Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download

Διδακτορική διατριβή τής Άννας Κουλικούρδη με θέμα «Πληροφοριακή Συμπεριφορά των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και οι Υποστηρικτικές Τεχνολογίες σε Περιβάλλον Βιβλιοθηκών». Τεσσαρακοστό πρώτο μέρος (Κεφάλαιο δωδέκατο: Οπτική των Εταιρειών ΥΤ).

12. Οπτική των Εταιρειών ΥΤ

Για να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι εύκολες οι εφαρμογές ΥΤ σε περιβάλλον βιβλιοθηκών, το παρόν κεφάλαιο μελετά την οπτική των ίδιων των εταιρειών ΥΤ, μέσα από ένα ερωτηματολόγιο που εστάλη σε 155 εταιρείες. Ανάλογα με το κόστος, τη διάθεση συνεργασίας των εταιρειών με τις βιβλιοθήκες, την ευκολία ή δυσκολία εφαρμογής των υποστηρικτικών συσκευών στο χώρο των βιβλιοθηκών, τα τυχόν εμπόδια (π.χ. έλλειψη οικονομικών πόρων), την υποστήριξη και εκπαίδευση που παρέχουν οι προμηθευτές ΥΤ, τις μελλοντικές τάσεις, κτλ. θα κριθεί κατά πόσο εύκολη ή δύσκολη θα είναι η ενσωμάτωση και η εφαρμογή των ΥΤ στις βιβλιοθήκες.

12. Οπτική των Εταιρειών ΥΤ

Για να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι εύκολες οι εφαρμογές ΥΤ σε περιβάλλον βιβλιοθηκών, πρέπει να διερευνηθεί η οπτική των ίδιων των εταιρειών ΥΤ. Ανάλογα με το κόστος, τη διάθεση συνεργασίας των εταιρειών με τις βιβλιοθήκες, την ευκολία ή δυσκολία εφαρμογής των υποστηρικτικών συσκευών στο χώρο των βιβλιοθηκών, τα τυχόν εμπόδια (π.χ. έλλειψη οικονομικών πόρων), την υποστήριξη και εκπαίδευση που παρέχουν οι προμηθευτές ΥΤ, τις μελλοντικές τάσεις, κτλ., θα κριθεί κατά πόσο εύκολη ή δύσκολη θα είναι η ενσωμάτωση και η εφαρμογή των ΥΤ στις βιβλιοθήκες.

Επιπλέον, η έρευνα αυτή ξεκίνησε λαμβάνοντας υπόψη τους εξής παράγοντες:

• Μέχρι σήμερα δεν έχει διεξαχθεί καμία έρευνα που να μελετά και να αποτυπώνει τη γνώμη και την οπτική των εταιρειών ΥΤ όσον αφορά το χώρο των βιβλιοθηκών. Η πλειονότητα της βιβλιογραφίας ασχολείται με το τι πιστεύουν οι βιβλιοθηκονόμοι και οι χρήστες βιβλιοθηκών για τις ΥΤ αλλά δεν έχει γίνει ποτέ το αντίστροφο, τι πιστεύουν δηλαδή οι προμηθευτές ΥΤ για τις βιβλιοθήκες και το προσωπικό τους. Έτσι είναι μάταιο να ισχυρίζεται κανείς ότι οι βιβλιοθηκονόμοι μπορούν να ασκήσουν πίεση στις εταιρείες ΥΤ να τους λάβουν υπόψη, όταν οι ίδιες οι εταιρείες δηλώνουν ότι οι βιβλιοθήκες δεν ανήκουν στους πελάτες τους και συνεπώς, δεν σκοπεύουν να τις εντάξουν στα μελλοντικά σχέδια μάρκετινγκ και προβολής των προϊόντων τους.

• Γνωρίζοντας οι βιβλιοθηκονόμοι την οπτική της άλλης πλευράς (των παρόχων ΥΤ), θα δημιουργηθεί πιο γόνιμο και πρόσφορο έδαφος διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ τους. Ίσως μάλιστα σταματήσει κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη για άγνοια και έλλειψη ενημέρωσης.

Στις 28/02/05 εστάλη ερωτηματολόγιο μέσω e‐mail σε 155 εταιρείες‐κατασκευάστριες ΥΤ και εξειδικευμένων προϊόντων για ΑμεΑ (παράρτημα 3), το οποίο περιελάμβανε 16 ερωτήματα (παράρτημα 4). Προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι εύκολη η εφαρμογή ΥΤ σε μια χώρα (στη συγκεκριμένη περίπτωση στην Ελλάδα), ορισμένα ερωτήματα τροποποιήθηκαν έτσι, ώστε να αναφέρονται στις ελληνικές βιβλιοθήκες. Δηλαδή οι εταιρείες ρωτήθηκαν αν επισκέπτονται τις βιβλιοθήκες στην Ελλάδα προκειμένου να εγκαταστήσουν τα προϊόντα τους, αν παρέχουν καθοδήγηση και εκπαίδευση, κ.ά. προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο γεωγραφικά απομονωμένος είναι ο χώρος των ελληνικών βιβλιοθηκών (αλλά και των βιβλιοθηκών άλλων χωρών) από τη διεθνή αγορά των ΥΤ.

Οι εταιρείες στις οποίες εστάλη το ερωτηματολόγιο προέρχονται από το διεθνή χώρο, εκ των οποίων μόνο μία είναι ελληνική (η ΙΔΕΑΣΙΣ) και μία Κυπριακή (η MK Prosopsis Ltd). Στο παράρτημα 3 ακολουθεί αλφαβητικός πίνακας των εταιρειών, συνοδευόμενων από την ηλεκτρονική τους διεύθυνση και το e‐mail τους, το οποίο αποτέλεσε το σημείο επικοινωνίας.

Στο ερωτηματολόγιο ανταποκρίθηκαν 56 εταιρείες εκ των 155, ποσοστό δηλαδή συμμετοχής 36,1%. Οι εταιρείες που συμμετείχαν, δεν απάντησαν απαραιτήτως σε όλα τα ερωτήματα. Άφησαν κάποια ασυμπλήρωτα, πιθανότατα εκείνα στα οποία δεν είχαν να δηλώσουν κάτι ή δεν διέθεταν ανάλογη εμπειρία.

Καταγράφοντας και αναλύοντας τις απαντήσεις των εταιρειών, διαπιστώθηκε μεγάλη ποικιλομορφία, γι’ αυτό αποδόθηκαν με γραφήματα οι απαντήσεις οι οποίες συγκέντρωσαν τα μεγαλύτερα ποσοστά και στις οποίες συνέκλινε η πλειονότητα του δείγματος. Στο κομμάτι ΑΛΛΟ (όπου αυτό συναντάται στα γραφήματα) έχουν ενσωματωθεί οι μεμονωμένες και διαφοροποιημένες από αυτές της πλειονότητας απόψεις των εταιρειών, οι οποίες παρατίθενται (όπου κρίθηκε απαραίτητο) μέσα στο κείμενο. Αυτό έγινε διότι θα ήταν αδύνατο σε κάθε γράφημα να αναπαρίστανται ξεχωριστά όλες οι διαφορετικές απαντήσεις των εταιρειών. Κάτι τέτοιο θα ήταν δύσχρηστο και κουραστικό για τον αναγνώστη να το παρακολουθήσει.

