Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download

Διπλωματική εργασία τής Μαρίας Στεργίου με θέμα «Η Πρόσβαση των Ατόμων με Προβλήματα Όρασης σε Χώρους Πολιτισμικού Ενδιαφέροντος: Κοινωνικές & Εκπαιδευτικές Διαστάσεις». Ένατο μέρος (Πρώτο κεφάλαιο: Θεωρητικό μέρος - Υποκεφάλαιο έκτο: Όροι: Πρόσβαση & Προσβασιμότητα).

1.6. Όροι: Πρόσβαση & Προσβασιμότητα

Ο όρος «πρόσβαση» λοιπόν, αναφέρεται στο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, κάθε πολίτη να έχει ασφαλή μετακίνηση κι εξυπηρέτηση σε όλες τις κρατικές κι ιδιωτικές υπηρεσίες, καθώς και σε όλους τους τομείς της καθημερινής τους ζωής  (εργασιακό τομέα, εκπαιδευτικό, κοινωνικό).  Από την άλλη μεριά ο όρος «προσβασιμότητα» αναφέρεται στον κάθε περιβάλλοντα χώρο αλλά και πως αυτός μεριμνά για την πρόσβαση όλων των ανθρώπων, εξαλείφοντας τυχόν διακρίσεις όπως ηλικίας, σωματικής διάπλασης, φύλου, εθνικότητας, κ.α.(Χριστοφή,  2013) Ο συγκεκριμένος όρος αναφέρεται όχι μόνο σε εγκαταστάσεις αλλά και σε υπηρεσίες κι αγαθά όπως, στη δυνατότητα επικοινωνίας και πληροφόρησης, εξασφαλίζοντας την αυτονομία και την ανεξαρτησία του κάθε ατόμου. Αναλυτικότερα, ένα προσβάσιμο περιβάλλον φυσικό ή ηλεκτρονικό-ψηφιακό, καθιστά δυνατή την ισότιμη περιήγηση και συμμετοχή όλων των ανθρώπων απαλείφοντας τις διακρίσεις που ευθύνονται για την περιθωριοποίηση και την απομόνωση του ατόμου.  Όλοι οι πολίτες με ή χωρίς αναπηρία κρίνεται απαραίτητο να έχουν πλήρη πρόσβαση στα μεταφορικά μέσα, στις υπηρεσίας υγείας και πρόνοιας, στο εκπαιδευτικό, κοινωνικό και πολεοδομικό περιβάλλον, σε χώρους αναψυχής και πολιτισμικού ενδιαφέροντος.( Αργυρόπουλος, 2010, Βελιώτη,  Γεωργοπούλου-Τσουντασάκη,  1997) 

Επιπροσθέτως, ένα «προσβάσιμο περιβάλλον» σύμφωνα με το «The European Concept For Accessibility, 2003», μεριμνά και υποχρεώνεται να παρέχει τις εξής προδιαγραφές:

1. Να σέβεται τις ιδιαιτερότητες όλων των χρηστών του.
2. Να προσφέρει ασφάλεια κατά τη διέλευση και μετακίνησή τους σε αυτό.
3. Να είναι λειτουργικό & με τέτοιο τρόπο σχεδιασμένο, ώστε να είναι εύχρηστο προνοώντας για τυχόν προβλήματα που μπορεί να υπάρξουν από τους χρήστες.
4. Να διαθέτει σαφής πληροφορίες στους κοινόχρηστους χώρους, χρησιμοποιώντας και  διεθνή γλώσσα.
5. Να είναι ένα περιβάλλον υγιές χωρίς να προκαλεί προβλήματα σε ανθρώπους με αλλεργίες ή άλλες ασθένειες.
6. Να είναι κατανοητό κι εύκολα προσπελάσιμο από όλες τις κοινωνικές ομάδες.
7. Να είναι καλαίσθητο προσφέροντας ένα ξεκούραστο κι ευχάριστο περιβάλλον για όλους. (Χριστοφή, 2013)


Διεθνείς Νομοθεσίες  περί  Προσβασιμότητας & Το Νομοθετικό Πλάισιο της Ελλάδας

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στις προσπάθειες που έχουν γίνει από τους διεθνείς οργανισμούς αλλά και από το ίδιο το αναπηρικό κίνημα για το δικαίωμα της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρίες στους δημόσιους κρατικούς χώρους. Βέβαια, η διευκόλυνση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρίες αποτελεί ένα καίριο ζήτημα καθώς ακόμη και σήμερα παρά τις διεθνείς νομικές προδιαγραφές που έχουν ψηφιστεί, αποτελεί προσωπική -σχεδιαστική- πρωτοβουλία και μέριμνα κάποιων φορέων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των αναπήρων στους εκάστοτε χώρους.

Σε διεθνές επίπεδο από το 1948 ο Οργανισμός  Ηνωμένων Εθνών, στην  «Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», προέβλεπε ίσες ευκαιρίες κι ισάξια αντιμετώπιση για τα άτομα με αναπηρίες. Σύμφωνα με το παρακάτω άρθρο:

Άρθρο 27

«Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ελεύθερα στην πνευματική ζωή της κοινότητας, να χαίρεται τις καλές τέχνες και να μετέχει στην επιστημονική πρόοδο και στα αγαθά της». Προβλέποντας από τότε ίσες ευκαιρίες των ατόμων με αναπηρίες.

Παρακάτω θα αναφερθούν ορισμένες διεθνείς βασικές συνεδριάσεις & διαπραγματεύσεις που διήρκησαν από το 2002-2006 για την προάσπιση και κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, φτάνοντας στην υπογραφή της Σύμβασης του ΟΗΕ. Πρωταρχικός στόχος της σύμβασης αποτελεί η διασφάλιση ισάξιας αντιμετώπισης και συμμετοχής σε όλα τα αγαθά. Πιο συγκεκριμένα: 

Τον Ιούνιο του 2002, στη Φέιρα εγκρίθηκε το σχέδιο δράσης «Προσβασιμότητα στο Διαδίκτυο- Web Accessibility Initiative» , το οποίο αναφέρεται στο δικαίωμα πρόσβασης στον ηλεκτρονικό κόσμο της πληροφόρησης. Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους επίσης, με το ψήφισμα  E- Accessibility κατοχυρώθηκε η πρόσβαση στον ηλεκτρονικό κυβερνοχώρο σε άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης κι ακοής. Εν συνεχεία, το 2003 στο « Council Resolution of 6 May»,  επισημάνθηκε η σημασία που έχουν τα αρχεία για την κατανόηση της ιστορίας και του πολιτισμού της Ευρώπης, καθώς και για τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας, δίνοντας βαρύτητα στη δυνατότητα πρόσβασης στους πολιτισμικούς χώρους, σε όλους τους ανθρώπους με ή χωρίς αναπηρίες. Συγκεκριμένα, υποστήριξαν ένθερμα την άποψη:

• Υποστήριξαν μια Ευρώπη χωρίς φραγμούς για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς όπως τονίσθηκε υπάρχει σημαντικός αριθμός ατόμων με αναπηρίες που αντιμετωπίζουν φυσικούς & κοινωνικούς φραγμούς, καθώς επίσης και φραγμούς πληροφόρησης κατά την πολιτιστική και καλλιτεχνική τους έκφραση, περιορίζοντας και την πρόσβασή τους στην πολιτιστική κληρονομιά.

Καλούνται λοιπόν τα κράτη- μέλη να:

• Nα εξετάσουν τρόπους για την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες στον τομέα των τεχνών και στον πολιτιστικό τομέα, υποστηρίζοντας έτσι την ισότητα των ευκαιριών όσον αφορά την παραγωγή και την προώθηση των έργων τους.

• Να ενθαρρύνουν τον πολιτιστικό τομέα να συμβάλλει στην προώθηση της θετικής παρουσίασης των ατόμων με αναπηρίες.

• Να συνεχίσουν τις προσπάθειες άρσης των υφιστάμενων φραγμών, εξετάζοντας περαιτέρω ενδεδειγμένους τρόπους και μέσα διευκόλυνσης  και βελτίωσης της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρίες στον πολιτισμό.

