Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download

Διδακτορική διατριβή τής Άννας Κουλικούρδη με θέμα «Πληροφοριακή Συμπεριφορά των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και οι Υποστηρικτικές Τεχνολογίες σε Περιβάλλον Βιβλιοθηκών». Εικοστό ένατο μέρος (Κεφάλαιο ένατο: Βιβλιοθήκες & η Σχέση τους με τα ΑμεΑ & τις ΥΤ - Η παρουσία των βιβλιοθηκονομικών ενώσεων και επαγγελματικών οργανισμών στο χώρο των υπηρεσιών πληροφόρησης για ΑμεΑ).

Η παρουσία των βιβλιοθηκονομικών ενώσεων και επαγγελματικών οργανισμών στο χώρο των υπηρεσιών πληροφόρησης για ΑμεΑ

Οι βιβλιοθηκονομικές ενώσεις δεν έμειναν αδιάφορες στην ολοένα αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των φορέων σε θέματα προσβασιμότητας. Αξιοσημείωτες είναι οι εργασίες που έκανε η IFLA όταν το 1979 οργανώθηκε μια ομάδα εργασίας η οποία ασχολήθηκε με τα προβλήματα που προκύπτουν στην οργάνωση και λειτουργία των βιβλιοθηκών braille και ομιλούντων βιβλίων.

Πιο συγκεκριμένα, η IFLA ίδρυσε το 1983 ένα Ειδικό Τμήμα για Βιβλιοθήκες για Τυφλούς (SLB‐Section of Libraries for the Blind), το οποίο προσπαθεί να αντιμετωπίσει την υποανάπτυξη των υπηρεσιών πληροφόρησης για τα άτομα με αναπηρία όρασης και καθιέρωσε ένα ειδικό συνέδριο (pre‐conference) που διοργανώνεται κάθε διετία. Σε αυτά τα συνέδρια (π.χ. στην Ουάσινγκτον το 2001) παρουσιάζονται πολλά ενδιαφέροντα άρθρα σχετικά με την πρόσβαση των τυφλών σε τεχνολογίες Ιστού, μελλοντικές υπηρεσίες βιβλιοθηκών για τυφλούς μαθητές, παράδοση ψηφιακών πόρων στους τυφλούς, κ.ά.

Επίσης, η IFLA ίδρυσε το Τμήμα Εξυπηρέτησης Μειονεκτούντων Ατόμων (IFLA LSDPLibraries Serving Disadvantaged Persons Section), που ασχολείται με την εξυπηρέτηση ομάδων με αναπηρία, με ασθένειες στα νοσοκομεία και φυλακισμένους. Η IFLA έχει προχωρήσει στη δημοσίευση Κατευθυντήριων Οδηγιών για Υπηρεσίες Πληροφόρησης για άτομα δυσλεξικά, για χρήστες braille, για Κωφά άτομα, για άτομα με ψυχικές διαταραχές, για ασθενείς σε νοσοκομεία και ηλικιωμένους. Επίσης, λόγω του αυξανόμενου διεθνούς ενδιαφέροντος σε ζητήματα αναπηρίας, έχει δημοσιεύσει μια λίστα ελέγχου προσβασιμότητας (Irvall & Nielsen, 2005) με σκοπό να υποστηρίξει τις βιβλιοθήκες να καταστήσουν τις υπηρεσίες τους περισσότερο προσβάσιμες όσον αφορά τη φυσική πρόσβαση, τις διατάξεις των μέσων και τις υπηρεσίες τους.

Στην Αυστραλία, η ALIA (Australasian Library and Information Association) εφάρμοσε το 1998 τις Guidelines on Library Standards for People with Disabilities και διαθέτει επίσης οδηγίες για την πληροφοριακή πρόσβαση των μαθητών με εντυπο‐αναπηρίες.

Στην Αμερική, η ALA, η παλαιότερη εθνική ένωση βιβλιοθηκονόμων στον κόσμο, αναγνωρίζει ότι τα ΑμεΑ αποτελούν μια μεγάλη και απαρνημένη μειονότητα στην κοινότητα, που υπο‐εκπροσωπείται πάρα πολύ στο χώρο των βιβλιοθηκών.

Τον Ιανουάριο του 2001, το συμβούλιο της ALA συμφώνησε στη σύνταξη μιας γραπτής πολιτικής για τις υπηρεσίες των βιβλιοθηκών προς τα ΑμεΑ. Η πολιτική αυτή είναι βασικά επηρεασμένη από το ADA, το πιο σημαντικό νομοθέτημα στην Αμερική. Η ALA, μαζί με τα τμήματα και τα γραφεία της και μέσα από τη συνεργασία της με εξωτερικούς οργανισμούς, έχει αφοσιωθεί στην κατάργηση των ανισοτήτων και στη βελτίωση της νοοτροπίας απέναντι στις δυνατότητες των ΑμεΑ και στις υπηρεσίες πληροφόρησης για αυτά. Επίσης το γραφείο της ALA, το “ALA Office for Information Technology Policy” διαθέτει online μάθημα για την προσβασιμότητα της βιβλιοθήκης. Επιπλέον, προτείνει πως όλα τα προγράμματα σπουδών βιβλιοθηκονομίας και επιστήμης της πληροφόρησης “θα έπρεπε να απαιτούν από τους φοιτητές να μαθαίνουν για ζητήματα προσβασιμότητας, ΥΤ, τις ανάγκες των ΑμεΑ”, κτλ (Schmetzke, 2007). Στην ιστοσελίδα της ALA μπορεί να βρει κανείς πληροφορίες για την προσβασιμότητα, την καθολική σχεδίαση, την πρόσκτηση προσβάσιμου υλικού, τα ψηφιακά ομιλούντα βιβλία, τις υποστηρικτικές συσκευές, το σχεδιασμό πολιτικής για την προσβασιμότητα της βιβλιοθήκης, κ.ά.

Βέβαια υπάρχει και η άλλη πλευρά, όπου ο Schmetzke αποδοκιμάζει σε πολλα σημεία το ρόλο της ALA σε θέματα προσβασιμότητας (Schmetzke, 2007). Συγκεκριμένα αναφέρει πως ακόμη και στην τελευταία έκδοση των Κατευθυντήριων Οδηγιών για Υπηρεσίες Βιβλιοθηκών στην Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση της ALA, πουθενά δεν αναφέρεται η προσβασιμότητα για τους μαθητές με αναπηρία. Επίσης, κατηγορεί την ALA πως δεν πιέζει αρκετά τους παροχείς βάσεων δεδομένων για προσβασιμότητα ούτε προσφέρει πληροφορίες που θα βοηθούσαν τους βιβλιοθηκονόμους να αποφασίσουν αν ένας συγκεκριμένος online πόρος είναι προσβάσιμος ή όχι. Μια τρίτη περιοχή που έχει επίσης μέχρι στιγμής παραμεληθεί από την ALA είναι αυτή της ψηφιοποίησης. Το OITP (Office for Information Technology Policy) της ALA ξεκίνησε μια Ομάδα Ανάληψης Αποστολής για την Πολιτική Ψηφιοποίησης. Από τα τρία κείμενα που εκδόθηκαν στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, κανένα δεν αντιμετωπίζει την ανάγκη να λάβουν υπόψη την προσβασιμότητα κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση των ερευνητικών προγραμμάτων ψηφιοποίησης. Επίσης, ο Schmetzke εντόπισε και κάποια προβλήματα προσβασιμότητας στις σελίδες της ALA.

Στη συνέχεια, ο ρόλος της SLA (Special Library Association) για την προώθηση υπηρεσιών για ΑμεΑ είναι ανύπαρκτος ή τουλάχιστον αφανής. Δεν έχει κανένα τμήμα ή επιτροπή που να ασχολείται με τις ΥΤ, ούτε υπάρχουν υποεπιτροπές ΥΤ στα τμήματα και στις επιτροπές της που να ασχολούνται με το Διαδίκτυο ή άλλες high‐tech τάσεις στη βιβλιοθηκονομία. Με μια πλοήγηση στον ιστότοπο της SLA ο ερευνητής δεν μπορεί να βρει κανένα βιβλίο ή άλλο στοιχείο που να σχετίζεται με υπηρεσίες για ΑμεΑ ή ΥΤ. Η SLA θα μπορούσε να παραδειγματιστεί από τις προσπάθειες της ALA, η οποία επί του παρόντος διαθέτει το λιγότερο πέντε επιτροπές και προγράμματα αφιερωμένα σε υπηρεσίες για ΑμεΑ (Johnson & Deines‐Jones, 1999). Επίσης, η ACRL (Association of College and Research Libraries) δεν διαθέτει κανένα τμήμα, επιτροπή ή ομάδα συζήτησης για υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ.

Ωστόσο, εκτός από τους ειδικούς νόμους που προβλέπουν την ελεύθερη και ίση πρόσβαση όλων, οι βιβλιοθηκονομικές ενώσεις ανά τον κόσμο έχουν υιοθετήσει και συγκεκριμένες πολιτικές και αρχές λειτουργίας, που στοχεύουν στην προστασία των ΑμεΑ.