσσουν προγράμματα εκπαίδευσης αφού συμβουλευθούν τις οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α., και τα Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να συμμετέχουν ως δάσκαλοι, εκπαιδευτές και σύμβουλοι σε προγράμματα εκπαίδευσης προσωπικού.

4. Η εκπαίδευση των υπαλλήλων της κοινότητας είναι μεγάλης στρατηγικής σημασίας, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Πρέπει να συμμετέχουν Α.Μ.Ε.Α. και να συμπεριλαμβάνει την ανάπτυξη κατάλληλων αξιών, ικανότητας και τεχνολογιών καθώς και δεξιοτήτων που μπορεί να εξασκούνται από Α.Μ.Ε.Α., τους γονείς τους, τις οικογένειες και μέλη της κοινότητας.

Κανόνας 20. Εθνικός έλεγχος κι αξιολόγηση προγραμμάτων για τις Ειδικές Ανάγκες κατά την εφαρμογή των Κανόνων.

Τα Κράτη είναι υπεύθυνα για τον συνεχή έλεγχο και την αξιολόγηση της εφαρμογής των εθνικών προγραμμάτων και υπηρεσιών που αφορούν την εξίσωση ή δημιουργία ίσων ευκαιριών για τα Α.Μ.Ε.Α.

1. Τα Κράτη πρέπει περιοδικά και συστηματικά να αξιολογούν τα εθνικά προγράμματα για τις ειδικές ανάγκες και να διαδίδουν και τις βάσεις, αλλά και τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων.

2. Τα Κράτη πρέπει να αναπτύσσουν και να υιοθετούν όρους και κριτήρια για την αξιολόγηση προγραμμάτων και υπηρεσιών που σχετίζονται με τις ειδικές ανάγκες.

3. Τέτοια κριτήρια και ορολογία πρέπει ν’ αναπτύσσεται σε στενή συνεργασία με οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. από τα πρώτα στάδια σύλληψης και σχεδιασμού.

4. Τα Κράτη πρέπει να συμμετέχουν στην διεθνή συνεργασία ώστε ν’ αναπτύσσουν ομοιόμορφους κανόνες για την εθνική αξιολόγηση στον τομέα των ειδικές ανάγκες. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν και την συμμετοχή εθνικών συντονιστικών επιτροπών.

5. Η αξιολόγηση ποικίλων προγραμμάτων στον τομέα των ειδικές ανάγκες πρέπει να είναι ενταγμένο στο στάδιο του σχεδιασμού, έτσι ώστε η υπερ-αποτελεσματικότητά τους στην εκπλήρωση των πολιτικών στόχων τους να μπορεί να αξιολογηθεί συνολικά.

Κανόνας 21. Τεχνική και οικονομική συνεργασία

Τα Κράτη, αμφότερα βιομηχανικά και αναπτυσσόμενα, έχουν την ευθύνη να συνεργάζονται και να λαμβάνουν μέτρα για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Α.Μ.Ε.Α. στις αναπτυσσόμενες χώρες.

1. Μέτρα για την επίτευξη της ισότητας των ευκαιριών των Α.Μ.Ε.Α., συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων με ειδικές ανάγκες, πρέπει να εντάσσονται σε γενικά αναπτυξιακά προγράμματα.

2. Τέτοια μέτρα πρέπει να είναι ενταγμένα σε όλους τους τύπους της τεχνικής και οικονομικής συνεργασίας, διμερείς και πολυμερείς, κυβερνητικούς και μη-κυβερνητικούς. Τα Κράτη πρέπει να φέρουν τα θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες στις συζητήσεις στα πλαίσια τέτοιας συνεργασίας με τους κάθε φορά εταίρους τους.

3. Όταν σχεδιάζονται και επισκοπούνται προγράμματα τεχνικής και οικονομικής συνεργασίας, πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στα αποτελέσματα τέτοιων προγραμμάτων στην κατάσταση των Α.Μ.Ε.Α. Είναι υψίστης σημασίας τα Α.Μ.Ε.Α. και οι οργανώσεις τους να συμβουλεύονται σε κάθε αναπτυξιακό σχέδιο διαμορφωμένο για τα Α.Μ.Ε.Α. Πρέπει κατευθείαν να συμμετέχουν στην ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση τέτοιων σχεδίων.

4. Περιοχές προτεραιότητας για τεχνική κι οικονομική συνεργασία πρέπει να περιλαμβάνουν :

(α) Την ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων μέσω της ανάπτυξης δεξιοτήτων, ικανοτήτων και δυναμικού Α.Μ.Ε.Α. και την εισαγωγή δραστηριοτήτων που δημιουργούν απασχόληση από και για Α.Μ.Ε.Α.,

(β) Την ανάπτυξη και διάδοση κατάλληλων και σχετικών με τις ειδικές ανάγκες τεχνολογιών και τεχνογνωσίας,

5. Τα Κράτη ενθαρρύνονται επίσης να υποστηρίξουν την δημιουργία και ενδυνάμωση οργανώσεων Α.Μ.Ε.Α.