Από το δείγμα των 56 εταιρειών, η πλειονότητα εξ αυτών προμηθεύει βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ (αυτό είναι κατανοητό διότι οι περισσότερες έχουν τη βάση τους στις ΗΠΑ), στη συνέχεια στο Ηνωμένο Βασίλειο και τέλος στην Αυστραλία. Οι βιβλιοθήκες αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό της πελατείας τους και τις περισσότερες φορές, οι εταιρείες δεν διαθέτουν καν στατιστικά και ποσοστά των πωλήσεων τους στις βιβλιοθήκες. Μόνο 2 εταιρείες προσδιόρισαν πως το ποσοστό των βιβλιοθηκών‐πελατών τους ανέρχεται περίπου στο 10% και μόνο 4 ανέφεραν πως οι βιβλιοθήκες αποτελούν ένα αξιολόγο κομμάτι της πελατείας τους. Η πιο συχνά αναφερόμενη βιβλιοθήκη με την οποία συνεργάζονται οι εταιρείες ήταν η NLS της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσσου. Κάποιες εταιρείες δήλωσαν πως συγκεκριμένα προϊόντα τους συναντώνται σε συγκεκριμένους τύπους βιβλιοθηκών (π.χ. εθνικές βιβλιοθήκες για τυφλούς, πανεπιστημιακές, δανειστικές και δημόσιες) χωρίς όμως πάλι να έχουν συγκεκριμένα στατιστικά χρήσης. Χωρίς ακριβή δεδομένα, διαπιστώνει κανείς πως το τοπίο των εταιρειών ΥΤ και των βιβλιοθηκών και η αλληλεπίδραση μεταξύ τους ως προμηθευτής και πελάτης χρήζει περισσότερης έρευνας, προκειμένου να γίνει πιο σαφές και να οριοθετηθεί.

Το 35% των συμμετεχόντων (π.χ. η Inc.lusive UK, η RJ Cooper & Associates Inc., κ.ά.) δεν λαμβάνει υπόψη τις βιβλιοθήκες ως πελάτη τους διότι συνήθως η κύρια πηγή εσόδων τους είναι η εκπαίδευση, τα σχολεία (συμβατικά και ειδικής αγωγής) και όχι οι βιβλιοθήκες. Το ενδιαφέρον των εταιρειών εστιάζει στους ιδιώτες με αναπηρία όρασης και γενικότερα στους τελικούς χρήστες (παιδιά με αναπηρία, γιατρούς, νοσοκομεία, τάξεις, κτλ) και στις ανάγκες των ΑμεΑ. Παραδείγματος χάρη, η CJT Enterprises Inc. πρώτα σκέφτεται τις πολλαπλές ανάγκες των ΑμεΑ και μετά όλες τις υπόλοιπες λειτουργίες του προϊόντος (π.χ. αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σχολεία, βιβλιοθήκες, κτλ). Το ίδιο και η Anthro Tronix η οποία σχεδιάζει για τον τελικό χρήστη.

Για τους προμηθευτές ΥΤ οι βιβλιοθήκες αποτελούν ένα δύσκολο χώρο να τον προσεγγίσουν και να ενταχθούν σε αυτόν. Κάποιες εταιρείες δεν απευθύνονται σε βιβλιοθηκονόμους επειδή οι περισσότεροι είναι βλέποντες και συνεπώς το braille και ο υποστηρικτικός εξοπλισμός τους προκαλεί φόβο. Άλλη εταιρεία (η Reading Made Easy) θεωρεί πως η βιβλιοθήκη αποτελεί μια αποθαρρυντική και εξουθενωτική εμπειρία για τα ΑμεΑ, εικόνα η οποία αναφέρεται και στη διεθνή βιβλιογραφία και χρήζει περαιτέρω έρευνας, προκειμένου να διαπιστωθεί γιατί έχει επικρατήσει αυτή η αντίληψη σε κάποιες εταιρείες. Τέλος μόνο το 5% αντιμετωπίζει τις βιβλιοθήκες ως τμήμα της αγοράς τους.

Για το 25% των εταιρειών οι βιβλιοθήκες δεν μπορούν να αποτελέσουν επικερδείς πελάτες διότι αδυνατούν να παρακολουθούν και να συγχρονίζονται με τις συνεχώς εναλλασσόμενες ΥΤ αλλά ούτε και ενδιαφέρονται να κάνουν κάτι τέτοιο. Ίσως αυτός είναι ένας λόγος που κάποιες εταιρείες (π.χ. η Reading Made Easy) τους παρέχουν την τεχνολογία τους δωρεάν.

Το γενικό συμπέρασμα είναι πως, ακόμη και αν κάποιες εταιρείες πουλάνε προϊόντα τους σε βιβλιοθήκες, πρόκειται για μικρό αριθμό βιβλιοθηκών ή μικρό αριθμό εξοπλισμού. Δυο τέτοια παραδείγματα είναι η Inc.lusive UK, η οποία δεν παρουσιάζει μεγάλο ποσοστό πωλήσεων σε βιβλιοθήκες και η GH, η οποία προς το παρόν δεν έχει πουλήσει σε μεγάλο αριθμό βιβλιοθηκών, αλλά πιστεύει πως θα υπάρξει και η δυναμική και αυξημένο ενδιαφέρον, όταν οι τελευταίες στραφούν στα ψηφιακά μέσα.

Μόνο το 15% των εταιρειών φαίνεται θετικό και αισιόδοξο ενώ το 30% πιστεύει πως οι βιβλιοθήκες θα μπορούσαν να αποτελέσουν κερδοφόρους πελάτες, αν ο προϋπολογισμός τους περιελάμβανε περισσότερους πόρους για την αγορά ΥΤ.

Όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις δείχνουν πως υπάρχει ακόμη πολύς χώρος και δρόμος ώστε οι εταιρείες ΥΤ να συμπεριλάβουν τις βιβλιοθήκες στα σχέδια μάρκετινγκ και προβολής των προϊόντων τους. Οι εταιρείες μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουν τις ανάγκες που έχουν οι βιβλιοθήκες όσον αφορά τις ΥΤ και αν μπορούν να αποτελέσουν βιώσιμη αγορά. Το 31% των εταιρειών δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο οι βιβλιοθήκες είναι ενήμερες για την παρουσία τους και τα προϊόντα τους. Το 16% υποστηρίζει πως οι βιβλιοθήκες δεν τους γνωρίζουν και το 5% πως λίγες είναι ενήμερες. Οι εταιρείες δικαιολογούν την άγνοια αυτή των βιβλιοθηκών επειδή δεν έχει υπάρξει ακόμη μεγάλη ανάγκη εκ μέρους τους να τις μάθουν. Οι ΥΤ αποτελούν ακόμη μια ξένη αγορά για τις βιβλιοθήκες και πολλές δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν όταν χρειαστούν υποστηρικτικό εξοπλισμό. Κάποιες μάλιστα δεν έχουν ιδέα για κάποιες τεχνολογίες π.χ. eye tracking, συνεπώς είναι δύσκολο να γνωρίζουν τις εταιρείες που τις κατασκευάζουν. Με το πέρασμα όμως της σχετικής νομοθεσίας στις ΗΠΑ (το ADA) θα αναγκαστούν να ενημερωθούν για αυτές. Στις ΗΠΑ είναι περισσότερο αναμενόμενο οι εταιρείες να συμμορφώνονται μιας και οι κανόνες και νόμοι απαιτούν η κυβέρνηση να αξιολογεί την προσβασιμότητα φορέων, αρχών, κ.ά. Αισίως, το 5% διατείνεται πως οι βιβλιοθήκες ενημερώνονται ολοένα και περισσότερο για την ανάγκη παροχής υλικού σε εναλλακτικά μέσα.

