Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download

Διδακτορική διατριβή τής Άννας Κουλικούρδη με θέμα «Πληροφοριακή Συμπεριφορά των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και οι Υποστηρικτικές Τεχνολογίες σε Περιβάλλον Βιβλιοθηκών». Εικοστό πρώτο μέρος (Κεφάλαιο πέμπτο: Διεθνής Πραγματικότητα).

5. Διεθνής Πραγματικότητα

Το παρόν κεφάλαιο καταγράφει για πρώτη φορά συγκεντρωμένες τις υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ σε 37 χώρες. Επιπλέον, παρουσιάζει τις ηγετικές στο χώρο των υπηρεσιών πληροφόρησης για ΑμεΑ βιβλιοθήκες και τα σημαντικότερα διεθνή ερευνητικά προγράμματα. Η διερεύνηση της διεθνούς πραγματικότητας επικεντρώθηκε στα τελευταία 18 χρόνια, μετά τη θέσπιση του καταλυτικού νομοθετήματος Americans with Disabilities Act, το οποίο υπήρξε η απαρχή των σχετικών εξελίξεων στο χώρο των βιβλιοθηκών.

Αναλυτικότερα, καταγράφει πότε πρωτοαναπτύχθηκαν και καθιερώθηκαν οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ σε κάθε χώρα και περιγράφει τις υπηρεσίες αυτές και το επίπεδό τους (νομοθεσία που κατοχυρώνει την πρόσβαση των ΑμεΑ στην πληροφορία, υπηρεσίες, προγράμματα, πόροι χρηματοδότησης, παραγωγή υλικού εναλλακτικής μορφής, ελλείψεις, κ.ά.).

5. Διεθνής Πραγματικότητα

Το παρόν κεφάλαιο μελετά τις υπηρεσίες βιβλιοθηκών σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να παρέχει στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εικόνα για αυτές παγκοσμίως. Αναλυτικότερα, καταγράφει πότε πρωτοαναπτύχθηκαν και καθιερώθηκαν οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ σε κάθε χώρα και περιγράφει τις υπηρεσίες αυτές και το επίπεδό τους (νομοθεσία που κατοχυρώνει την πρόσβαση των ΑμεΑ στην πληροφορία, υπηρεσίες, προγράμματα, πόροι χρηματοδότησης, παραγωγή υλικού εναλλακτικής μορφής, ελλείψεις, κ.ά.).

Σίγουρα η αντιμετώπιση των ΑμεΑ, τα όρια και η φύση της πρόβλεψης υπηρεσιών ποικίλλει από χώρα σε χώρα και καθορίζεται από τις πολιτιστικές, κοινωνικές και οικονομικές δομές κάθε μιας. Είναι λογικό πως η προσέγγιση της κάθε χώρας για τα ΑμεΑ, το αστικό της δίκαιο, οι συνταγματικές τροποποιήσεις της και οι νόμοι που θεμελιώνουν την πρόσβαση των ΑμεΑ παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των υπηρεσιών πληροφόρησης για αυτά. Δηλαδή άλλο επίπεδο υπηρεσιών βιβλιοθηκών για ΑμεΑ παρουσιάζει η Σουηδία, μια χώρα με ιστορικά υψηλό επίπεδο κοινωνικής πολιτικής και άλλο η χώρα μας, όπου η κοινωνική ενσωμάτωση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Επίσης, το επίπεδο των βιβλιοθηκών και υπηρεσιών πληροφόρησης μιας χώρας για τα ΑμεΑ σχετίζεται γενικότερα με το σύστημα βιβλιοθηκών και υπηρεσιών πληροφόρησης ως κοινωνικό θεσμό και μηχανισμό (πότε δηλαδή άρχισε να αναπτύσσεται σε μια συγκεκριμένη χώρα, πότε ωρίμασε, αν αποτελεί ένα ολοκληρωμένο και ώριμο σύστημα, κ.ο.κ.)


ΑΙΘΙΟΠΙΑ

1. Στην Αιθιοπία τα ποσοστά υλικού braille είναι ανεπαρκή, με αποτέλεσμα οι τυφλοί να μην έχουν ποτέ την ευκαιρία να διαβάσουν υλικό braille παραγόμενο στη χώρα τους και συνεπώς, στην τοπική τους γλώσσα. Αυτό περιορίζει σε μεγάλο βαθμό την έκθεσή τους στη γενική πληροφορία και στις τρέχουσες εξελίξεις. Δυστυχώς όμως, η κατάσταση αυτή είναι παρόμοια στα περισσότερα μέρη της Αφρικής (Belay, 2003).


ΑΛΑΣΚΑ

1. Η Κρατική Βιβλιοθήκη της Αλάσκα προχώρησε στην έκδοση και αναθεώρηση του Technology Act Alaska State Plan 1998‐2002 με στόχο να αυξήσει την ηλεκτρονική πρόσβαση στην πληροφορία και να πετύχει την καλύτερη διανομή υπηρεσιών των βιβλιοθηκών στους μειονεκτούντες πληθυσμούς (Alaska State Library, 1997).

2. Η Αλάσκα είναι ένα κράτος όπου οι βιβλιοθήκες διαθέτουν φτωχές συλλογές και υλικό, γι’ αυτό πρέπει να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες του διαδανεισμού προκειμένου να διασφαλίσουν την πρόσβαση των χρηστών στο υλικό που χρειάζονται. Τα προγράμματα προσέγγισης απομακρυσμένων χρηστών, η πρόσβαση σε υλικό εναλλακτικής μορφής και οι συνεργατικές προσπάθειες με εξωτερικούς φορείς είναι κάποιες από τις πιθανές λύσεις που πρέπει να λάβουν υπόψη οι βιβλιοθήκες της Αλάσκα. Τέλος, το προσωπικό των βιβλιοθηκών χρήζει ενημέρωσης και εκπαίδευσης όσον αφορά στις ΥΤ προκειμένου τα ΑμεΑ να προσπελαύνουν καταλόγους βιβλιοθηκών, έντυπο υλικό και ηλεκτρονικά δεδομένα.


ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ

1. Οι υπηρεσίες πληροφόρησης για άτομα με αναπηρία όρασης αποτελούν ένα πρόσφατο φαινόμενο στις περισσότερες βιβλιοθήκες των αναπτυσσόμενων χωρών της Ασίας. Σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες χώρες, οι υπηρεσίες αυτές βρίσκονται ακόμη σε νηπιακή ηλικία ή είναι πολύ ανόμοια αναπτυγμένες μεταξύ τους. Αυτό οφείλεται στην έλλειψη νομοθετικής πολιτικής που να εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση των ΑμεΑ στην πληροφορία.

2. Το 2003 ξεκίνησε το ερευνητικό πρόγραμμα “DAISY for ALL (DFA)” με στόχο να προωθήσει την τεχνολογία DAISY στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας. Μέχρι τώρα η τεχνολογία αυτή έχει επιτυχώς διαδοθεί στην Ινδία, τη Ταϋλάνδη, τη Σρι Λάνκα, τη Μαλαισία, το Νεπάλ, το Μπαγκλαντές, το Βιετνάμ και την Ινδονησία και θα επεκταθεί στις Φιλιππίνες και στο Πακιστάν σύντομα. Με το πέρας αυτού του εγχειρήματος, εκφράζεται η ελπίδα πως αρκετοί μαθητές με αναπηρία όρασης σε πολλές Ασιατικές χώρες θα μπορούν στο εγγύς μέλλον να έχουν προσβάσιμα σχολικά βιβλία (Tanaka, 1999).


ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

1. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη σε 85 βιβλιοθήκες της Αργεντινής (εκ των οποίων συμμετείχαν οι 20) διαπιστώθηκε πως η πρόσβαση των ΑμεΑ στο Διαδίκτυο είναι αδύνατη καθώς ένας μεγάλος αριθμός επαρχιακών βιβλιοθηκών για ΑμεΑ δεν διαθέτει ούτε τηλεφωνική γραμμή ούτε φαξ, πόσο μάλλον σύνδεση στο Διαδίκτυο (Todaro, 2005).


ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

1. Από το 1934 λειτουργεί η Βιβλιοθήκη και Υπηρεσία Πληροφόρησης του Βασιλικού Βικτωριανού Ινστιτούτου για Τυφλούς, η οποία παρέχει υπηρεσίες σε εντυπο‐ανάπηρους στις περιοχές της Βικτώρια, της Τασμανίας, της Νότιας Αυστραλίας και του Κουίνσλαντ.

2. Τα ζητήματα ισότητας και πρόσβασης των ΑμεΑ στην πληροφορία έχουν απασχολήσει εδώ και χρόνια τις βιβλιοθήκες της Αυστραλίας. Συγκεκριμένα, ο φορέας εκπροσώπησης των βιβλιοθηκονόμων στην Αυστραλία πήρε θέση και διετύπωσε την πολιτική της για τις υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ το 1979, την οποία τροποποίησε στη συνέχεια το 1996. Την τελευταία μάλιστα δεκαετία έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια ενσωμάτωσης των ειδικών υπηρεσιών (π.χ. υλικού εναλλακτικής μορφής) στις κύριες υπηρεσίες των δημοσίων βιβλιοθηκών. Μάλιστα στη Βικτώρια έχουν υλοποιηθεί αρκετά επιτυχή συνεργατικά ερευνητικά προγράμματα μεταξύ βιβλιοθηκών για ΑμεΑ, π.χ. το Partners Program, που αφορά τις ΥΤ των δημοσίων βιβλιοθηκών της περιοχής (Gale et al., 1999).