6. Τα Κράτη πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την πρόοδο της γνώσης πάνω σε θέματα που άπτονται των ειδικών αναγκών μεταξύ του προσωπικού που συμμετέχει σε όλα τα επίπεδα στην διοίκηση των προγραμμάτων τεχνικής και οικονομικής συνεργασίας.

Κανόνας 22. Διεθνής συνεργασία

Τα Κράτη θα συμμετέχουν ενεργά στην διεθνή συνεργασία που αφορά την πολιτική για την ισότητα των ευκαιριών των Α.Μ.Ε.Α.

1. Εντός των Η.Ε., των εξειδικευμένων υπηρεσιών και άλλων ενδιαφερόμενων διακυβερνητικών οργανισμών, τα Κράτη πρέπει να συμμετέχουν στην ανάπτυξη της πολιτικής για τις ειδικές ανάγκες.

2. Οποτεδήποτε είναι απαραίτητο, τα Κράτη πρέπει να εισάγουν θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες στις γενικές συνομιλίες που αφορούν κανόνες, ανταλλαγή πληροφοριών, αναπτυξιακά προγράμματα, κλπ.

3. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν και να υποστηρίζουν την ανταλλαγή γνώσεων κι εμπειριών μεταξύ:

(α) Μη-κυβερνητικών οργανώσεων ενδιαφερομένων περί των ειδικών αναγκών θεμάτων,
(β) Ινστιτούτων ερευνών και ατομικών ερευνητών που ασχολούνται με τα θέματα περί ειδικών αναγκών,
(γ) Αντιπροσώπων προγραμμάτων πεδίου και ομάδων επαγγελματιών στον τομέα περί των ειδικών αναγκών,
(δ) Οργανώσεων προσώπων με ειδικές ανάγκες,
(ε) Εθνικών συντονιστικών επιτροπών.

4. Τα Κράτη πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα Η.Ε. και οι ειδικευμένες υπηρεσίες, όπως επίσης και όλα τα διακυβερνητικά και διακοινοβουλευτικά σώματα, σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο, θα συμπεριλαμβάνουν στα πλαίσια των εργασιών τους τις γενικές και περιφερειακές οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α.



ΙV. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

1. Ο σκοπός ενός μηχανισμού ελέγχου είναι να επεκτείνει την αποτελεσματική εφαρμογή των Κανόνων. Αυτός θα βοηθήσει κάθε Κράτος να εκτιμήσει το επίπεδό του στην εφαρμογή των Κανόνων και να μετρήσει την πρόοδό του. Ο έλεγχος πρέπει να ανακαλύπτει τα εμπόδια και να προτείνει κατάλληλα μέτρα που θα συνεισέφεραν στην επιτυχή εφαρμογή των Κανόνων. Ο μηχανισμός ελέγχου θα αναγνωρίζει τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά που υπάρχουν στο κάθε Κράτος. Ένα σημαντικό στοιχείο πρέπει επίσης να είναι η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και η ανταλλαγή εμπειριών και πληροφοριών μεταξύ των Κρατών.

2. Οι Κανόνες θα ελέγχονται εντός του πλαισίου των συνεδριάσεων της Επιτροπής για την Κοινωνική Ανάπτυξη. Ένας ειδικός εισηγητής με σχετική και εκτενή εμπειρία στα θέματα περί ειδικών αναγκών και τους διεθνείς οργανισμούς θα διορισθεί, εάν είναι ανάγκη, χρηματοδοτούμενος με έκτακτους πόρους, ώστε να ελέγχει για τρία χρόνια την εφαρμογή των Κανόνων.

3. Οι διεθνείς οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. που έχουν καθεστώς συμβούλου του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου και οργανώσεις που αντιπροσωπεύουν Α.Μ.Ε.Α. που ακόμη δεν έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οργανώσεις πρέπει να καλούνται να διαμορφώνουν μεταξύ τους μία επιτροπή ειδικών, στην οποία οι οργανώσεις των Α.Μ.Ε.Α. θα έχουν την πλειοψηφία, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις διαφορετικές μορφές ειδικών αναγκών και μια απαραίτητη ίση δίκαιη γεωγραφική κατανομή, και το οποίο θα συμβουλεύεται ο Ειδικός Εισηγητής και, όταν είναι απαραίτητο, και η Γραμματεία.

4. Η επιτροπή των ειδικών θα ενθαρρύνεται από τον Ειδικό Εισηγητή να επιθεωρεί, να συμβουλεύει και να παρέχει πληροφορίες και προτάσεις σχετικά με την προώθηση, εφαρμογή και έλεγχο των Κανόνων.