Κάποιες εταιρείες φαίνεται να μεταθέτουν την ευθύνη για την έλλειψη ενημέρωσης στην ίδια τη βιβλιοθήκη. Παραδείγματος χάρη, η Duxbury Systems αναφέρει πως όσες βιβλιοθήκες δεν τις ξέρουν, αν ήθελαν, θα μπορούσαν να το έχουν κάνει εντοπίζοντας τις μέσα από μηχανές αναζήτησης π.χ. Google. Μάλιστα μια εταιρεία εξαπόλυσε δριμύ κατηγορώ εναντίον των βιβλιοθηκών, λέγοντας πως είναι πλήρως ανενημέρωτες για το τι μπορούν να κάνουν για να βοηθήσουν τα ΑμεΑ. Ευθύνη βέβαια φέρουν και οι ίδιες οι εταιρείες, οι οποίες δεν έχουν προβεί σε ενεργό μάρκετινγκ προς τις βιβλιοθήκες. Στο ποσοστό ΑΛΛΟ, εκφράζονται οι μεμονωμένες απόψεις κάποιων εταιρειών.

Παραδείγματος χάρη, η Enabling Technologies και η Microsoft πιστεύουν πως, ως επί το πλείστον, οι βιβλιοθήκες για τυφλούς είναι ενήμερες για αυτές ενώ την Antrho Tronix την ξέρουν εκείνες οι βιβλιοθήκες που έχουν παρακολουθήσει τη συμμετοχή της σε συνέδρια.

Σε γενικές γραμμές διαπιστώνει κανείς πως ο βαθμός ενημέρωσης των βιβλιοθηκών ποικίλλει. Κάποιοι βιβλιοθηκονόμοι ενδιαφέρονται και ρωτούν προκειμένου να μάθουν, σε άλλους τα προϊόντα φαίνονται πολύ εξειδικευμένα (π.χ. ACE Centre Advisory Trust) ενώ τέλος, κάποιες βιβλιοθήκες συνεχίζουν να μην ενδιαφέρονται.

Σύμφωνα με το 49% των εταιρειών, η εφαρμογή των προϊόντων τους είναι εύκολη ενώ το 6% τη χαρακτήρισε πολύ εύκολη. Ήταν αναμενόμενο πως καμία εταιρεία δεν θα παρουσίαζε ότι έχει συναντήσει δυσκολίες και προβλήματα κατά την εφαρμογή των προϊόντων της, διότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε δυσφήμιση. Γι΄αυτό και ξαφνιάζουν οι απαντήσεις κάποιων εταιρειών (3 στον αριθμό) που παραδέχονται ότι φυσικά και έχουν συναντήσει προβλήματα (π.χ. η Brain Actuated Technologies Inc. έχει συναντήσει κατά καιρούς δυσκολίες σε βιβλιοθήκες οπού κανείς δεν γνώριζε τίποτα για το προϊόν Cyberlink). Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις τα προβλήματα αντιμετωπίστηκαν μέσω e‐mail και τηλεφώνου.

Η εκμάθηση πολλών προϊόντων ΥΤ μπορεί να διευκολυνθεί με τη συμβολή και κάποιων άλλων παραγόντων, σύμφωνα με την Matias Corporation, όπως η εξάσκηση. Η δυσκολία βέβαια μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με την αναπηρία του χρήστη, αλλά συνήθως η εγκατάσταση και εκμάθησή τους δεν είναι δύσκολη, όταν γίνεται οργανωμένα και προσεχτικά από όλους τους εμπλεκόμενους. Τη σημασία της εκπαίδευσης του βιβλιοθηκονόμου επί των ΥΤ τόνισε η Eyetech Digital Systems που ναι μεν τα προϊόντα της είναι εύκολα στην εφαρμογή, αλλά ως εταιρεία δεν μπορεί να εκπαιδεύει μεμονωμένα τον κάθε ένα χρήστη του συστήματος. Γι’ αυτό πρέπει ο βιβλιοθηκονόμος να εκπαιδεύεται και στη συνέχεια να υποδεικνύει τη χρήση των ΥΤ.

Πέρα από τις δυσκολίες εγκατάστασης, μόνο 2 εταιρείες ανέφεραν και έθιξαν την παράμετρο της συμβατότητας. Αναλυτικότερα, η In Touch Systems ανέφερε πως το πληκτρολόγιο της δεν παρουσιάζει προβλήματα συμβατότητας και δουλεύει με οποιοδήποτε λειτουργικό σύστημα και η Innovation Management διευκρίνισε πως το λογισμικό της δουλεύει με όλα τα είδη λογισμικού‐υλικού και όλες τις παραδοσιακές συσκευές.

Άλλο σημαντικό παράγοντα τον οποίο πρέπει να λάβουν υπόψη οι βιβλιοθήκες είναι αν οι ΥΤ που θα παραγγείλουν είναι συμβατές με ισχύοντες κανόνες και κατευθυντήριες οδηγίες, όπως αυτές της W3C (π.χ. οι ΥΤ της Deque Systems δεν δουλεύουν με εφαρμογές που δεν είναι σύμφωνες με τις W3C).

Ένας άλλος περιορισμός και πιθανό πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι βιβλιοθήκες παραγγέλνοντας ΥΤ είναι κατά πόσο το λογισμικό είναι πολυγλωσσικό ή όχι, αν δηλαδή υποστηρίζει μόνο μια τοπική γλώσσα ή αν υποστηρίζει πολλές διεθνείς γλώσσες. Παραδείγματος χάρη, το λογισμικό της Kurzweil διαβάζει 10 γλώσσες ενώ το BookCourieur της Springer Design υποστηρίζει μόνο την Αγγλική και δεν είναι μέσα στα σχέδιά της να υποστηρίξει άλλες γλώσσες. Επίσης, η χρήση των ΥΤ συνήθως προϋποθέτει από τον χρήστη της βιβλιοθήκης γνώση των Windows (π.χ. Dancing Dots Braille Music Technology) για να μπορεί να τις χειριστεί.

Όσον αφορά τα “plug & play” προϊόντα, είναι εύκολα στην εκμάθηση (π.χ. η Viewplus Technologies έχει εγκαταστήσει επιτυχώς το Tiger Professional στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ).

Στη συνέχεια, το ποσοστό των εταιρειών που αξιολογούν τα προϊόντα τους είναι πολύ μικρό (5%). Η πρόφαση είναι πως τα προϊόντα τους δεν παρουσιάζουν προβλήματα, άρα δεν συντρέχει λόγος να διεξάγουν μελέτες χρηστικότητας και προσβασιμότητας. Το 42% διεξάγει κάποια μορφή αξιολόγησης αλλά άτυπα, χωρίς να ακολουθεί κάποιο επίσημο τρόπο ή μέθοδο και χωρίς να προσδιορίσει το είδος της αξιολόγησης.

Αισίως υπάρχουν κάποιες εταιρείες που αξιολογούν τις ΥΤ τους. Μια από αυτές είναι η MK Prosopsis στην Κύπρο η οποία έχει καθορίσει συγκεκριμένες διαδικασίες αξιολόγησης: α) επίσκεψη στο χώρο και συνέντευξη με τα άτομα που θα χειριστούν τις ΥΤ (προσδοκίες, ενδιαφέρον, πιθανές εισηγήσεις) β) αξιολόγηση του χώρου σε ό,τι αφορά τη διαρρύθμιση, τον υφιστάμενο εξοπλισμό, την πρόσβαση, κ.ά. γ) σύνθεση και παράδοση σχετικής έκθεσης αξιολόγησης και εισηγήσεων (από όλους τους ειδικούς της ομάδας που θα διεξάγουν την αξιολόγηση) δ) συζήτηση της έκθεσης με τους ενδιαφερόμενους ε) συμπεράσματα και τελικές εισηγήσεις ζ) έγκριση των εισηγήσεων από τους ενδιαφερόμενους και ετοιμασία του χρονοδιαγράμματος εγκατάστασης εξοπλισμού και εκπαίδευσης προσωπικού η) παράδοση‐εγκατάσταση‐εκπαίδευση. Η εταιρεία έχει συνεχή επαφή με τον πελάτη και είναι πολιτική της να ζητά πληροφορίες σχετικά με τη χρησιμότητα και τυχόν προβλήματα του εξοπλισμού.

Επίσης, η Enabling Technologies κρατά αρχεία με το σειριακό αριθμό κάθε μονάδας που έχει κατασκευάσει τα τελευταία 34 χρόνια, για τα οποία το τμήμα υποστήριξης πελατών και διασφάλισης ποιότητας εκδίδουν αναφορές αξιολόγησης. Στη συνέχεια, η Kurzweil διαθέτει έξοχες περιπτωσιολογικές μελέτες και έρευνες που παρουσιάζουν την επιτυχία των προϊόντων της, από τις οποίες όμως καμία δεν αναφέρεται σε βιβλιοθήκες. Επιπλέον, αξιολογεί την αποτελεσματικότητά τους με επισκέψεις σε ιστοσελίδες, έρευνες, ομάδες χρηστών, κ.ά. Τέλος, το 18% των εταιρειών στηρίζεται στην ανατροφοδότηση του πελάτη, η οποία είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη των λογισμικών τους και τις αποφάσεις σχεδιασμού που λαμβάνουν.

Στο πλαίσιο της έρευνας υπήρξαν βέβαια και εκείνες οι εταιρείες που δεν μπόρεσαν να παρέχουν τέτοια στοιχεία επιτυχημένων ή όχι εφαρμογών (10%). Παραδείγματος χάρη, η Tack‐Tiles Braille Systems προκειμένου να κοινοποιήσει τέτοιες μελέτες, πρέπει να έχει προσχεδιασμένη, εξουσιοδοτημένη και επαρκώς χρηματοδοτούμενη έγκριση, μιας και επικρατεί κάποια μυστικότητα για τους τυφλούς στις ΗΠΑ και δεν είναι πρόθυμη να επιβαρυνθεί με αυτό το κόστος. Παρομοίως και η GH, LLC έχει κάποια ανατροφοδότηση από τους πελάτες της αλλά πρέπει να ζητήσει άδεια για να τη μοιραστεί με οποιονδήποτε τρίτο.

Διαπιστώνει κανείς πως παρόλο που οι βιβλιοθήκες μπορούν να αντιμετωπίσουν την πληροφοριακή φτώχεια εξοπλίζοντας τις εγκαταστάσεις τους με υποστηρικτικό εξοπλισμό, δεν υπάρχει εκτενής αξιολόγηση αυτού του εξοπλισμού σε τέτοιο περιβάλλον. Λόγω της έλλειψης αυτής, το αποτέλεσμα είναι ο βαθμός επιτυχίας και η αποτελεσματικότητα ή όχι των ΥΤ στις βιβλιοθήκες να είναι συχνά άγνωστος. Η περιορισμένη αξιολόγηση αυτού του εξοπλισμού συχνά οφείλεται στην έλλειψη χρηματοδότησης, γι’ αυτό είναι σπάνιο ο υποστηρικτικός εξοπλισμός να δοκιμάζεται σε ένα περιβάλλον βιβλιοθήκης πριν την υλοποίησή του. Πολλές βιβλιοθήκες εγκαθιστούν τον υποστηρικτικό εξοπλισμό, γνωρίζοντας σε γενικές γραμμές ή χονδρικά πώς γίνεται κάτι τέτοιο, αγνοώντας τις επιπτώσεις στο χώρο τους (π.χ. το θόρυβο που μπορεί να προκαλέσει ο εκτυπωτής braille στο ήσυχο περιβάλλον της βιβλιοθήκης).

Το 33% των εταιρειών δεν προβάλλει τα προϊόντα του στις βιβλιοθήκες. Συνήθως αυτό οφείλεται στην έλλειψη οικονομικών πόρων (π.χ. η εταιρεία Cameramouse). Το κόστος του μάρκετινγκ είναι υψηλό για μια εταιρεία, πόσο μάλλον όταν τα έσοδά της από τις βιβλιοθήκες είναι ελάχιστα. Εν αντιθέσει, το 39% προωθεί και διαφημίζει τα προϊόντα του στη βιβλιοθηκονομική κοινότητα μέσω συνεδρίων, εκθέσεων, σχολείων, διαλέξεων, e‐mails, newsletters, τηλεφώνου, καταλόγων και διαφημίσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις ορισμένων εταιρειών που προσδιόρισαν τον τρόπο προβολής τους στις βιβλιοθήκες και μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους:

• Η Enabling Technologies συμμετέχει στα συνέδρια της IFLA με εκθέσεις και συγκεκριμένα στις εκδηλώσεις του Τμήματος Βιβλιοθήκες για Τυφλούς (π.χ. συμμετοχή στο 69ο συνέδριο στη Γερμανία).

• Η Tack Tiles Braille Systems νοίκιασε εκθεσιακό χώρο με κόστος 5.200€ US σε ένα συνέδριο της Εθνικής Ομοσπονδίας Βιβλιοθηκών των ΗΠΑ για 5 μέρες στο Σαν Φρανσίσκο με περισσότερους από 25.000 παρευρισκόμενους. Ωστόσο δεν υπήρχε ενδιαφέρον από τις βιβλιοθήκες. Επανέλαβε την ίδια προσπάθεια στο συνέδριο της Texas Library Association στο Ντάλας αλλά το κόστος ήταν το ίδιο, με τα ίδια αποτελέσματα διότι, όπως αναφέρει, οι άνθρωποι τείνουν να χάνουν το ενδιαφέρον για πράγματα που φαίνονται ασήμαντα.

• Παρομοίως, η APH το καλοκαίρι του 2004 συμμετείχε στο Συνέδριο Αμερικανικών Βιβλιοθηκών, αλλά τα προϊόντα της δεν προσέλκυσαν τους βιβλιοθηκονόμους, οι οποίοι ενδιαφέρθηκαν περισσότερο για τους εκδότες και τους συγγραφείς που παρευρίσκονταν στο συνέδριο παρά για τις ΥΤ.

Λόγω οικονομικών περιορισμών, οι εταιρείες διοργανώνουν 2 ή 3 μεγάλες εκθέσεις (π.χ. η Eyetech, η IMGPRESENTS, κ.ά.) για επιχειρήσεις (όχι για βιβλιοθήκες) στις ΗΠΑ και λιγότερες στην Ευρώπη. Κάποιες άλλες διαφημίζουν τα προϊόντα τους μόνο αν τους το ζητήσει μια βιβλιοθήκη. Αξιοσημείωτο είναι πως η Dancing Dots Braille Music Technology ζήτησε καθοδήγηση από τον ερευνητή για τον τρόπο προώθησης του εξοπλισμού της στις βιβλιοθήκες.

Το 4% των εταιρειών προωθεί τα προϊόντα τους μόνο μέσω της ιστοσελίδας τους (π.χ. η Access‐USA) ενώ ένα άλλο 4% ετοιμάζει μελλοντικά σχέδια μάρκετινγκ και προσέγγισης των βιβλιοθηκών. Συγκεκριμένα, η Anthro Tronix μορφοποιεί επί του παρόντος ένα συγκεκριμένο σχέδιο μάρκετινγκ για να προσεγγίσει πελάτες τοπικά και εθνικά. Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, θα εντοπίσει τις βιβλιοθήκες μέσα από λίστες βιβλιοθηκών, μη κερδοσκοπικές λίστες, επαφές συνεδρίων, μέσω mail, τηλεφώνου, κ.ο.κ.

Αξιόλογη επίσης προσπάθεια αποτελεί αυτή της Reading Made Easy, η οποία θα ξεκινήσει μια εθνική καμπάνια με την επιχορήγηση του Εθνικού Συμβουλίου Γνώσης, Ανάγνωσης και Γραφής προκειμένου να προωθήσει την τεχνολογία της στις βιβλιοθήκες.

Το 38% δεν πρόκειται να απευθυνθεί σε βιβλιοθήκες λόγω υψηλού κόστους, απόδοσης μη ικανοποιητικών αποτελεσμάτων και εσόδων και λόγω αρνητικών εμπειριών του παρελθόντος (π.χ. η Tack‐Tiles Braille Systems). Κάποιες εταιρείες (π.χ. η GH, LLC) θα ξεκινήσουν το μάρκετινγκ όταν έρθει η σωστή ώρα, όταν δηλαδή μεγάλο μέρος του περιεχομένου των βιβλιοθηκών θα παρέχεται σε ψηφιακή μορφή. Μέχρι τότε θα επικεντρώνονται σε άλλους πελάτες.

Στη συνέχεια, ένα ποσοστό 43% αντιπροσωπεύει τις απόψεις μεμονωμένων εταιρειών. Παραδείγματος χάρη η Enabling Technologies δήλωσε πως θα συμμετάσχει στο επόμενο συνέδριο της IFLA και η Eyetech Digital Systems βρίσκει εξαιρετική την ιδέα να απευθυνθεί σε βιβλιοθήκες, αν και προς το παρόν δεν το κάνει.

Συμπεραίνεται πως πολλές εταιρείες δεν ξέρουν αν μελλοντικά θα προωθήσουν τα προϊόντα τους στη βιβλιοθηκονομική κοινότητα, κάποιες είναι στη φάση μορφοποίησης σχεδίου και άλλες θα προβούν σε αυτή την κίνηση μόνο αν τους το ζητήσουν οι βιβλιοθήκες.

Το 14% των εταιρειών παρέπεμψε στον τοπικό αντιπρόσωπό τους στην Ελλάδα, γεγονός ενθαρρυντικό όταν μεγάλες διεθνείς εταιρείες εκπροσωπούνται σε μια μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα. Παραδείγματος χάρη, η QUANTUM Technology έχει αντιπρόσωπο στην Ελλάδα την ENLOGIC. Η Sensory Software, μέσω της ΙΔΕΑΣΙΣ, διαθέτει τα προϊόντα της στην Ελλάδα (αν και δεν έχουν μεταφραστεί όλοι οι τίτλοι της στα Ελληνικά) και η Mayer Johnsons έχει ορίσει διανομέα της την MK Prosopsis Ltd.

Ωστόσο, επειδή τα έξοδα επίσκεψης σε μια βιβλιοθήκη στην Ελλάδα θα ήταν ιδιαίτερα ακριβά για την ίδια την εταιρεία, οι περισσότερες παρέπεμψαν στους διεθνείς αντιπροσώπους τους, οι οποίοι παρέχουν επιπρόσθετες υπηρεσίες όπως on‐site training, παρουσιάσεις, κτλ. Αλλιώς η ίδια η εταιρεία καθοδηγεί με email, τηλέφωνο ή φαξ. Σε άλλες περιπτώσεις βρίσκονται λύσεις όπως αυτή της Aisquared, η οποία δεν έχει διανομέα στην Ελλάδα, αλλά μπορεί να βοηθήσει στέλνοντας ένα τεχνικό από γειτονική χώρα για την εγκατάσταση και εκπαίδευση και τον οποίο πληρώνει η βιβλιοθήκη.

Προκειμένου να επισκεφτούν οι εταιρείες κάποιες βιβλιοθήκες, πρέπει να υπάρχει ανάλογο ενδιαφέρον, ζήτηση και ανάγκη και φυσικά να πρόκειται για την αγορά ενός αξιοσέβαστου σε αριθμό εξοπλισμού. Παραδείγματος χάρη, η GH, LLC είναι πρόθυμη να παρέχει online training ή να διεξάγει ένα webconference, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από τον όγκο της παραγγελίας και τον αριθμό των ενδιαφερομένων.

Μια ενδεικτική τιμή της εκπαίδευσης των βιβλιοθηκονόμων έδωσε η Dancing Dots Braille Music (80€), διευκρινίζοντας πως η βιβλιοθήκη καλύπτει τα έξοδα ταξιδιού του προσωπικού της εταιρείας.

Το 57% των εταιρειών δεν διατηρεί επαφή με βιβλιοθηκονόμους και οι λόγοι είναι ποικίλοι:

• Το ποσοστό των βιβλιοθηκονόμων που ενδιαφέρονται να παράγουν braille είναι πολύ μικρό εκτός από λίγες εξαιρέσεις.

• Οι εταιρείες νιώθουν ότι οι βιβλιοθηκονόμοι δεν θέλουν να μπλεχτούν με τις ΥΤ για δυο λόγους. Πρώτον διότι φαίνεται να τους τρομάζουν και δεύτερον, δεν ξέρουν πού να βρουν πηγές χρηματοδότησής τους.

• Δεν επικοινωνούν με το προσωπικό των βιβλιοθηκών λόγω έλλειψης χρόνου και πόρων.

Η μοναδική εταιρεία που απασχολεί έναν αριθμό βιβλιοθηκονόμων είναι η Microsoft, οι οποίοι με τη σειρά τους έχουν τις δικές τους εξωτερικές επαφές. Άλλες εταιρείες, όπως η Reading Made Easy, θεωρούν πως εφόσον συνεργάζονται στενά με μαθητές, οι οποίοι με τη σειρά τους αποτελούν το 75% των χρηστών βιβλιοθηκών, δεν χρειάζεται να επικοινωνούν με τους βιβλιοθηκονόμους. Υπάρχει όμως και εκείνη η πλευρά, η οποία θεωρεί σημαντική τη γνώμη και συμβολή των βιβλιοθηκονόμων. Η Duxbury Systems, η οποία επικοινωνεί ενεργά με αντιπροσώπους πολλών μεγάλων βιβλιοθηκών για τυφλούς, θεωρεί πως οι βιβλιοθηκονόμοι τους βοηθούν στην ανάπτυξη των προϊόντων τους, ειδικά μάλιστα όταν μερικοί αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο π.χ. προθυμοποιούνται να δοκιμάσουν πειραματικά το λογισμικό braille της εταιρείας. Στο ερώτημα ποιά είναι συνήθως η διαδικασία από τη στιγμή που η βιβλιοθήκη θα παραγγείλει μια ΥΤ μέχρι την εγκατάστασή της, κάθε εταιρία προσδιόρισε το δικό της τρόπο και χρόνο παράδοσης. Η πιο συνηθισμένη ωστόσο διαδικασία είναι η εξής: Αφότου παραγγείλει η βιβλιοθήκη την ΥΤ που θέλει, η εταιρεία στέλνει στη βιβλιοθήκη το συμβόλαιο πώλησης. Όταν αυτό υπογραφεί, η βιβλιοθήκη το επιστρέφει με κάποια προκαταβολή (π.χ. 50%) και ξεκινά η παραγγελία. Οι χρόνοι που δηλώθηκαν ποικίλλουν (Πίνακας III):

Πίνακας III: Χρόνοι διεκπεραίωσης παραγγελιών ΥΤ

Χρόνος διεκπεραίωσης μιας παραγγελίας ΥΤ
45 ημέρες
4‐6 ημέρες παραγγελίας‐αποστολής
2‐4 εβδομάδες για προϊόντα που δεν είναι ετοιμοπαράδοτα στην εταιρεία
1 εβδομάδα μετά την παραλαβή της πληρωμής
1‐2 ημέρες με την on‐line μέθοδο ενώ 1‐6 εβδομάδες με την κανονική
1 εβδομάδα για τις περισσότερες παραγγελίες που αφορούν την Ευρώπη
2 εβδομάδες και μετά οι βιβλιοθηκονόμοι εγκαθιστούν τον εξοπλισμό
Το μέγιστο 5 εργάσιμες μέρες
2 εβδομάδες μετά την παραλαβή των χρημάτων
1‐2 ημέρες από την παραγγελία
Συνολικά 7‐10 εργάσιμες από την παραγγελία μέχρι την παράδοση

Βέβαια ο χρόνος διεκπεραίωσης εξαρτάται από τον εξοπλισμό που παραγγέλνει η βιβλιοθήκη κάθε φορά και από την επιλεγόμενη μέθοδο αποστολής. Παραδείγματος χάρη η Dancing Dots Braille Music Technology L.P. αναφέρει πως η αποστολή βιβλίων είναι σχετικά εύκολη ενώ η παράδοση μιας μουσικής τεχνολογίας μπορεί να πάρει 3‐4 εβδομάδες. Άλλος παράγοντας είναι ο προγραμματισμός και η συνεργασία που θα έχουν μεταξύ τους τα δύο συμβαλλόμενα μέρη. Κάτι παρόμοιο ακολουθεί και η Eyetech Digital Systems, η οποία μετά την παραγγελία ορίζει ένα χρόνο βολικό και για τη βιβλιοθήκη και για την εταιρεία.

Στις περιπτώσεις που πρόκειται για λογισμικό, αγοράζει κανείς την άδεια από το Διαδίκτυο και το έχει μέσα σε λίγα λεπτά ή με Airmail/UPS μέσα σε λίγες μέρες (π.χ. Innovation Management Group Inc.). Άλλος τρόπος είναι να κατεβάζει ο πελάτης το προϊόν από τη σελίδα, ολοκληρώνει την πληρωμή και το ενεργοποιεί εισάγοντας έναν κωδικό ή κάτι παρόμοιο, το οποίο θα του έχει στείλει με e‐mail η εταιρεία.

Το 67% των συμμετεχόντων διαθέτει demos για την ενημέρωση των χρηστών και πελατών, γεγονός που δείχνει ότι προσπαθούν να συμβαδίσουν με τις επιταγές των καιρών και την επικράτηση των ηλεκτρονικών και ψηφιακών μέσων. Επιπλέον, το 7% αυτών θα κοιτάξει προσεχώς ή μελλοντικά να εφοδιαστεί με τέτοιο υλικό. Κάποιες μάλιστα εταιρείες ανέφεραν συγκεκριμένα το χρόνο διάρκειας των demos τους. Π.χ. τα demos της Innovation Management είναι πλήρως λειτουργικά και τρέχουν για μια ώρα τη φορά με μέγιστο όριο αυτό των 100 ωρών έτσι ώστε ο βιβλιοθηκονόμος να μπορεί να το δουλέψει με το χρήστη και να δουν αν ικανοποιεί τις ανάγκες τους. Παρομοίως, τα demos της QualiLife SA είναι δωρεάν για 30 ημέρες, κ.ο.κ.

Ωστόσο, κάποιες εταιρείες παρέχουν κάποιες προστιθέμενες δυνατότητες. Παραδείγματος χάρη η Academic Software, πέρα από τα on‐line demos, διαθέτει και μια δωρεάν, on‐line βάση δεδομένων με περισσότερες από 1000 εταιρείες ΥΤ. Επίσης, η Duxbury Systems εκτός από τα demos, διαθέτει ηλεκτρονική τεκμηρίωση και on‐line ομάδα συζήτησης, το DUXUSER, όπου οι χρήστες θέτουν ερωτήματα και λαμβάνουν απαντήσεις. Τέλος, η Viewplus Technologies παρέχει έναν αριθμό εγχειριδίων και on‐line παραδειγμάτων και μελλοντικά σκοπεύει να παρέχει εκπαίδευση μέσω Διαδικτύου.

Στο ερώτημα αν οι εταιρείες αποστέλλουν καταλόγους προϊόντων και εγχειριδία που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από βιβλιοθήκες και αν υπάρχουν σε ηλεκτρονική μορφή, οι απαντήσεις έχουν ως εξής (Πίνακας IV):

Πίνακας IV: Τρόποι αποστολής ενημερωτικού υλικού των ΥΤ

Αποστέλλουν ταχυδρομικώς έντυπο υλικό αλλά διαθέτουν ανάλογο & σε ηλεκτρονική μορφή
4 εταιρείες

Διαθέτουν υλικό σε ηλεκτρονική μορφή
1 εταιρεία

Δεν διαθέτουν καταλόγους ή φυλλάδια
2 εταιρείες

Διαθέτουν on‐line κατάλογο
2 εταιρείες

Αποστέλλουν cd
4 εταιρείες

Παραπέμπουν στην ιστοσελίδα τους
9 εταιρείες

Στέλνουν πληροφορίες & τιμές κατόπιν έρευνας για να προσαρμόσουν τα δεδομένα στις ανάγκες των βιβλιοθηκών
1 εταιρεία

Αποστέλλουν μόνο ταχυδρομικώς υλικό
1 εταιρεία

Στέλνουν υλικό (έντυπο, cd, demo) αλλά αποστέλλουν & μηνιαίο newsletter στη βιβλιοθήκη
1 εταιρεία

Καμία απάντηση
25 εταιρείες

Η μοναδική εταιρεία που δεν διαθέτει καταλόγους ή φυλλάδια είναι η Polital Enterprises LLC επειδή είναι μια μικρή ομάδα ανθρώπων, που κάνουν μη κερδοσκοπική δουλειά. Έτσι είναι φυσικό να μην διαθέτει ανάλογο, ενημερωτικό υλικό (όλες οι πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της).

Όσον αφορά το κόστος των ΥΤ, το 35% των εταιρειών παραπέμπει τον πελάτη στην ιστοσελίδα τους για να ενημερωθεί. Σε κάποιες βέβαια ιστοσελίδες οι τιμές μπορεί να μην ισχύουν ή να διαφέρουν για την Ελλάδα (διότι η εταιρεία μπορεί να εδρεύει στις ΗΠΑ) ή να μην αναγράφονται στη σελίδα οι διεθνείς εκδόσεις των προϊόντων. Το 5% αναφέρει πως τα προϊόντα τους δεν είναι ακριβά, και γι’ αυτό δεν δικαιολογούν επίσκεψη στην Ελλάδα για την εγκατάστασή τους.

Εύλογo είναι το ποσοστό εκείνων των εταιρειών (5%) που δεν μπορεί να δώσει τιμές γιατί αυτές μπορεί να ποικίλλουν. Το κόστος μπορεί να προσδιορίζεται ανά περίπτωση (π.χ. αν απευθύνεται σε έναν ιδιώτη με αναπηρία ή σε ένα ίδρυμα όπως βιβλιοθήκη) ή ανάλογα με το μέγεθος του εξοπλισμού που θα παραγγελθεί ή την πολυπλοκότητα που μπορεί να συνοδεύει κάποιες συγκεκριμένες συσκευές.

Κάποιες πάλι εταιρείες (π.χ. Dessci) έχουν κάποια προϊόντα, από τα οποία κάποια είναι δωρεάν, άλλα εμπορικά και έτσι δεν έδωσαν τιμές. Μόνο δυο εταιρείες έδωσαν τιμές για συγκεκριμένα προϊόντα, στις οποίες συμπεριέλαβαν την αναβάθμιση και τεχνική υποστήριξή τους.

Το 58% των συμμετεχόντων πιστεύει πως η ζήτηση σε ΥΤ τα τελευταία 5 χρόνια έχει αυξηθεί εμφανώς. Ωστόσο η ζήτηση αυτή εκ μέρους των βιβλιοθηκών φτάνει μόνο το 5%. Το 17% των εταιρειών τονίζει πως ναι μεν έχουν παρατηρήσει αύξηση στο ενδιαφέρον του κοινού αλλά από τις βιβλιοθήκες κανένα ενδιαφέρον. Αυξήσεις στις πωλήσεις τους αναφέρει το 5% μεταξύ των οποίων η Innovation Management Group Inc. (της οποίας οι πωλήσεις διπλασιάζονται κάθε χρόνο από τότε που ξεκίνησε) και η Mayer Johnson (της οποίας οι διεθνείς πωλήσεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά). Στην Κύπρο τη χρονική περίοδο 2003‐2005 υπάρχει επίσης αύξηση αλλά όχι εκ μέρους των βιβλιοθηκών. Ένα 5% υποστηρίζει πως η ζήτηση είναι σταθερή (π.χ. η Tack‐Tiles Braille Systems LLC) διότι χρειάζεται χρόνος προκειμένου να αναγνωριστεί η ουσιαστική ΥΤ μέσα σε όλο αυτό το πλήθος μηχανημάτων και επινοήσεων που υπάρχουν.

Σίγουρα υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση για ΥΤ ανά χώρα π.χ. η νομοθεσία, η αύξηση των ηλικιωμένων ανθρώπων με απώλεια όρασης, οι πηγές χρηματοδότησης, κτλ. Ήδη στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι νομικές απαιτήσεις έχουν σημάνει την ανάγκη για αυξημένη προσβασιμότητα στις βιβλιοθήκες. Άλλος ένας παράγοντας είναι πως από το 2003, τη διεθνή χρονιά των ΑμεΑ, το ενδιαφέρον στράφηκε σε αυτή την ευπαθή κοινωνική ομάδα και από τότε όλες οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες έχουν ξεκινήσει μια μεγάλη καμπάνια για να προστατέψουν την κοινότητα των ΑμεΑ.

Μια άλλη οπτική προσφέρει η Aisquared, η οποία αποδίδει την αύξηση της αγοράς των ΥΤ σε τρεις λόγους: α) στον αυξημένο αριθμό χρηστών των Η/Υ β) στην αύξηση εργοδοτών και οργανισμών που προσπαθούν να φιλοξενούν ΑμεΑ γ) στην αυξημένη νομοθεσία για προσβασιμότητα. Η ζήτηση αυξάνεται καθώς στην Ευρώπη υλοποιούνται διάφορα ερευνητικά προγράμματα και δράσεις για ΥΤ και υπάρχει ξεκάθαρη απαίτηση, π.χ. από βιβλιοθήκες, μουσεία, ινστιτούτα, να παρέχουν την πληροφορία με εναλλακτικούς τρόπους. Τα ΑμεΑ θέλουν να αποτελέσουν ενεργά μέλη στην κοινωνία, να δουλεύουν και να σπουδάζουν. Παρόλα αυτά η Zygo Industries δεν προβλέπει ανάλογη αύξηση στη χρηματοδότηση για ΥΤ.

Από τις απαντήσεις προκύπτει κατά πλειοψηφία πως η τεχνολογία θα συνεχίσει να αυξάνεται. Το 9% πιστεύει πως η αύξηση αυτή θα λάβει χώρα με ριζικό τρόπο ενώ το 4% με σταθερό ρυθμό. Η τεχνολογία θα βελτιώνεται, ο κόσμος θα μεγαλώνει ηλικιακά και η ανάγκη για υποστηρικτικές λύσεις θα είναι ατελείωτη, όπως και η ανάγκη για επικοινωνία σε οποιαδήποτε μορφή.

Συγκεκριμένα, κάποιοι τύποι τεχνολογίας (27%) θα καθιερωθούν και θα επικρατήσουν τόσο που ενδεχομένως κάθε υπολογιστής θα παρέχει π.χ. ενσωματωμένη επιλογή λειτουργίας με τα μάτια και τα ΑμεΑ θα χρησιμοποιούν τους Η/Υ με μια ποικιλία μεθόδων. Βέβαια για να συνεχίσει η τεχνολογία να αυξάνεται πρέπει, σύμφωνα με την Innovation Management, να υπάρξει δραματική αλλαγή στην ηγεσία των χωρών και στη χρηματοδότηση. Η ΙΔΕΑΣΙΣ κρίνοντας και από το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρει πως οι ΥΤ θα εξελίσσονται τόσο σε επίπεδο ενημέρωσης όσο και εξειδίκευσης και βελτίωσης ποιότητας των συσκευών.

Η τεχνολογία και οι διατάξεις των ψηφιακών ομιλούντων βιβλίων θα συνεχίζουν να αναπτύσσονται και οι επερχόμενες αλλαγές θα ταρακουνήσουν την κοινότητα της αναπηρίας.

Σίγουρα θα υπάρξουν αλλαγές αλλά για την ώρα κάποιες εταιρείες δεν θα ήθελαν να χρησιμοποιήσουν τον όρο "δραματικές" γιατί είναι ένας πολύ δυνατός όρος. Ως τώρα έχει σχεδόν αποδειχθεί ότι ο,τιδήποτε νέο εισάγεται βεβιασμένα, χωρίς ιδιαίτερες δοκιμές και σταδιακή εφαρμογή, μοιάζει επαναστατικό αλλά ως επί το πλείστον, παρουσιάζει προβλήματα και ελλείψεις, τα οποία χρήζουν συνεχούς επαναξιολόγησης και επανεφαρμογής. Ωστόσο, η πλειονότητα όσων απάντησαν συμφωνεί πως κάθε αλλαγή θα είναι για το καλό όλων.

Η Kurzweil υποστηρίζει πως στη σημερινή ψηφιακή εποχή, ο όρος "υποστηρικτική τεχνολογία" θα απαρχαιωθεί και χάρη στα επιτεύγματα της τεχνολογίας, όλα τα ψηφιακά μέσα θα είναι προσβάσιμα εγγενώς στον καθένα. Δεν θα υπάρχει δηλαδή ανάγκη για ειδικές ΥΤ. Ιδανικά όλα τα κείμενα θα είναι διαθέσιμα σε ψηφιακή μορφή, θα μπορούν να διαβαστούν δυνατά, θα μεγενθύνονται και θα είναι προσπελάσιμα από όλα τα ΑμεΑ.

Κάποιες άλλες εταιρείες (17%) δυσκολεύονται να κάνουν προβλέψεις, ειδικά όταν πρόκειται για προϊόντα ΥΤ που βασίζονται σε λογισμικό. Το μέλλον αυτών θα εξαρτηθεί πολύ από τα λειτουργικά συστήματα που θα επικρατήσουν στην αγορά. Το σίγουρο είναι πως η αυξημένη ζήτηση θα σημαίνει χαμηλότερο κόστος, μικρά προϊόντα, πιο ισχυρά και ευκολότερα στη χρήση.

Για περαιτέρω ενίσχυση της έρευνας, στις 04/02/08 εξετάστηκαν οι ιστοσελίδες 62 κατασκευαστών ΥΤ προκειμένου να διαπιστωθεί αν περιέχουν αναφορές σε βιβλιοθήκες ως πελάτες τους, περιπτωσιολογικές μελέτες εφαρμογής των προϊόντων τους σε αυτές, κ.ο.κ. Από αυτές η μια εταιρεία είχε σταματήσει τη λειτουργία της και έτσι ο αριθμός των ιστοσελίδων που εξετάστηκαν μειώθηκε στις 61. Από αυτές μόνο τέσσερις (η Adaptive Technology Consulting, η Alva, η Conover Company και η Infogrip Inc.) αναφέρονται με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο σε βιβλιοθήκες.

Αναλυτικότερα, η Infogrip μεταξύ των ομάδων ενδιαφερόντων της που είναι τα σχολεία, τα κέντρα αποκατάστασης, κ.ά. αναφέρει και τις βιβλιοθήκες. Συγκεκριμένα συνεργάζεται στενά με δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες, βοηθώντας τις στην εφαρμογή προσβάσιμων σταθμών εργασίας για τα ΑμεΑ. Η Infogrip τους παρέχει καθοδήγηση στην επιλογή των προϊόντων καθώς και στην τοποθέτησή τους στη βιβλιοθήκη. Επίσης, παρέχει εκπαίδευση σε θέματα συμμόρφωσης με το νομοθέτημα ADA και πλήρη εκπαίδευση επί των προϊόντων. Στη συνέχεια, η Conover Company μεταξύ των χρηστών των προϊόντων και υπηρεσιών της αναφέρει τις δημόσιες βιβλιοθήκες του Oakland. Η Αlva παραπέμπει σε δυο περιπτωσιολογικές μελέτες βιβλιοθηκών. Η πρώτη αφορά τις βιβλιοθήκηες του Hertfordshire που τα τελευταία χρόνια έχουν εγκαταστήσει ClearView+video μεγεθυντές στις εγκαταστάσεις τους. Η δεύτερη αναφέρεται στην Papawoth Library που διαθέτει τελευταίας τεχνολογίας εξοπλισμό και έπιπλα για να βοηθά άτομα με ευρεία ποικιλία φυσικών και μαθησιακών αναπηριών. Η βιβλιοθήκη παρέχει το ClearView Spectrum Colour CCTV και το φορητό ηλεκτρονικό μεγεθυντή Traveller. Τέλος, η Adaptive Technology Consulting στην ιστοσελίδα της διαθέτει μια ενότητα αποκλειστικά για βιβλιοθήκες, όπου μπορεί κανείς να βρει σχετικά άρθρα (π.χ. πρόσβαση των ΑμεΑ στους υπολογιστές της βιβλιοθήκης, κ.ά.).

Συνοψίζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας αναφορικά με τις εταιρείες ΥΤ, διαπιστώνει κανείς πως οι βιβλιοθήκες αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό της πελατείας τους γι’ αυτό και ως επί το πλείστον δεν διαθέτουν καν στατιστικά των πωλήσεων τους σε αυτές. Πρωταρχικοί πελάτες τους είναι τα σχολεία ειδικής αγωγής, τα ΑμεΑ και σε ελάχιστο βαθμό οι βιβλιοθήκες. Ακόμη και όταν κάποιες εταιρείες σημειώνουν πωλήσεις προϊόντων τους σε βιβλιοθήκες, πρόκειται για μικρό αριθμό εξοπλισμού.

Οι ΥΤ αποτελούν μια ξένη αγορά για τις βιβλιοθήκες και οι τελευταίες δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν όταν χρειάζονται υποστηρικτικό εξοπλισμό. Έτσι, οι δυο πλευρές φαίνεται να μην είναι ενήμερες η μια για την άλλη και από ότι φαίνεται οι εταιρείες ΥΤ δεν σκοπεύουν να εντάξουν στα σχέδια μάρκετινγκ τους τις βιβλιοθήκες ως πελατειακό κομμάτι. Οι εταιρείες ΥΤ διατείνονται πως η εφαρμογή των προϊόντων τους είναι εύκολη, ωστόσο δεν διεξάγουν μελέτες αξιολόγησης των προϊόντων τους (χρηστικότητας και προσβασιμότητας) στο περιβάλλον των βιβλιοθηκών, με αποτέλεσμα να είναι συχνά άγνωστος ο βαθμός επιτυχίας τους. Για την πλειονότητα των εταιρειών ΥΤ, δεν υπάρχει λόγος επίσκεψής τους στις ελληνικές βιβλιοθήκες μιας και τα προϊόντα τους είναι εύκολα προς εφαρμογή αλλά και τα έξοδα επίσκεψης θα ήταν απαγορευτικά για τις βιβλιοθήκες. Η ζήτηση των ΥΤ έχει αυξηθεί τα τελευταία 5 χρόνια και αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον, όχι όμως από την πλευρά των βιβλιοθηκών.