3. Ωστόσο, οι βιβλιοθήκες στην Αυστραλία συχνά προβαίνουν σε έμμεσες διακρίσεις εις βάρος των ΑμεΑ, π.χ. όταν δεν έχουν μεγεθυντικό εξοπλισμό ή δεν είναι όλα τα βιβλία διαθέσιμα σε μεγαλογράμματη γραφή. Με εξαίρεση τη βιβλιοθήκη της Καμπέρα, οι δημόσιες βιβλιοθήκες της Αυστραλίας δεν διαθέτουν συλλογές braille, παρόλο που πολλοί τυφλοί προτιμούν το braille ως διάταξη.

4. Τα άτομα με αναπηρία όρασης στην Αυστραλία χρησιμοποιούν τις δημόσιες αλλά και τις ειδικές βιβλιοθήκες για εντυπο‐ανάπηρους. Ωστόσο, επειδή οι δεύτερες είναι ανομοιόμορφα διασκορπισμένες στη χώρα, η πρόσβαση ενός τυφλού σε αυτές εξαρτάται από το πόσο κοντά σε αυτές μένει ή όχι.


ΑΥΣΤΡΙΑ

1. Στην Αυστρία υπάρχουν ειδικά σχολεία για τυφλά παιδιά εδώ και 100 χρόνια στο Graz και τη Βιέννη.

2. Το 1993 ο πρώτος σταθμός εργασίας για τυφλούς χρήστες εγκαταστάθηκε στην Karl‐Franzens Πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη του Graz και τον χειριζόταν ένας τυφλός βιβλιοθηκονόμος. Από το 1996 και μετά, χάρη στο πρόγραμμα TESTLAB, εγκαταστάθηκαν επιπρόσθετοι σταθμοί εργασίας για τυφλούς χρήστες σε άλλες 6 πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες της Αυστρίας (Sperl, 1999).

3. Στην Αυστρία το σύστημα Austrian Literature Online (ALO) επιδιώκει την ψηφιοποίηση των 1000 πιο σημαντικών βιβλίων της Αυστριακής λογοτεχνίας της περιόδου 1800‐1930. Η ALO είναι μια εικονική βιβλιοθήκη με σκοπό την παρουσίαση και διατήρηση των παραπάνω τεκμηρίων, σχεδιασμένων σύμφωνα με τις ανάγκες των εντυπο‐αναπήρων. Αναμένεται πως το σύστημα αυτό θα χρησιμοποιείται για να ψηφιοποιεί περίπου 500.000 σελίδες το χρόνο, γεγονός που θα επωφελήσει πολύ τους εντυπο‐ανάπηρους (Kottstorfer & Miesenberger, 2002).


ΒΙΕΤΝΑΜ

1. Στο Βιετνάμ η πρόσβαση των τυφλών στην έντυπη πληροφορία είναι περιορισμένη. Το ίδιο και οι προσπάθειες παραγωγής υλικού μεγαλογράμματης μορφής, απτικού υλικού και πρόσβασης σε ΥΤ.

2. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες διαθέτουν χαμηλούς προϋπολογισμούς, φτωχές εγκαταστάσεις και λιγοστούς πόρους, εμποδίζοντας τις έτσι να παρέχουν επαρκείς υπηρεσίες πληροφόρησης στην κοινότητά τους.

3. Οι διευθυντές και το προσωπικό των βιβλιοθηκών δεν έχουν επαρκή ενημέρωση των αναγκών των ατόμων με αναπηρία όρασης ούτε και πρόσβαση σε ΥΤ.

4. Αισίως από το 2004 οι δημόσιες βιβλιοθήκες του Βιετνάμ έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο σε σχέση με το παρελθόν, όσον αφορά στην επέκταση των υπηρεσιών τους σε ΑμεΑ (Bac, 2005).


ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

1. Η Βουλγαρία διαθέτει ένα καλά αναπτυγμένο δίκτυο βιβλιοθηκών. Παρόλο που τα τελευταία 15 χρόνια σταμάτησε η λειτουργία του 1/3 εξ αυτών, σήμερα λειτουργούν 6800 βιβλιοθήκες, εκ των οποίων οι 3300 είναι δημόσιες, οι 2599 σχολικές και οι 46 πανεπιστημιακές.

2. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικών, τα ΑμεΑ στη Βουλγαρία αγγίζουν τα 265.353 ενώ ο αριθμός των ειδικών βιβλιοθηκών για ΑμεΑ είναι πολύ μικρός.

3. Ορισμένες βιβλιοθήκες στη Βουλγαρία (δημόσιες και πανεπιστημιακές) έχουν ήδη κάποια πείρα στην παροχή υπηρεσιών σε ΑμεΑ και έχουν εφαρμόσει προγράμματα με πρωταρχικό σκοπό την ανάπτυξη εξειδικευμένων υπηρεσιών, π.χ. εξοπλισμός ειδικών αναγνωστηρίων, ειδικού τύπου εκδόσεις για ΑμεΑ, αναβάθμιση υπηρεσιών, κτλ.

4. Το Πρόγραμμα “Πρόσβαση στην Ηλεκτρονική Πληροφορία για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες στις Βιβλιοθήκες της Βουλγαρίας” είναι μια πρωτοβουλία της Ένωσης Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης της χώρας με την οικονομική ενίσχυση του Βρετανικού Συμβουλίου της Βουλγαρίας. Υλοποιήθηκε κατά την περίοδο 03/05‐03/06 και στόχος του ήταν η δημιουργία ενός πρότυπου μοντέλου υπηρεσιών πληροφόρησης για ΑμεΑ, λαμβάνοντας υπόψη την παράδοση και τις παρούσες συνθήκες των βιβλιοθηκών της χώρας.

5. Η περιφερειακή βιβλιοθήκη της Βάρνας μέσω της συνεργασίας της με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αποκατάστασης και το Κέντρο Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Βάρνας διοργανώνει φιλολογικές βραδιές, φόρουμ με ποιητές και συγγραφείς, κ.ά. τα οποία απευθύνονται σε άτομα με ποικίλους τύπους αναπηρίας (PULMAN, 2004).


ΓΕΡΜΑΝΙΑ

1. Η “Deutsche Zentralbucherei fur Blinde (DZB)” είναι η παλαιότερη βιβλιοθήκη για τυφλούς της Γερμανίας. Τα τυφλά άτομα στη Γερμανία δεν χρησιμοποιούν ακόμη ευρέως την ψηφιακή τεχνολογία και τα πλεονεκτήματα του ψηφιακού ήχου. Αντίθετα, λόγω του εναπομείναντος αναλογικού κόσμου, οι περισσότεροι εξ αυτών χρησιμοποιούν ακόμη τις κασέτες και τα παραδοσιακά μέσα ηχογράφησης. Βέβαια με την πάροδο των χρόνων, εξοικειώνονται ολοένα και περισσότερο με τους υπολογιστές, τα συστήματα ανάγνωσης κειμένου, τους αναγνώστες οθόνης, κ.ο.κ. καθιστώντας έτσι πρόσφορο το έδαφος για την υιοθέτηση και επικράτηση του DAISY στη Γερμανία (Kahlisch, 2002).


ΓΛΑΣΚΩΒΗ

1. Η Γλασκώβη διαθέτει 36 βιβλιοθήκες και κέντρα μάθησης, εκ των οποίων η πλειονότητα είναι προσβάσιμη σε άτομα με κινητικές δυσκολίες και παρέχει ποικιλία τίτλων εναλλακτικής μορφής (Beaton, 2005).


ΔΑΝΙΑ

1. Οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για τα άτομα με αναπηρία όρασης στη Δανία ανατρέχουν στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1924 ιδρύθηκε η Εθνική Δανική Βιβλιοθήκη για Τυφλούς (The Danish National Library for the Blind‐DBB), μια δημόσια χρηματοδοτούμενη βιβλιοθήκη, η οποία το 1956 παρήγαγε το πρώτο ομιλούν της βιβλίο. Στη συνέχεια, το 1960, καθιερώθηκαν οι “outreach” υπηρεσίες, (π.χ. “Το Βιβλίο Έρχεται” ή “Η Βιβλιοθήκη Έρχεται”) (Nielsen, 2002).

2. Το 1976 οι δημόσιες βιβλιοθήκες της Δανίας αγόρασαν το πρώτο τους ομιλούν βιβλίο και κατά τη δεκαετία του ’80 απέκτησαν μεγάλες συλλογές τέτοιου υλικού. Αισίως, η τελευταία αναθεώρηση του “Danish Public Libraries Act” το 1993 απέδωσε στα ομιλούντα βιβλία το ίδιο κύρος και ιδιότητα με τα υπόλοιπα βιβλία. Σύμφωνα με το νομοθέτημα αυτό οι δημόσιες βιβλιοθήκες είναι υποχρεωμένες να εξυπηρετούν όλα τα ΑμεΑ ή τους άρρωστους πολίτες, γι’ αυτό και έχουν μακρά παράδοση στην εξυπηρέτηση των ηλικιωμένων και των μειονεκτούντων. Ως προς την τεχνολογία όμως, δεν υπάρχει νομοθεσία που να προβλέπει και να εγγυάται την πρόσβαση των ΑμεΑ σε αυτή.

3. Το 2000 εγκαινιάστηκε το Webcenter, με σκοπό να βοηθά τους σχεδιαστές Ιστού να αναπτύσσουν προσβάσιμες ιστοθέσεις για όλους (Golub, 2002). Το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς διεξήχθη έρευνα για τον έλεγχο προσβασιμότητας των πυλών επτά βιβλιοθηκών της Δανίας. Παρόλο που οι ιστοσελίδες ήταν σχετικά καινούργιες και αρκετά δημοφιλείς, καμία δεν ανταποκρίθηκε στα αποδεκτά επίπεδα προσβασιμότητας.

4. Η Δανία διαθέτει την Ε17102, μια εθνική ιστοσελίδα μοναδική στο είδος της για άτομα με αναγνωστικές δυσκολίες. Ουσιαστικά πρόκειται για μια εικονική βιβλιοθήκη σχεδιασμένη κατόπιν συνεργασίας μεταξύ της DBB και των δημοσίων βιβλιοθηκών, με σκοπό να είναι πλήρως προσβάσιμη για όλους τους εντυπο‐ανάπηρους χρήστες.

5. Γενικότερα διαπιστώνει κανείς πως στη Δανία υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα ΑμεΑ και το δικαίωμά τους στην πληροφόρηση. Μάλιστα τα τελευταία χρόνια η βιβλιοθηκονομική κοινότητα της χώρας έχει δείξει αυξανόμενη κατανόηση για τις αναγνωστικές και γραπτές δυσκολίες των ΑμεΑ. Πέρα όμως από τη μακρά παράδοση υπηρεσιών για ΑμεΑ, μέχρι το 1990 δεν είχε προβλεφθεί καμία ειδική υπηρεσία για τα άτομα με αναπηρία ακοής. Αυτό ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι οι Δανοί χρήστες με αναπηρία ακοής δεν χρησιμοποιούν τις τοπικές βιβλιοθήκες ή όταν το κάνουν, δεν ζητούν βοήθεια από το προσωπικό. Από τότε όμως αυτή η παραμελημένη ομάδα χρηστών ξεκίνησε να απασχολεί αισίως τις βιβλιοθήκες της Δανίας.


ΕΛΒΕΤΙΑ

1. Ο ABA είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί η βιβλιοθήκη BBR. Η BBR στην ουσία είναι μια δανειστική βιβλιοθήκη, όπου η πολιτική δανεισμού της βασίζεται στην ιδέα της “λίστας ευχών”. Δηλαδή, κάθε χρήστης συμπληρώνει μια λίστα τίτλων που θα ήθελε και την υποβάλλει ταχυδρομικώς ή τηλεφωνικώς στη βιβλιοθήκη. Όταν τα βιβλία είναι διαθέσιμα, αποστέλλονται ταχυδρομικώς στο χρήστη (Taha & Pertucci, 2002). Επιπλέον, είναι υπεύθυνη για την παραγωγή, διατήρηση και διανομή braille και ομιλούντων βιβλίων.


ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

1. Οι βιβλιοθήκες του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν κινητοποιηθεί όσον αφορά την εξυπηρέτηση των ΑμεΑ χάρη:

• Στο νόμο κατά των διακρίσεων για τους αναπήρους (το DDA το 1995), ο οποίος εγγυάται την πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες των βιβλιοθηκών.

• Στην κυβερνητική πολιτιστική πολιτική, η οποία από το 2000 απαιτεί από τις βιβλιοθήκες, τα αρχεία και τα μουσεία να γίνουν “πράκτορες κοινωνικής αλλαγής” και να επωμισθούν ένα ενεργό ρόλο στη μάχη εναντίον του κοινωνικού αποκλεισμού.

2. Στο παρελθόν στη Βρετανία οι φιλανθρωπικοί οργανισμοί έπρεπε να μεριμνούν για τα άτομα με αναπηρία όρασης μέχρι που το 1964 συντάχθηκε το “Public Libraries and Museum Act”. Αργότερα ωστόσο η νομοθεσία αυτή στη Σκωτία και στη Βόρεια Ιρλανδία ολιγώρησε ξανά για τις ανάγκες αυτής της ευπαθούς κοινωνικής ομάδας. Μόνο με την εισαγωγή των “Προτύπων Δημοσίων Βιβλιοθηκών για την Αγγλία και την Ουαλλία”, η κυβέρνηση έκανε κάποια δειλά βήματα προκειμένου να απαιτήσει συμμετοχικές υπηρεσίες βιβλιοθηκών.

3. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για τα 1.700.000 άτομα με αναπηρία όρασης αποτελούν ένα κράμα δημοσίων και ειδικών υπηρεσιών του εθελοντικού τομέα (κυρίως φιλανθρωπικών οργανώσεων).

4. Αναλυτικότερα, οι φιλανθρωπικοί οργανισμοί παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην πληροφόρηση των τυφλών με πρωταρχικούς φορείς τη βιβλιοθήκη του Εθνικού, Βασιλικού Ινστιτούτου για Τυφλούς (RNIB) και την Εθνική Βιβλιοθήκη για Τυφλούς (NLB). Και οι δυο έχουν τις ρίζες τους στον 19ο αιώνα και ιδρύθηκαν από τυφλούς ανθρώπους. Πέρα από αυτούς τους δυο, υπάρχουν βέβαια και άλλοι φορείς υπεύθυνοι για την παραγωγή και χρήση υλικού εναλλακτικής μορφής, εκ των οποίων όμως κανείς δεν λαμβάνει τακτική χρηματοδότηση από την κυβέρνηση (πλην μιας μικρής χορήγησης που δίνεται στο RNIB). Οι οργανισμοί αυτοί διαθέτουν αξιοσημείωτες συλλογές βιβλίων σε braille, Moon, ήχο και μεγαλογράμματη γραφή και αναπτύσσουν στενές σχέσεις με τους χρήστες τους. Το αποτέλεσμα είναι να τους παρέχουν εξατομικευμένες υπηρεσίες, γι΄ αυτό και οι χρήστες τους συχνά τις θεωρούν περισσότερο ως λέσχες βιβλίων παρά ως βιβλιοθήκες. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργίας και θέτοντας τους δικούς τους κανονισμούς, κόστος και κυρώσεις, οι ειδικές βιβλιοθήκες του εθελοντικού τομέα δεν συμβαδίζουν με τις εξελίξεις στις δημόσιες βιβλιοθήκες, με αποτέλεσμα να μην τις προλαβαίνουν και να μη συγχρονίζονται μεταξύ τους.

5. Από την άλλη, οι δημόσιες βιβλιοθήκες, με 150 χρόνια ιστορίας και έχοντας υπάρξει ιδιαίτερα δημοφιλείς στους ηλικιωμένους ανθρώπους με απώλεια όρασης, δεν έχουν αντιμετωπίσει τους τυφλούς και αμβλύωπες με χαμηλή όραση ως μια συγκεκριμένη, αυθύπαρκτη ομάδα χρηστών ούτε έχουν αναγνωρίσει τις ανάγκες τους. Μέχρι πρόσφατα τους εξυπηρετούσαν μέσα από γενικές υπηρεσίες που παρείχαν στους ηλικιωμένους και στα ΑμεΑ ως σύνολο (π.χ. πρόβλεψη ακουστικών βιβλίων).

6. Το αξιοπερίεργο είναι πως η Βρετανική βιβλιοθήκη, ως εθνικό σημείο υπηρεσιών πληροφόρησης, δεν έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην πρόβλεψη υπηρεσιών για άτομα με αναπηρία όρασης και δεν συλλέγει ούτε καταγράφει συστηματικά την παραγωγή και δημοσίευση προσβάσιμου υλικού για αυτή την ομάδα χρηστών (Craddock, 1997).

7. Η έλλειψη αυτή συντονισμού των δημοσίων και ειδικών φορέων έχει ως αποτέλεσμα τη διχοτόμηση μεταξύ της εθνικής και ειδικής πρόβλεψης υπηρεσιών πληροφόρησης. Το αποτέλεσμα είναι τα ΑμεΑ να εξαρτώνται από ένα μείγμα υπηρεσιών δημοσίων βιβλιοθηκών και φορέων του εθελοντικού τομέα. Γι΄ αυτό η κυβέρνηση στο Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει να παροτρύνει τη συνεργασία μεταξύ του δημοσίου και εθελοντικού τομέα και όλων των τύπων βιβλιοθηκών.

8. Ως προς την πολιτική που υιοθετούν οι βιβλιοθήκες του Ηνωμένου Βασιλείου, μέσα από πρόσφατη έρευνα του LISU (Library & Information Statistics Unit) του Πανεπιστημίου του Loughborough διαπιστώνεται πως ακόμη και σήμερα η πρόβλεψη υπηρεσιών για ΑμεΑ χωλαίνει (Brazier, 2005). Συγκεκριμένα, μόνο το 5% των βιβλιοθηκών διαθέτει ξεκάθαρη πολιτική για υπηρεσίες για άτομα με αναπηρία όρασης. Επιπλέον, οι συνήθεις υπηρεσίες που παρέχουν είναι ο δανεισμός ακουστικών και μεγαλογράμματης γραφής βιβλίων και λιγότερες από το 30% διαθέτουν ξεχωριστό προϋπολογισμό που να προορίζεται για τα ΑμεΑ.

9. Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει μηδαμινότητα αναφορών στην τοπική βιβλιογραφία για τις πληροφοριακές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία όρασης. Αυτό εν μέρει εξηγείται διότι τα άτομα αυτά τα εξυπηρετούν κυρίως φορείς, που δεν έχουν πιθανότατα τους οικονομικούς πόρους να διεξάγουν έρευνες και να δημοσιεύσουν τα αποτελέσματά τους.

10. Τα βιβλία σε προσβάσιμη μορφή προέρχονται από μια ποικιλία πηγών και κυρίως από εθελοντικούς φορείς. Ωστόσο τα ποσοστά παραγωγής είναι απογοητευτικά. Το 1999 σχεδόν 110.000 τίτλοι εκδόθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο εκ των οποίων μόνο οι 2.000 ήταν σε μεγαλογράμματη γραφή και οι 2.500 σε ήχο. Επίσης, πολλές βιβλιοθήκες δεν προτίθενται να πληρώσουν ετήσιες (έστω και συμβολικές) συνδρομές π.χ. στη Εθνική Βιβλιοθήκη για Τυφλούς, για να έχουν πρόσβαση στις συλλογές της σε braille και έτσι τα ΑμεΑ στερούνται και αυτής της εναλλακτικής λύσης.


ΗΠΑ

1. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα εθνικό δίκτυο παροχής υπηρεσιών σε ΑμεΑ, που αποτελείται από την NLS της βιβλιοθήκης του Κογκρέσσου, 4 κέντρα κατανεμημένα σε διάφορες πολιτείες, 56 τοπικές βιβλιοθήκες και 101 βιβλιοθήκες σε διάφορες υποπεριοχές.

2. Στις ΗΠΑ όλα τα άτομα με αναπηρία όρασης έχουν τη δυνατότητα να προσπελάσουν άμεσα ένα Κέντρο Ομιλούντος Βιβλίου (Talking Book Center). Τα κέντρα αυτά, με τη χρηματοδότηση και χορηγία της NLS της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, παρέχουν βιβλία σε κασέτα ή CD στους πιστοποιημένους τυφλούς και ακόμη πολλές φορές τους δανείζουν τον εξοπλισμό όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο (Long, 2005).

3. Οι βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ έχουν μακρά παράδοση στην προσέγγιση χρηστών ηλικίας άνω των 55 και οι περισσότερες εξ αυτών διαθέτουν αξιοσημείωτες συλλογές βιβλίων μεγαλογράμματης γραφής, είτε σε off‐site κέντρα είτε εντός του χώρου τους.

4. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός ότι κάποια πανεπιστήμια των ΗΠΑ παρέχουν ειδικές υπηρεσίες, όπως υπηρεσία μετάδοσης ψηφιακών ακουστικών εφημερίδων, ραδιόφωνο για τον εντυπο‐ανάπηρο (radio for the print‐handicapped‐RPH), υπηρεσίες ακουστικής ενημέρωσης (audio information services‐AIS), ραδιοφωνικές υπηρεσίες ενημέρωσης (Radio Information Service‐RIS), υπηρεσίες προσωποποιημένης ανάγνωσης (personal reader service‐PRS), υπηρεσία ενημέρωσης με ραδιοκλήση (call‐radio information service‐Call‐RIS), υπηρεσία αναμετάδοσης μέσω Διαδικτύου (Web Streaming Service‐WSS), κτλ εν αντιθέσει με τα πανεπιστήμια πολλών άλλων χωρών, που παρουσιάζουν τρομερές ελλείψεις.

5. Με τη θέσπιση του νομοθετήματος ADA οι βιβλιοθήκες των πολιτειών των ΗΠΑ ξεκίνησαν να ανταποκρίνονται πιο δραστήρια στις ανάγκες των ΑμεΑ.


ΙΑΠΩΝΙΑ

1. Η Ιαπωνική Ένωση για την Αποκατάσταση των ΑμεΑ (JSRPD) στις αρχές του 2000 εγκατέστησε επιτυχώς, στο πλαίσιο κυβερνητικά χρηματοδοτούμενου ερευνητικού προγράμματος, το σύστημα παραγωγής DAISY σε 90 περίπου βιβλιοθήκες για τυφλούς σε όλη την Ιαπωνία, μαζί με τον απαραίτητο συνοδευτικό εξοπλισμό. Από τότε οι βιβλιοθήκες για τυφλούς μαζί με τις δημόσιες και κάποιες εθελοντικές ομάδες παράγουν βιβλία DAISY. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές αναχαιτίζονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας (Nomura, 2006).

2. Στην Ιαπωνία υπολογίζεται πως υπάρχουν 500 τοπικά κέντρα που παράγουν βιβλία DAISY και 10.000 βιβλία τα οποία έχουν μετατραπεί από αναλογικά σε DAISY.


ΙΝΔΙΑ

1. Στην Ινδία πάνω από 90.000.000 άνθρωποι κατά προσέγγιση φέρουν κάποιο τύπο αναπηρίας. Τα 12.000.000 εξ αυτών είναι τυφλά και τα 28.500.000 έχουν μερική όραση. Επιπλέον, 12.000.000 άτομα παρουσιάζουν αναπηρία ακοής ή λόγου, 6.000.000 έχουν ορθοπεδικό πρόβλημα, 24.000.000 έχουν νοητική υστέρηση, 7.5 εκατομμύρια έχουν ψυχικές διαταραχές και 1.100.000 πάσχουν από λέπρα.

2. Τα ΑμεΑ στην Ινδία βιώνουν άμεση και έμμεση διάκριση εδώ και αιώνες. Μόλις πρόσφατα η κυβέρνηση καθιέρωσε τις κατευθυντήριες οδηγίες The Persons with Disabilities ACT 1995. Παρόλα αυτά δεν υπάρχουν αντίστοιχες οδηγίες που να διευκολύνουν την πρόσβαση των ΑμεΑ σε ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα υπηρεσιών πληροφόρησης (Kishore, 1999).

3. Τα ινστιτούτα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μεριμνούν ανεπαρκώς για τα εκπαιδευτικά δικαιώματα των ΑμεΑ νεαρής ηλικίας. Σύμφωνα με ερωτηματολόγια που εστάλησαν σε 322 πανεπιστήμια (εκ των οποίων απάντησαν τα 119), μόνο τα 18 παρείχαν κατάλληλα θρανία και καρέκλες, τα 11 παρείχαν αναπηρικά αμαξίδια, τα 16 ειδικό λογισμικό για Η/Υ και μόνο 10 πρόσβαση σε βιβλία braille (Neelakantan, 2004).

4. Στο κράτος της δυτικής Βεγγάλης στην Ινδία υπάρχουν βιβλιοθήκες που λειτουργούν στο πλαίσιο των σχολείων για τα ΑμεΑ καθώς επίσης και δημόσιες βιβλιοθήκες που παρέχουν ειδικές υπηρεσίες για αυτούς τους χρήστες. Το πρώτο σχολείο για άτομα με αναπηρία όρασης που ιδρύθηκε στη δυτική Βεγγάλη ήταν το Calcutta Blind School το 1894, το οποίο διαθέτει μια σχολική βιβλιοθήκη που παρέχει μια γκάμα υπηρεσιών στους μαθητές της. Έκτοτε έχουν δημιουργηθεί ποικίλες βιβλιοθήκες, οι οποίες προσπαθούν να εξυπηρετούν σε κάποιο βαθμό τα ΑμεΑ (Bandyopadhyay, 2007): α) Σχολικές βιβλιοθήκες που λειτουργούν σε σχολεία που απευθύνονται αποκλειστικά σε άτομα με αναπηρία όρασης (π.χ. Lighthouse for the Blind, Calcutta and Naihati Apex Blind School, ktl) β) Σχολικές βιβλιοθήκες που υπάγονται σε σχολεία για άτομα με κινητική αναπηρία αλλά περιλαμβάνουν και άτομα με αναπηρία όρασης (π.χ. Ananda Bhavan Deaf and Blind School, Howrah and Baidyapur Bikash Bharati Pratibandhi Kalyan Kendra) γ) Μερικές δημόσιες βιβλιοθήκες (π.χ. State Central Library, Calcutta) δ) Κάποιες κολεγιακές και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες (π.χ. Jadavprur University, Jadavpur and Rabindra Bharati University. Calcutta) ε) Βιβλιοθήκες που ανήκουν σε μη κυβερνητικούς οργανισμούς (π.χ. Welfare Society for the Blind, Calcutta and Jibananda Sevashram, Midnapur).


ΙΡΛΑΝΔΙΑ

1. Στην Ιρλανδία η πρόσβαση και οι ισότιμες υπηρεσίες για ΑμεΑ υπήρξαν πάντοτε σημαντικές για τις δημόσιες βιβλιοθήκες.

2. Η βιβλιοθήκη του Εθνικού Συμβουλίου για Τυφλούς (NCBI) παρέχει προσβάσιμο υλικό μόνο στα άτομα που είναι εγγεγραμμένα ως άτομα με αναπηρία όρασης, στέλνοντας τo κυρίως δωρεάν ταχυδρομικώς στους χρήστες της.

3. Στη βόρεια Ιρλανδία πλέον κάθε βιβλιοθήκη διαθέτει το βασικό εξοπλισμό υλικού και λογισμικού για ΑμεΑ ενώ οι μεγαλύτερες βιβλιοθήκες έχουν και επιπλέον υποστηρικτικές συσκευές, όπως πληκτρολόγια και εκτυπωτές braille (Russell, 2004).


ΚΑΝΑΔΑΣ

1. Στον Καναδά υπάρχουν περίπου 1.448 δημόσιες και τοπικές βιβλιοθήκες, 685 κολεγιακές και πανεπιστημιακές, 2.910 ειδικές και 805 κυβερνητικές (Kavanagh, 1994). Ως χώρα, φημίζεται για τις ανωτάτου επιπέδου υπηρεσίες των δημοσίων βιβλιοθηκών της. Επιπλέον, διαθέτει μια από τις καλύτερες υπηρεσίες πληροφόρησης στον κόσμο, τη βιβλιοθήκη του Εθνικού Καναδικού Ινστιτούτου Τυφλών καθώς επίσης και ισχυρή εκδοτική βιομηχανία. Ωστόσο σε ό,τι έχει να κάνει με την πρόσβαση σε υλικό εναλλακτικής μορφής η φήμη αυτή αμαυρώνεται. Δυστυχώς δεν υπάρχει δραστήρια εκδοτική βιομηχανία υλικού εναλλακτικής μορφής που να την υποστηρίζουν τα βιβλιοπωλεία. Ακόμη και όταν υπάρχει τέτοιο υλικό, είναι πολύ ακριβό και δύσκολα μπορείς κανείς να το βρει διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία. Προς το παρόν, οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για τυφλούς περιορίζονται συνήθως στο πλαίσιο της ψυχαγωγίας καθώς η ψυχαγωγία είναι αυτή που απασχολεί κυρίως τους ηλικιωμένους και τους τυφλούς.

2. Τα πανεπιστήμια και τα κολέγια του Καναδά προσπαθούν να εξαλείψουν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ΦμεΑ. Μάλιστα, ο Καναδάς έχει υιοθετήσει μια αποκεντρωτική και συνεργατική προσέγγιση μεταξύ των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών και της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Καναδά για την καλύτερη εξυπηρέτησή τους.

3. Στον Καναδά, παρά τις αξιόλογες προσπάθειες των βιβλιοθηκών και εκδοτών, λιγότερο από το 8% του έντυπου υλικού είναι διαθέσιμο σε braille και ήχο.

4. Σύμφωνα με τον Jim Sanders υπάρχει η ανάγκη δημιουργίας μιας δημόσιας βιβλιοθήκης εθνικής εμβέλειας, που να παρέχει πλήρη γκάμα υπηρεσιών εναλλακτικής μορφής. Το ιδανικό θα ήταν να μπαίνει ο χρήστης στην τοπική δημόσια βιβλιοθήκη, να γράφεται, να μαθαίνει τα δικαιώματά του, να επιλέγει τίτλους, να προσπελαύνει άμεσα τις υπηρεσίες, χωρίς να ανησυχεί αν το υλικό που χρειάζεται θα σταλεί από το Εθνικό Καναδικό Ινστιτούτο για Τυφλούς, από την Εθνική βιβλιοθήκη του Κεμπέκ ή από κάπου αλλού (Sanders, 2003).

5. Τέλος, ο Καναδάς δεν έχει ένα συγκεκριμένο νομοθέτημα για την πρόσβαση των ΑμεΑ στις τεχνολογίες και την πληροφορία. Αρκετές όμως Καναδικές αρχές διατυπώνουν γενικούς σκοπούς και δηλώσεις ισότιμης πρόσβασης. Ένα παράδειγμα είναι οι Καναδέζικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τις Υπηρεσίες Πληροφόρησης των ΑμεΑ που είναι αποτέλεσμα τεσσάρων χρόνων εργασίας των βιβλιοθηκονόμων, των ΑμεΑ και σχετικών φορέων του Καναδά.


ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

1. Στις Κάτω Χώρες υπάρχουν πέντε οργανισμοί, νόμιμα αποκαλούμενοι “Βιβλιοθήκες για Τυφλούς” όπου οι χρήστες προμηθεύονται ειδικό υλικό προς ανάγνωση. Μεταξύ των παραδοσιακών υπηρεσιών που παρέχουν αυτοί οι οργανισμοί είναι ο δανεισμός βιβλίων, η διανομή περιοδικών, βιβλίων και βιβλιογραφίας σε μορφές κατάλληλες για διάβασμα και η μεταγραφή κειμένων κατόπιν μεμονωμένης ζήτησης (π.χ. σε braille, κασέτα, κ.ο.κ.). Πέρα από αυτές τις βιβλιοθήκες για τυφλούς, υπάρχουν και εμπορικοί παραγωγοί βιβλίων μεγαλογράμματης μορφής (Walraven & Verboom, 1998).

2. Ως προς τις δημόσιες βιβλιοθήκες, ο δανεισμός βιβλίων μεγαλογράμματης γραφής έχει υπάρξει κατά παράδοση το κύριο καθήκον τους ως προς τα ΑμεΑ.


ΚΕΝΥΑ

1. Στην Κένυα τα ΑμεΑ βιώνουν έντονα τη διάκριση (σκόπιμες παραλείψεις, υπηρεσίες βιβλιοθηκών χαμηλότερου επιπέδου, κ.ά.), ακόμη και μετά από τριάντα χρόνια ανεξαρτησίας της χώρας.

2. Η Κένυα δεν διαθέτει εθνική βιβλιοθήκη για τυφλούς. Οι υπηρεσίες πληροφόρησης για τα άτομα με αναπηρία όρασης καθιερώθηκαν το 1996 από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Κένυας (KNLS), η οποία το 2000 ίδρυσε το τμήμα Braille και Μεγαλογράμματης Γραφής. Η KNLS διαθέτει ένα δίκτυο με 34 παραρτήματα σε όλη τη χώρα. Το δίκτυο αυτό διαθέτει συλλογές 3,265 βιβλίων σε braille, 520 ομιλούντων βιβλίων στα Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά και Γερμανικά και 1,255 βιβλίων σε μεγαλογράμματη γραφή. Επίσης, διαθέτει 110 τίτλους για την υγεία των ματιών και την προληπτική ιατρική, 2,325 εγεγγραμμένα μέλη, 5 ινστιτούτα‐μέλη και 6,396 αναγνώστες με αναπηρία όρασης που επισκέπτονται το δίκτυο ετησίως. Το δίκτυο προσφέρει μια ευρεία ποκιλία υπηρεσιών για τυφλούς και αμβλύωπες με χαμηλή όραση, από δανεισμό βιβλίων μέχρι διαλέξεις για θέματα όπως HIV/AIDS, κτλ. Επίσης, συνεργάζεται με μια σειρά φορέων σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, όπως την Κοινωνία της Κένυας για τους Τυφλούς, το Αφρικανικό Κέντρο Braille, το Ινστιτούτο της Κένυας για Τυφλούς, κ.ά.

3. Παρόλα αυτά η πληροφόρηση των ατόμων με αναπηρία όρασης συνεχίζει να παρέχεται από εκπαιδευτικά ινστιτούτα που εξυπηρετούν τους τυφλούς και περιορίζεται στην παροχή υλικού braille και λίγων ομιλούντων βιβλίων.

4. Ως προς την παραγωγή υλικού εναλλακτικής μορφής, το Αφρικανικό Κέντρο Braille (ABC) είναι ο μοναδικός φορέας στην Ανατολική και Κεντρική Αφρική, ο οποίος μεταγράφει σχολικά βιβλία.

5. H τρέχουσα κατάσταση των βιβλιοθηκών για άτομα με αναπηρία όρασης στην Κένυα είναι “…μια λυπητερή ιστορία να τη διηγηθεί κανείς λόγω της έλλειψης επαρκούς χρηματοδότησης (Ochoggia, 2003)”.


ΚΙΝΑ

1. Πολλά σχολεία για Κωφά άτομα στη δυτική Κίνα διαθέτουν πολύ φτωχά εξοπλισμένες βιβλιοθήκες και κάποια άλλα καθόλου, εμποδίζοντας σοβαρά την εκπαίδευση των Κωφών μαθητών (The Amity Foundation, 2006).


ΚΟΡΕΑ

1. Σε γενικές γραμμές, το πληροφοριακό περιβάλλον για τους εντυπο‐ανάπηρους στη Νότια Κορέα είναι ιδιαίτερα υπανάπτυκτο και απαιτεί εκτεταμένη βελτίωση. Ιδιαίτερα οι ειδικές και οι δημόσιες βιβλιοθήκες προσφέρουν ελάχιστες υπηρεσίες στους εντυπο‐ανάπηρους λόγω των μικρών προϋπολογισμών τους (Bae et al., 2006).

2. Στην Κορέα δεν υπάρχει εθνική βιβλιοθήκη για τυφλούς. Οι υπηρεσίες πληροφόρησης για τυφλούς ανατρέχουν στα 1945 όταν ένα σχολείο τυφλών ξεκίνησε να δανείζει στους τυφλούς μαθητές του βιβλία. Ουσιαστικά όμως οι υπηρεσίες αυτές ξεκίνησαν το 1969 όταν ένας ιδιώτης ίδρυσε μια βιβλιοθήκη braille και το 1970, όπου ξεκίνησαν οι πρώτες υπηρεσίες ομιλούντων βιβλίων. Πριν την εισαγωγή των ομιλούντων βιβλίων, οι βιβλιοθήκες που υπήρχαν για τους τυφλούς στην Κορέα ήταν λίγες. Μετά το 1990, αυξήθηκε αρκετά ο αριθμός των κέντρων εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία όρασης και των βιβλιοθηκών braille. Σήμερα υπάρχουν 34 τέτοιες βιβλιοθήκες, όπου όλες ανήκουν σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς ή ιδιώτες.

3. Ωστόσο το σύνολο των συλλογών των δυο μεγαλυτέρων βιβλιοθηκών σε braille και ομιλούντα βιβλία της Κορέας δεν ξεπερνά τους 10.000 τίτλους. Αυτός ο αριθμός μειώνεται κατά πολύ αν αφαιρέσει κανείς τα διπλο‐αντίτυπα και το γεγονός ότι κάποιοι τίτλοι παράγονται παράλληλα και σε braille και σε ήχο.

4. Οι υπηρεσίες για τυφλούς στις δημόσιες βιβλιοθήκες της Κορέας δεν παρουσιάζουν διαφορές από αυτές των βιβλιοθηκών braille. Συνήθως και οι δυο δανείζουν βιβλία μέσω ταχυδρομείου, παρέχουν ανάγνωση στον τόπο κατοικίας του χρήστη, κ.ά. Η μόνη διαφορά είναι ότι οι πρώτες αγοράζουν το υλικό εναλλακτικής μορφής από τις βιβλιοθήκες braille και το ενσωματώνουν στις δικές τους υπηρεσίες. Ωστόσο, επειδή οι βιβλιοθήκες braille λειτουργούν στο πλαίσιο κάποιων μη κερδοσκοπικών ή ιδιωτικών οργανισμών και οι δημόσιες στο πλαίσιο της κυβέρνησης, δεν έχει αναπτυχθεί κάποιο δίκτυο συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ τους.


ΚΟΥΒΑ

1. Μέχρι το 2001 οι υπηρεσίες πληροφόρησης για ΑμεΑ στο Τρινιντάντ και στο Τομπάγκο της Κούβας περιορίζονταν μόνο στην παροχή βιβλίων μεγαλογράμματης γραφής (Benson, 2003). Οι τυφλοί και με μερική όραση αναγνώστες στην Κούβα λαμβάνουν υπηρεσίες είτε μέσω των ειδικών οργανισμών είτε μέσω της τοπικής τους βιβλιοθήκης. Το αξιοσημείωτο είναι ότι η εθνική βιβλιοθήκη της Κούβας διαθέτει μια ολόκληρη αίθουσα ειδικά για υπηρεσίες για ΑμεΑ, η οποία ωστόσο χρησιμοποιείται σπάνια και παραμένει ανεκμετάλλευτη.


ΚΡΟΑΤΙΑ

1. Στην Κροατία καμία ιστοσελίδα των δημοσίων βιβλιοθηκών της δεν συμμορφώνεται έστω και με το πιο βασικό επίπεδο των W3C κατευθυντήριων οδηγιών προσβασιμότητας περιεχομένου του Ιστού (Golub, 2002).

2. Από τις δημόσιες βιβλιοθήκες αυτή που ξεχωρίζει είναι αυτή της Koprivnica, παρόλο που υπάρχουν πολύ μεγαλύτερες της. Η βιβλιοθήκη αυτή διακρίνεται για τα καινοτόμα προγράμματά της και για τα σλόγκαν που έχει υιοθετήσει (π.χ. “Αλφαβητισμός για Όλους”, “Βιβλιοθήκες Ανοιχτές στον Καθένα”).

3. Στην Κροατία είναι λίγες οι δημόσιες βιβλιοθήκες που προσφέρουν κάποιο είδος υπηρεσιών για τους εντυπο‐ανάπηρους χρήστες, βασιζόμενες κυρίως στην πρόσβαση μέσω Διαδικτύου. Το κύριο εμπόδιό τους είναι η ανεπαρκής χρηματοδότηση ακόμη και για καθιερωμένες υπηρεσίες (όπως αγορά βιβλίων), η δυσκολία εύρεσης εναλλακτικών τρόπων χρηματοδότησης και η έλλειψη γνώσεων στρατηγικού σχεδιασμού και μάρκετινγκ προκειμένου να προωθήσουν αυτές τις υπηρεσίες.


ΜΑΛΑΙΣΙΑ

1. Οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για τα ΑμεΑ στη Μαλαισία ανατρέχουν στα 1950, όταν η Μαλαισιανή Ένωση Τυφλών ίδρυσε μια δανειστική βιβλιοθήκη braille. Σήμερα η βιβλιοθήκη αυτή διαθέτει περισσότερους από 3.000 τίτλους braille και 450 εγγεγραμμένους χρήστες.

2. Το 1970 η βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου της Μαλάγια ήταν η πρώτη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη που ξεκίνησε να παρέχει ειδικές υπηρεσίες με την πρώτη άφιξη τυφλών φοιτητών στο πανεπιστήμιο.

3. Όσον αφορά στη νομοθεσία, η Μαλαισία δεν διαθέτει νομοθετική πρόβλεψη για τα ΑμεΑ, υπάρχουν όμως κάποιοι φορείς που συνηγορούν υπέρ της εξυπηρέτησης των χρηστών με αναπηρία.

4. Ο συνηθέστερα διαθέσιμος τύπος ΥΤ για τα άτομα με αναπηρία όρασης στη Μαλαισία είναι οι συσκευές ανάγνωσης.

5. Ως προς το υλικό εναλλακτικής μορφής, υπάρχει μεγάλη ανεπάρκεια διότι δεν παράγεται εμπορικά ούτε χρηματοδοτείται από τον δημόσιο τομέα (Devadason, 1996).


ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ

1. Στη Νέα Ζηλανδία η Βιβλιοθήκη και Υπηρεσία Πληροφόρησης του Βασιλικού Ιδρύματος Τυφλών της Νέας Ζηλανδίας (RNZFB) αποτελείται δυο εθνικές υπηρεσίες:

• Τη βιβλιοθήκη ομιλούντων βιβλίων και braille, η οποία αποστέλλει αναγνωστικό υλικό σε ενήλικες αναγνώστες και

• Την Homai Βιβλιοθήκη Υλικού Ειδικών Διατάξεων, που καλύπτει τις αναγνωστικές ανάγκες παιδιών με αναπηρία όρασης και νέων ανθρώπων που ακολουθούν ειδική αγωγή (Morgan, 2003).

Το RNZFB ξοδεύει σχεδόν NZ$2.000.000 ετησίως για την παραγωγή υλικού προσβάσιμης μορφής. Η υπηρεσία πληροφόρησης του RNZFB λειτουργεί με τη βοήθεια των εθελοντών, χωρίς καμία κυβερνητική χρηματοδότηση, γι΄ αυτό και εξυπηρετεί μόνο άτομα που δικαιούνται να λάβουν τις υπηρεσίες της, δηλαδή με αναπηρία όρασης.

2. Η χρήση των ομιλούντων βιβλίων από τυφλά άτομα στη Νέα Ζηλανδία ξεκίνησε το 1937, λίγα χρόνια μετά αφότου η Βρετανία και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την παραγωγή τους. Επίσης, η LIANZA (Library & Information Association of New Zealand Aotearoa) έχει αναγνωρίσει την ανάγκη προσβάσιμων πόρων και υπηρεσιών βιβλιοθηκών για τα ΑμεΑ από το 1980.

3. Η ισότιμη πρόσβαση όλων των ανθρώπων στην πληροφορία έχει απασχολήσει τις δημόσιες βιβλιοθήκες της Νέας Ζηλανδίας διότι η νομοθεσία απαιτεί να διασφαλίζουν πόρους και υπηρεσίες σε μορφές προσβάσιμες και χρηστικές για όλους τους χρήστες ανεξαρτήτως αναπηρίας. Ωστόσο μέχρι τα μέσα του 2003 δεν είχε διεξαχθεί καμία έρευνα για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι δημόσιες βιβλιοθήκες ή το επίπεδο προσβασιμότητάς τους.


ΝΟΡΒΗΓΙΑ

1. Στη Νορβηγία οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών δεν είναι ακόμη πλήρως προσβάσιμες. Τα κτίρια συχνά είναι απροσπέλαστα σε άτομα με αναπηρικό αμαξίδιο και οι υπολογιστές δεν συνοδεύονται από τον κατάλληλο εξοπλισμό για άτομα με αναπηρία όρασης. Επίσης, οι περισσότεροι τίτλοι χρήζουν ειδικών προσαρμογών και τα πληροφοριακά έργα για τους τυφλούς είναι ελάχιστα (Knudsen & Knudsen, 1995). Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για την παραγωγή των braille και ομιλούντων βιβλίων αλλά υπάρχουν επίσης και ιδιωτικοί φορείς που αναλαμβάνουν την παραγωγή braille.

2. Τον Μάϊο του 2001 ξεκίνησε το πρόγραμμα “Accessible Library” στο οποίο συμμετείχαν τρεις δημόσιες βιβλιοθήκες από την επαρχία της Νορβηγίας. Στόχος του ήταν να βελτιώσει την προσβασιμότητα των δημοσίων βιβλιοθηκών για τα ΑμεΑ.

3. Η Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων και Braille της Νορβηγίας αποτελεί το μοναδικό προμηθευτή βιβλίων DAISY, εξυπηρετώντας έτσι άτομα με αναπηρία όρασης και αναγνωστικές δυσκολίες.


ΟΛΛΑΝΔΙΑ

1. Οι βιβλιοθήκες για τυφλούς της Ολλανδίας είναι υπεύθυνες για την παραγωγή και διανομή βιβλίων και βιβλιογραφίας σε μορφές κατάλληλες (Schols, 1995).


ΠΟΛΩΝΙΑ

1. Στην Πολωνία το 14% του πληθυσμού της χώρας είναι ΑμεΑ.

2. Στην τοπική επιστημονική βιβλιογραφία μπορεί κανείς να εντοπίσει αναφορές για την πρόσβαση των ΑμεΑ στην πληροφορία, παρουσιάσεις δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών που έχουν αναλάβει συγκεκριμένα ινστιτούτα.

3. To 1975 το Υπουργείο Τέχνης και Πολιτισμού σε συνεργασία με τον Πολωνικό Οργανισμό για ΑμεΑ σύναψαν συμφωνία για τη συγκέντρωση και παροχή ομιλούντων βιβλίων στις δημόσιες βιβλιοθήκες της Πολωνίας.

4. Στην Πολωνία οι βιβλιοθήκες δεν έχουν μακρά παράδοση στην εξυπηρέτηση των χρηστών με αναπηρία με μόνη εξαίρεση τα άτομα με αναπηρία όρασης. Το 1981 ξεκίνησε να λειτουργεί το Εθνικό Τμήμα για τους Αρρώστους και τα ΑμεΑ. Το Τμήμα αυτό υποστηρίζει την έρευνα σχετικά με τα ΑμεΑ, διοργανώνει συνέδρια και εργαστήρια για βιβλιοθηκονόμους που εργάζονται σε χώρους με ΑμεΑ και γνωστοποιεί πιθανά προβλήματα μεταξύ των ΑμεΑ και των βιβλιοθηκονόμων. Επιπλέον, το Τμήμα αυτό δημιούργησε το πρώτο κέντρο ανάγνωσης για αρρώστους και ΑμεΑ στο Torun το 1984.

5. Οι υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ στην Πολωνία παρουσιάζουν ποικιλομορφία. Κάποιες δημόσιες βιβλιοθήκες διανέμουν υλικό σε ηλικιωμένους και όσους παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες. Η υπηρεσία αυτή ονομάζεται “book by phone” ή “lending by phone” και είναι πολύ δημοφιλής σε όσους αδυνατούν να χρησιμοποιούν τους πόρους της δικής τους βιβλιοθήκης. Κάποιες άλλες διαθέτουν στο πλαίσιο λειτουργίας τους κέντρα ειδικών αναγκών (special needs centre) (Fedorowicz, 2007). Ένα τέτοιο κέντρο είναι το “Centre of Ill and Disabled Readership” που λειτουργεί στην Επαρχιακή Δημόσια Βιβλιοθήκη στο Torun.

6. Σύμφωνα με δεδομένα της Κεντρικής Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2003 1020 βιβλιοθήκες και τα παραρτήματά τους προσαρμόστηκαν στις ανάγκες ανθρώπων που χρησιμοποιούν αναπηρικά αμαξίδια, δηλαδή το 11% των εγκαταστάσεων που λειτουργούν μέσα στο δίκτυο των δημοσίων βιβλιοθηκών της χώρας.

7. Ωστόσο, η ενημέρωση των βιβλιοθηκονόμων για τις αναπηρίες παραμένει χαμηλή και πολλές υπηρεσίες βιβλιοθηκών για ΑμεΑ συνεχίζουν να αντιμετωπίζονται ως ένδειξη αλτρουισμού ή ως περιθωριακές υπηρεσίες.


ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

1. Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Πορτογαλίας παρέχει δωρεάν τον κατάλογό της σε braille, σε έντυπη μορφή και σε δισκέτα104.


ΡΩΣΙΑ

1. Στη Ρωσία οι παιδικές βιβλιοθήκες για πολλά χρόνια συνεργάζονταν με μαθητές ορφανοτροφείων και οικοτροφείων της χώρας με αποτέλεσμα να έχουν αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία δουλεύοντας με παιδιά με αναπηρία (Kouznetaova & Nazarova, 1999). Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Κεντρική Παιδική Βιβλιοθήκη του St. Petersburg, η οποία ύστερα από εικοσάχρονη συνεργασία με οικοτροφεία τυφλών παιδιών της περιοχής, γνωρίζει πώς να εξυπηρετεί παιδιά με αναπηρία.

2. Παρόλα αυτά οι βιβλιοθήκες αυτές δεν διακρίνονται για το μεγάλο αριθμό ομιλούντων βιβλίων που διαθέτουν. Συνήθως αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες κατά την πρόσκτησή τους και γι΄αυτό καταφεύγουν σε εναλλακτικές μεθόδους, π.χ. τη χρήση της αναλογικής κασέτας. Όταν τα παιδιά με αναπηρία παρουσιάζουν δυσκολίες στην κατανόηση ή χρήση κάποιου υλικού, λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες αυτές και προσπαθούν να ανταποκριθούν ανάλογα π.χ. με ειδικά βράδια λογοτεχνίας.


ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ

1. Η έρευνα στο χώρο των βιβλιοθηκών για ΑμεΑ της Σιγκαπούρης είναι ελάχιστη, παρόλο που πολλοί χρήστες των δημοσίων βιβλιοθηκών της παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες.

2. Ελάχιστοι βιβλιοθηκονόμοι των δημοσίων βιβλιοθηκών, αν όχι κανένας, είναι εκπαιδευμένοι ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση των ατόμων με κινητική αναπηρία στις συλλογές και στις υπηρεσίες τους.

3. Μέχρι το 1950 η Εθνική Βιβλιοθήκη της Σιγκαπούρης παρείχε κάποιες υπηρεσίες στα ΑμεΑ, στην πορεία όμως οι πρωτοβουλίες αυτές υπήρξαν σποραδικές (Seet, 1983). Γι’ αυτό παρά τις όποιες προσπάθειες βελτίωσης των δημοσίων βιβλιοθηκών, τα ΑμεΑ της Σιγκαπούρης υπο‐εξυπηρετούνται ακόμη.


ΣΚΩΤΙΑ

1. Η βιβλιοθηκονομική κοινότητα της Σκωτίας έχει αναπτύξει μια σειρά αποτελεσματικών στρατηγικών προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των σύγχρονων αναπηρικών ζητημάτων. Μια τέτοια πρωτοβουλία έλαβε χώρα όταν η SCURL (Scottish Confederation of University & Research Libraries) δημιούργησε μια ομάδα ειδικών αναγκών, η οποία εστίασε αρχικά στις αναπηρίες όρασης, στις κινητικές και στη συνέχεια, στη δυσλεξία και τις αναπηρίες ακοής. Το αποτέλεσμα είναι πως τα τελευταία 10‐15 χρόνια οι βιβλιοθήκες στη Σκωτία έχουν βιώσει μια αξιοσημείωτη αλλαγή στις προσδοκίες τους και στον τρόπο αντιμετώπισης των ΑμεΑ (Joint, 2005).


ΣΟΥΗΔΙΑ

1. Το 10% του ενήλικου πληθυσμού της Σουηδίας παρουσιάζει δυσκολίες στην ανάγνωση και κατανόηση του συμβατικού, έντυπου κειμένου.

2. Η χώρα αυτή εκδίδει την εύκολη προς ανάγνωση βιβλιογραφία (easy‐to‐read literature ή ER literature) με κύριο υπεύθυνο παραγωγής το “The Easy‐to‐Read‐Foundation” στη Στοκχόλμη.

3. Η Σουηδική Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων και Braille (TBP), μια κυβερνητική υπηρεσία, παράγει τον κύριο όγκο των ομιλούντων βιβλίων της χώρας, από την οποία αγοράζουν ή δανείζονται υλικό οι δημόσιες βιβλιοθήκες. Με τη διανομή μάλιστα των ψηφιακών ομιλούντων βιβλίων της TBP μέσω Διαδικτύου η υπηρεσία αυτή έχει αρχίσει να βελτιώνεται ακόμη περισσότερο (Hirschfeldt, 2005).

4. Η TPB παράγει απτικά βιβλία με εικόνες για παιδιά προσχολικής ηλικίας (ηλικίας 1‐7 ετών) από το 1992. Τα πρότυπα παραγωγής που ακολουθεί βασίζονται στα αποτελέσματα ερευνών για την απτική αντίληψη και την ικανότητα των μερικώς βλεπόντων ανθρώπων να αντιλαμβάνονται το χρώμα (Skold, 2007). Η TBP μάλιστα έχει αναλάβει ένα ερευνητικό πρόγραμμα προκειμένου να συντάξει κατευθυντήριες οδηγίες για τους εκδότες και τη βιομηχανία γραφικών ως προς την παραγωγή απτικών, εικονογραφημένων βιβλίων και γενικότερα βιβλίων για όλους.

5. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες στη Σουηδία δανείζουν ομιλούντα βιβλία σε χρήστες με αναπηρία όρασης αλλά και σε δυσλεκτικούς από τη δεκαετία του ‘70. Ως παράδειγμα προς μίμηση, οι υπηρεσίες ομιλούντων βιβλίων έχουν ενσωματωθεί πλήρως στο πλαίσιο λειτουργίας των δημοσίων βιβλιοθηκών. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα έχουν αρχίσει να ενσωματώνονται και στις υπηρεσίες των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών της χώρας.

6. Στις δημόσιες βιβλιοθήκες στη Σουηδία μπορεί κανείς να βρει απτικά, εικονογραφημένα βιβλία, βιβλία με Bliss σύμβολα ή διαγράμματα, κ.ά.

7. Τέλος, στη Σουηδία έχει καθιερωθεί ο θεσμός των “Reading Representatives” με σκοπό να παροτρύνουν τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες να διαβάζουν βιβλία. Οι αντιπρόσωποι αυτοί προέρχονται κυρίως από το προσωπικό των φορέων κοινωνικής πρόνοιας και επισκέπτονται τις βιβλιοθήκες τουλάχιστον μια φορά το μήνα και διαβάζουν στους χρήστες σε προκαθορισμένες ώρες (Rosentrom, 1998). Συγκεκριμένα μέσα στο χρονικό διάστημα 1994‐1998 συγκροτήθηκε ένας οργανισμός με 600 ενεργά μέλη σε ομάδες εργασίας και 1.400 αντιπροσώπους ανάγνωσης σχεδόν στις μισές επαρχίες της Σουηδίας.


ΤΑΫΛΑΝΔΗ

1. Η Ταϋλάνδη δεν διαθέτει καμία βιβλιοθήκη braille και οι συλλογές υλικού braille των άλλων βιβλιοθηκών είναι ανεπαρκείς (π.χ. η Caufield Memorial Βιβλιοθήκη για Τυφλούς έχει λιγότερους από 1.000 τίτλους), παρόλο που το Disability Act μπήκε σε ισχύ το 1992. Στη χώρα αυτή υπάρχουν 30.000 σχολεία με παιδιά σε αναπηρικά αμαξίδια, για τα οποία είναι πρακτικά αδύνατο να μεταβούν στη βιβλιοθήκη (Butdisuwan, 1999).


ΤΟΥΡΚΙΑ

1. Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον για τα άτομα με αναπηρία στην Τουρκία έχει αυξηθεί, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί οπτικοακουστικοί τομείς σε 14 βιβλιοθήκες με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτησή τους.

2. Στα τέλη του 2006 δημιουργήθηκε ένα πρόγραμμα για όσους θέλουν αλλά δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες των βιβλιοθηκών, μεταξύ των οποίων και ΑμεΑ. Το πρόγραμμα αυτό ονομάζεται “Πρόγραμμα κατ’οίκον Παράδοσης Βιβλίου από τις Βιβλιοθήκες σε Άτομα με Αναπηρία, Ηλικιωμένους και Ασθενείς Καθηλωμένους στο Σπίτι” και συμμετείχαν σε αυτό δημόσιες βιβλιοθήκες. Στο πλαίσιο λειτουργίας του, αποστέλλονται σε πρώτο στάδιο ταχυδρομικώς βιβλία σε 20 νομούς που έχουν επιλεγεί για την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, με το σύνθημα “τα βιβλία επισκέπτονται το σπίτι σας”. Όλο το υλικό της βιβλιοθήκης αποστέλλεται και επιστρέφεται στους αναγνώστες δωρεάν μέσω του Τουρκικού Ταχυδρομείου (Erkan, 2007).


ΦΙΛΑΝΔΙΑ

1. Οι περισσότερες δημόσιες βιβλιοθήκες της Φιλανδίας παρέχουν υπηρεσίες στο σπίτι για όσους αδυνατούν να τις χρησιμοποιήσουν λόγω αρρώστιας, αναπηρίας ή γηρατειών, σε τοπικά νοσοκομεία, γηροκομεία και σχολεία (Voutilainen, 1998). Όλες οι δημόσιες βιβλιοθήκες στη Φιλανδία διαθέτουν στις συλλογές τους βιβλία σε μεγαλογράμματη γραφή και εύκολα προς ανάγνωση βιβλία.

2. Στο Ελσίνκι της Φιλανδίας υπάρχει βιβλιοθήκη που διαθέτει αποκλειστικά συλλογές απτικού υλικού, η Celia Tactile Book Library.


ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ

1. Στα 7.000 νησιά των Φιλιππίνων υπάρχουν σχεδόν μισό εκατομμύριο τυφλοί άνθρωποι. Το 80% αυτών είναι τυφλοί λόγω καταρράκτη που οφείλεται στα γηρατειά.

2. Το κόστος μιας εγχείρισης καταρράκτη είναι πολύ χαμηλότερο από το κόστος παραγωγής ενός κανονικού σε μήκους βιβλίου braille (Weisser, 1999).

3. Το 1988 το Κογκρέσο των Φιλιππίνων έβαλε σε ισχύ νομοθεσία που επέβαλε τη δημιουργία Παραρτήματος Τυφλών στην Εθνική Βιβλιοθήκη και έτσι το 1994 ένας χώρος 400 τετραγωνικών μέτρων παρασχέθηκε προκειμένου να φιλοξενήσει το Παράρτημα για Τυφλούς.

4. Σήμερα η βιβλιοθήκη διαθέτει 922 τίτλους braille, 800 τίτλους σε κασέτα και 462 σε μεγαλογράμματη γραφή. Όλοι οι braille και μεγαλογράμματοι τίτλοι και οι περισσότερες κασέτες είναι στα Αγγλικά και τους έχουν προμηθευτεί από άλλες βιβλιοθήκες ή σχολεία για τυφλούς. Η Αγγλική ομιλείται ευρέως στη χώρα και όλοι οι τυφλοί μαθητές μαθαίνουν να διαβάζουν αγγλικό braille. Ωστόσο, δεν υπάρχει ούτε ένας τίτλος σε braille ή μεγαλογράμματη γραφή στην Tagalog, στην εθνική γλώσσα τους, διαθέσιμος στο Παράρτημα των Τυφλών.

5. Ο αριθμός των αναγνωστών που χρησιμοποιούν αυτή τη βιβλιοθήκη για τυφλούς είναι μικρός, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Εθνική Βιβλιοθήκη να δικαιολογήσει το χώρο των 400 τ.μ. και το προσωπικό που στελεχώνει το παράρτημα. Επιπλέον, η αποστολή βιβλίων ταχυδρομικώς σε αναγνώστες εκτός πόλης δεν είναι διαθέσιμη, με αποτέλεσμα να μειώνεται ακόμη περισσότερο ο ρυθμός χρήσης της.

Πληρέστερη εικόνα για το ποιες χώρες διαθέτουν εθνική πολιτική που να εγγυάται την πρόσβαση των ΑμεΑ σε υπηρεσίες πληροφόρησης, παρείχε έρευνα της IFLA στα τέλη Δεκεμβρίου του 1998 όπου έστειλε σχετικό ερωτηματολόγιο σε όλα τα μέλη του Τμήματός της για Τυφλούς. Τα μέλη ήταν 78 και τόσα και τα ερωτηματολόγια που εστάλησαν ενώ οι απαντήσεις που ελήφθησαν ήταν 22, αντιπροσωπεύοντας 17 χώρες. Από αυτές μόνο οι επτά διέθεταν εθνική πολιτική για υπηρεσίες πληροφόρησης για παιδιά με αναπηρία όρασης και άλλες αναπηρίες (Sköld, 1999a).

Σύμφωνα με τις απαντήσεις, οι παρακάτω χώρες έχουν υιοθετήσει εθνική πολιτική για την παροχή υλικού σε παιδιά με αναπηρίες όρασης:

• Δανία
• ΗΠΑ
• Κάτω Χώρες
• Νορβηγία
• Νότια Αφρική
• Ρωσία
• Σουηδία

Οι Σκανδιναβικές χώρες διαθέτουν νόμους που εγγυώνται υπηρεσίες βιβλιοθηκών σε άτομα με αναπηρία όρασης όλων των ηλικιών (π.χ. η Σουηδική και Δανική νομοθεσία μεριμνά για αυτές τις ομάδες χρηστών) και διακρίνονται για τη στενή συνεργασία μεταξύ των δημοσίων βιβλιοθηκών και των βιβλιοθηκών για τυφλούς. Οι χώρες που δεν διαθέτουν συναφή εθνική πολιτική είναι οι:

• Βέλγιο
• Ελβετία
• Ηνωμένο Βασίλειο
• Ιαπωνία
• Ιρλανδία
• Ισλανδία
• Ισραήλ

Σημειώνεται πως η πολιτική κάθε χώρας μπορεί να διαφέρει κατά πολύ, απλά στη βάση της διατηρεί κάποια συγκεκριμένα κριτήρια που χαρακτηρίζουν μια εθνική πολιτική. Η πολιτική αποτελεί εργαλείο σχεδιασμού, μέσο προώθησης και δείκτη της παρουσίας, της απόδοσης και της λειτουργίας της βιβλιοθήκης. Οι βιβλιοθήκες πρέπει να χρησιμοποιούν πολιτικές και στρατηγικές βασισμένες στις αρχές της καθολικής σχεδίασης για να επιβεβαιώνουν ότι η πολιτική, οι πόροι και οι υπηρεσίες τους συναντούν τις ανάγκες όλων των ανθρώπων.

Με μια γρήγορη ματιά στους παραπάνω πίνακες, είναι εμφανές το ενδιαφέρον των χωρών για τα άτομα με αναπηρία όρασης, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις υπόλοιπες κατηγορίες ΑμεΑ. Ως επί το πλείστον, αναφέρονται Εθνικά Ινστιτούτα και Συμβούλια για Τυφλούς, Εθνικές Βιβλιοθήκες για Τυφλούς, βιβλιοθήκες braille ενώ π.χ. για τα άτομα με κινητικές αναπηρίες, αναπηρία ακοής, κτλ οι αναφορές είναι ελάχιστες. Η δε πρόβλεψη για τις ακόμη πιο περιθωριοποιημένες κατηγορίες των ατόμων με νοητική υστέρηση, μαθησιακές δυσκολίες και σύνδρομα (π.χ. Down) είναι ανύπαρκτη.