5. Ο Ειδικός Εισηγητής θα στείλει ένα σύνολο ερωτήσεων στα Κράτη, οργανισμούς ενταγμένους στο σύστημα των Η.Ε., και σε διακυβερνητικές και μη-κυβερνητικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων Α.Μ.Ε.Α. Το σύνολο των ερωτήσεων θα αφορά σχέδια εφαρμογής των Κανόνων στα Κράτη. Οι ερωτήσεις θα είναι επιλεκτικές στην φύση και θα καλύπτουν έναν αριθμό από ειδικούς κανόνες για εις βάθος αξιολόγηση. Προετοιμάζοντας τις ερωτήσεις, ο Ειδικός Εισηγητής θα συμβουλεύεται την ομάδα των ειδικών και την Γραμματεία.

6. Ο Ειδικός Εισηγητής θα αναζητήσει να εγκαταστήσει έναν άμεσο διάλογο όχι μόνον με τα Κράτη άλλα επίσης και με τις τοπικές μη-κυβερνητικές οργανώσεις, επιζητώντας τις δικές τους απόψεις και σχόλια επί πάσης πληροφορίας που προτίθεται να συμπεριλάβει στις αναφορές. Ο Ειδικός Εισηγητής θα παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες για την εφαρμογή και τον έλεγχο των Κανόνων και υποστήριξη στην προετοιμασία των απαντήσεων στο σύνολο των ερωτήσεων.

7. Το Γραφείο Συντονισμού Πολιτικής και Διαρκούς Ανάπτυξης της Γραμματείας, καθώς και το παρατηρητήριο των Η.Ε. για θέματα σχετικά με τις ειδικές ανάγκες, το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Η.Ε. και άλλοι οργανισμοί και μηχανισμοί εντός του συστήματος των Η.Ε., όπως οι περιφερειακές επιτροπές και οι εξειδικευμένες υπηρεσίες καθώς και οι διυπηρεσιακές συναντήσεις, θα συνεργαστούν με τον Ειδικό Εισηγητή στην εφαρμογή και τον έλεγχο των Κανόνων σε εθνικό επίπεδο.

8. Ο Ειδικός Εισηγητής, υποβοηθούμενος από την Γραμματεία, θα προετοιμάσει αναφορές για υποβολή προς την Επιτροπή Κοινωνικής Ανάπτυξης κατά την 34η και 35η συνεδρίασή της. Κατά την προετοιμασία τέτοιων αναφορών, ο Εισηγητής πρέπει να συμβουλεύεται την ομάδα των ειδικών.

9. Τα Κράτη πρέπει να ενθαρρύνουν τις εθνικές συντονιστικές επιτροπές ή παρόμοια σώματα να συμμετέχουν στην εφαρμογή και τον έλεγχο. Καθώς και τα παρατηρητήρια για τα ζητήματα των Ε.Α. στο εθνικό επίπεδο, πρέπει να ενθαρρύνονται να εγκαθιστούν διαδικασίες συντονισμού του ελέγχου των Κανόνων. Οι οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. πρέπει να ενθαρρύνονται ενεργά να συμμετέχουν στον έλεγχο της διαδικασίας σε όλα τα επίπεδα.

10. Θα πρέπει να βρεθούν έκτακτοι πόροι για την δημιουργία μίας ή περισσοτέρων θέσεων διαπεριφερειακών συμβούλων επί των Κανόνων ώστε να παρέχονται άμεσες υπηρεσίες στα Κράτη, συμπεριλαμβανομένων :

(α) Της οργάνωσης σεμιναρίων εθνικής και περιφερειακής εκπαίδευσης σχετικά με το περιεχόμενο των Κανόνων,
(β) Της ανάπτυξης αξόνων για να υποστηριχθούν στρατηγικές στην εφαρμογή των Κανόνων,
(γ) Της Διάδοσης πληροφοριών περί των καλύτερων πρακτικών που αφορούν την εφαρμογή των Κανόνων.

11. Κατά την 34η συνεδρίασή της, η Επιτροπή Κοινωνικής Ανάπτυξης πρέπει να εγκαταστήσει μία ομάδα εργασίας αόριστης διάρκειας για να εξετάσει την αναφορά του Ειδικού Εισηγητή και να προβεί σε συστάσεις περί της βελτιώσεως της εφαρμογής των Κανόνων. Εξετάζοντας την αναφορά του Ειδικού Εισηγητή, η Επιτροπή, διά της ομάδας εργασίας της με ανοικτή ημερομηνία λήξης, θα συμβουλευτεί διεθνείς οργανώσεις Α.Μ.Ε.Α. και εξειδικευμένες υπηρεσίες, σύμφωνα με τους κανόνες 71 και 76 των κανόνων διαδικασίας των λειτουργικών επιτροπών του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου.

12. Στις συνεδριάσεις της μετά την λήξη της εντολής του Ειδικού Εισηγητή, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την δυνατότητα είτε της ανανέωσης της εντολής, ορίζοντας νέο Ειδικό Εισηγητή ή εξετάζοντας έναν άλλο μηχανισμό ελέγχου, και πρέπει να κάνει κατάλληλες συστάσεις στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο.