Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download
ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Με το παρών άρθρο θα ήθελα να θίξω ένα καθημερινό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σαν άτομα με αναπηρία και δεν είναι άλλο από αυτό της προσβασιμότητας στις καθημερινές μας μετακινήσεις. Θα ήθελα επίσης, να τονίσω την παρέμβαση της πολιτείας όσον αφορά την εργονομική διευθέτηση και τον σχεδιασμό στις δημόσιες υπηρεσίες, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, αλλά και σε όλους τους  κοινόχρηστους χώρους, όπως πάρκα, πλατείες, χώρους αναψυχής, πολιτιστικούς χώρους, πεζοδρόμια κ.λ.π., έτσι ώστε να είναι προσβάσιμη και προσπελάσιμη για όλους τους πολίτες. Ακόμη θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό να δούμε ποια είναι και η δική μας θέση απέναντι σε όλα αυτά, δηλαδή πόσο έχουμε δεχτεί, πόσο έχουμε σεβαστεί, αλλά και σε ποιο βαθμό έχουμε υποστηρίξει τις παρεμβάσεις αυτές που στοχεύουν στην καλύτερη διευκόλυνση όλων μας.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 κι αρχές του ’80, χώρες του εξωτερικού άρχισαν να εφαρμόζουν πολιτικές, έτσι ώστε να διευκολύνουν τα άτομα με αναπηρία στις καθημερινές τους μετακινήσεις. Έτσι, ομάδες μηχανικών κι αρχιτεκτόνων έκαναν μελέτες και συνεργάστηκαν με τους φορείς εκπροσώπησης κι αυτοοργάνωσης των αναπήρων, έφτιαξαν ράμπες προσπέλασης που διευκόλυναν την πρόσβαση των ατόμων με κινητική αναπηρία στα πεζοδρόμια και τοποθέτησαν ηχητικά σήματα στους φωτεινούς σηματοδότες των ανισόπεδων διαβάσεων και διευκόλυναν τη διέλευση των ατόμων με προβλήματα όρασης. Παράλληλα, συνεργάστηκαν με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, έτσι ώστε να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν το κοινό για τις νέες αλλαγές. Στη συνέχεια και με τη συναίνεση όλων, αλλά ιδιαίτερα με την παρότρυνση του αναπηρικού κινήματος οι μελέτες αυτές εφαρμόστηκαν σε εσωτερικούς χώρους, δημόσιες υπηρεσίες κ.λ.π. Αλλά η σημαντικότερη καινοτομία ήταν ότι ξεκίνησαν διάφορες μελέτες κι εφαρμόστηκαν κάποια προγράμματα πιλοτικά στην αρχή, έτσι ώστε να γίνουν προσβάσιμα και τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Και  φτάσαμε στο 1994, όπου με την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις υποδείξεις του Ευρωπαϊκού Forum Αναπήρων (EUROPEAN DISABILITY FORUM) E.D.F. εκδόθηκε ο πρώτος οδηγός για ένα ευπρόσιτο κοινωνικό κτίριο (EUROPEAN MANUAL FOR AN ACCESSIBLE BUILT ENVIRONMENT), αλλά και ο οδηγός για μια ανθρώπινη πόλη (FOR A HUMANIZED CITY). Έμεινε λοιπόν σε κάθε χώρα να εντάξει τις οδηγίες αυτές στο εσωτερικό της δίκαιο και να εφαρμόσει πολιτικές, ώστε να γίνουν προσβάσιμες, στους πολίτες της, στους επισκέπτες της και που θα στοχεύουν φυσικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών της.
Στην Ελλάδα βλέπουμε για πρώτη φορά να τοποθετούνται ηχητικά σήματα στους φωτεινούς σηματοδότες το 1994 σε τρία κομβικά σημεία της Θεσσαλονίκης και σε δέκα κομβικά σημεία των Αθηνών. Παράλληλα δόθηκαν κονδύλια από το Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και κατασκευάστηκαν ράμπες προσπέλασης στα πεζοδρόμια. Το 1996 άρχισαν να γίνονται μελέτες και το 1997 δόθηκαν σε δημόσια χρήση τα πρώτα λεωφορεία, όπου και είχαν ράμπες προσπέλασης που βοηθούσαν να εισέλθουν σε αυτά παραπληγικοί που για τη μετακίνησή τους χρησιμοποιούν τα αναπηρικά αμαξίδια. Την επόμενη χρονιά έγιναν μελέτες και τοποθετήθηκαν στην αρχή πιλοτικά συστήματα ηχητικής αναγγελίας των στάσεων σε συρμούς Η.Σ.Α.Π., αλλά και ο πρώτος οδηγός όδευσης τυφλών στο σταθμό του Η.Σ.Α.Π. στην Καλλιθέα. Από το 2000 και μετά και με αφορμή τη διοργάνωση των Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών  Αγώνων άρχισαν να εφαρμόζονται πλήρως οι ευρωπαϊκές οδηγίες, όπου έλεγαν:
  • Η κτιριακή υποδομή των δημόσιων υπηρεσιών πρέπει να είναι με ράμπες προσπέλασης για τα άτομα με κινητικές δυσκολίες, οδηγούς όδευσης τυφλών για τα άτομα με προβλήματα όρασης, ευδιάκριτες φωτεινές επιγραφές για τα άτομα με μειωμένη όραση, ευρύχωρους ανελκυστήρες όπου θα διαθέτουν σύστημα ηχητικής αναγγελίας των ορόφων και γραπτές ενδείξεις στη γραφή BRAI
  • Στους περιβάλλοντες χώρους (πεζοδρόμια, πλατείες κ.λ.π.) ράμπες προσπέλασης, οδηγούς όδευσης τυφλών, ηχητικά σήματα στους φωτεινούς σηματοδότες των ανισόπεδων διαβάσεων, ράμπες ή ανελκυστήρες στις υπόγειες διαβάσεις, ειδικά διαμορφωμένους τηλεφωνικούς θαλάμους και κάδους απορριμμάτων σε χαμηλό ύψος για να διευκολύνουν άτομα με μικρές σωματικές αναλογίες ή παραπληγικούς, ευδιάκριτες επιγραφές και τόξα όπου θα εξυπηρετούν άτομα με προβλήματα ακοής καθώς κι ειδικές θέσεις στάθμευσης για τα άτομα με κινητική αναπηρία που χρησιμοποιούν τα ιδιωτικά τους αυτοκίνητα (ΙΧ)
  • Στους σταθμούς των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς ράμπες κι ανελκυστήρες, ευδιάκριτες και φωτεινές επιγραφές, οδηγούς όδευσης τυφλών.
  • Στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς σύστημα προσπέλασης, ηχητική αναγγελία των στάσεων, χαμηλές λαβές για τα άτομα με μικρές σωματικές αναλογίες, καθώς και ειδικά διαμορφωμένες θέσεις για τα αναπηρικά αμαξίδια.
Ας δούμε λοιπόν, κατά πόσο όλες αυτές οι παρεμβάσεις της πολιτείας έχουν λύσει το πρόβλημα. Βάσει μελετών που έγιναν στη χώρα μας διαπιστώθηκε ότι ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό συνανθρώπων μας αντιμετωπίζει πρόβλημα στις καθημερινές του μετακινήσεις. Κι αυτοί είναι τυφλοί, άτομα με μειωμένη όραση, άτομα με κινητικές δυσκολίες, άτομα της τρίτης ηλικίας, άτομα με μικρές σωματικές αναλογίες, κυοφορούσες γυναίκες, καθώς και μητέρες που για τη μεταφορά των βρεφών τους χρησιμοποιούν βρεφικά καρότσια. Έτσι, αν αφαιρέσουμε το 10% του πληθυσμού που με βάσει στατιστικών ερευνών είναι άτομα με κάποια αναπηρία, έχουμε αναλογιστεί πόσοι ακόμη συνάνθρωποι μας αντιμετωπίζουν πρόβλημα μετακίνησης και δυσκολίες στην πρόσβαση τους; Έχουμε σκεφτεί τρόπους έτσι ώστε να συμβάλουμε όλοι μας στο να λυθεί το πρόβλημα αυτό; Έχουμε αναρωτηθεί έστω και μία φορά εμείς οι ίδιοι αν ηθελημένα ή αθέλητα έχουμε δυσκολέψει την πρόσβαση σε κάποιον συνάνθρωπό μας και αν έχει μπει βαθιά μέσα στη συνείδησή μας ότι δεν θα ξαναγίνει;
Δυστυχώς εμείς εδώ στην Ελλάδα δεν μπαίνουμε και πολύ εύκολα στη λογική να σκεφτούμε ότι ίσως με κάποια ενέργεια μας, εμποδίσουμε κάποιο συνάνθρωπό μας και ό,τι ίσως να βάζουμε σε κίνδυνο τη ζωή κάποιων συνανθρώπων μας. Και σαν απόδειξη των όσων σας ανέφερα σας προκαλώ να ρίξετε μια ματιά έξω στους δρόμους και στα πεζοδρόμια που δυστυχώς μόνο για πεζούς δεν είναι. Θεωρητικά, για παράδειγμα όταν ένας τυφλός έχει παρακολουθήσει τα μαθήματα κινητικότητας προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης μπορεί να ανοίξει το λευκό μπαστούνι του να βγει έξω από το σπίτι του και να κινηθεί προς όποια κατεύθυνση θελήσει εκείνος. Πρακτικά αυτό όμως δεν είναι και πολύ εύκολο, γιατί βγαίνοντας ένας τυφλός έξω από το σπίτι του καλείται να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει αρκετά εμπόδια στα πεζοδρόμια-που δυστυχώς μόνο για πεζούς δεν είναι–ανοιχτά φρεάτια, κατεστραμμένα σκαλιά, λακκούβες και χαντάκια, μπάζα στις υπόγειες διαβάσεις, έλλειψη ηχητικών σημάτων στις ανισόπεδες διαβάσεις, πάγκους και τραπεζο-καθίσματα από παρακείμενα καταστήματα, επάνω στους οδηγούς όδευσης τυφλών καθώς και μια πλειάδα αυτοκινήτων τα οποία είναι σταθμευμένα σε χώρους που ούτε κατά διάνοια θα έπρεπε να ήταν-και δεν θα αναφερθώ στα άτομα με κινητική αναπηρία, γιατί εκεί τα πράγματα είναι δυσκολότερα.
          Μπορεί κανείς να μιλά ώρες ατέλειωτες και να γράφει τεράστια βιβλία σχετικά με το τι θα έπρεπε να γίνει και το τι έχει γίνει για να λυθούν όλα τα σημαντικά προβλήματα που σας ανέφερα. Έχει γίνει ενημέρωση του κόσμου και αν έχει γίνει    μπορούμε να υποθέσουμε ότι όλοι έχουν ενημερωθεί σωστά; Μήπως είναι θέμα παιδείας, δηλαδή δεν έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε και λίγο τον συνάνθρωπό μας; Κατά την προσωπική μου άποψη αυτό είναι θέμα παιδείας.
Γιατί όλοι μας έχουμε μάθει να ενεργούμε κατά το πώς  μας βολεύει χωρίς να μπαίνουμε στην λογική να σκεφτούμε ότι ίσως  με κάποια ενέργεια μας δυσκολέψουμε κάποιους άλλους, ακόμη ενεργώντας καταυτόν τον τρόπο εκθέσουμε σε κίνδυνο την ζωή κάποιων συνάνθρωπων μας.
Υπάρχουν πολλές φορές που δυστυχώς μας κάνουν να νιώθουμε ότι ζούμε μέσα σε μια αφιλόξενη πόλη.
Πρέπει λοιπόν να συνεργαστούμε όλοι μαζί.
Οι φορείς των ανάπηρων, οι πολιτικοί φορείς, τα Μ. Μ. Ε., έτσι ώστε να ενημερώσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε το κοινό να κάνουμε την πόλη μας ανθρώπινη και προσβάσιμη για όλους.
 
Παναγιώτης Μαρκοστάμος
Φοιτητής Επι Πτυχίου Στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Και Δημόσιας Διοίκησης Του Πανεπιστημίου Αθηνών
Γραμματέας Νεολαίας  Του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών
Αναπληρωτής Οργανωτικός Γραμματέας Της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών
Μέλος Της Επιτροπής Νεολαίας Της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυφλών.
Αθήνα 11/ 3/2007