Προδιαγραφές οι οποίες θα υλοποιηθούν μέσω:

• Της αξιολόγησης και βελτίωσης της φυσικής πρόσβασης, με την επιφύλαξη των διατάξεων, των κρατών- μελών περί προστασίας μνημείων σε χώρους όπως, οι αρχαιολογικοί υπαίθριοι χώροι, τα μουσεία, τα μνημεία και χώροι πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

• Της εξασφάλισης της φυσικής πρόσβασης σε κτίρια που θα οικοδομούνται στο μέλλον:

• Mε παροχή ενημέρωσης μέσω της σύγχρονης τεχνολογίας της πληροφορίας.

• Της ενίσχυσης της πρόσβασης στις πολιτιστικές δραστηριότητες με τη χρήση: α) Υπότιτλων, β) ευανάγνωστης γλώσσας και νοηματικής, γ) οδηγών & καταλόγων σε γραφή braille, δ) χρήση φωτισμού υψηλής αντίθεσης (Κοντράστ) στις εκθέσεις.

Επιπροσθέτως, το 2003 στις Βρυξέλλες, με ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική & Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, με θέμα « ίσες ευκαιρίες για τα άτομα με αναπηρίες, ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης»  ζητά την πλήρη εφαρμογή για ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία, την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξής τους, τη βελτίωση κοινοτικών πολιτικών για  την πρόσβαση όλων των ανθρώπων.       Υιοθετώντας έτσι μέτρα για την προσβασιμότητα στις νέες τεχνολογίες αλλά και στα δημόσια κτίρια. 

Δράσεις που θα ενισχύουν όχι μόνο την επαγγελματική τους και κοινωνική τους αποκατάσταση αλλά και θα στοχεύουν  στην καταπολέμηση των διακρίσεων προς τα άτομα με αναπηρίες. Εν συνεχεία στο πλαίσιο δραστηριοτήτων για την προσβασιμότητα του προγράμματος δράσης E-Europe (2002), επιτεύχθηκαν ορισμένα σημαντικά αποτελέσματα τα οποία επισφραγίστηκαν με το νέο « Δίκτυο Εθνικών Κέντρων Αριστείας ( EdeAN)» στο πλαίσιο του « Σχεδιασμού για όλους». Ένα πλαίσιο το οποίο στοχεύει στην επίτευξη της πλήρης πρόσβασης στην ηλεκτρονική πληροφόρηση, ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία, αλλά επίσης και τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες.  Πιο αναλυτικά τα δημόσια κτίρια δόκιμο θα ήταν να ακολουθούν τον καθολικό σχεδιασμό ο οποίος προτείνεται και διασφαλίζει: 

• Την εξέταση κι ανάπτυξη κατάλληλων ευρωπαϊκών προτύπων σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με δημόσια κτίρια (προγραμματισμός, σχεδιασμός, δόμηση, διαδικασίες ασφαλούς εκκένωσης των κτιρίων για άτομα με αναπηρίες).

• Την προώθηση για καλύτερη διαπαιδαγώγηση σε θέματα προσβασιμότητας στα σχολεία, με την ανάπτυξη μαθημάτων προσβασιμότητας για επαγγελματίες στον τομέα δομικών κατασκευών (πχ αρχιτέκτονες), ώστε να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες σε όλα τα δημόσια κτίρια.

Το 2006 ακόμη, η Διεθνής κοινότητα προχώρησε στην κατοχύρωση νομικά δεσμευτικών κανόνων που αφορούσαν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, όπου με τη Σύμβαση του ΟΗΕ αναστέλλονται όλα εκείνα τα εμπόδια που περιορίζουν την αποτελεσματική συμμετοχή τους στην κοινωνία, στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Έτσι λοιπόν με το Άρθρο 9 Περί Προσβασιμότητας εξαλείφεται κάθε μορφή διαφοροποίησης, επισφραγίζοντας την ίση συμμετοχή τους στην κοινωνία με τα υπόλοιπα μέλη του κοινωνικού συνόλου. Πιο συγκεκριμένα:

Άρθρο 9 Προσβασιμότητα 

1.  «Προκειμένου να επιτρέψουν στα άτομα με αναπηρίες να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πτυχές της ζωής, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, τα μέσα μεταφοράς, την πληροφορία και τις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών και συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων  προσβασιμότητας…. Πιο συγκεκριμένα, σημαντική ήταν η μέριμνα για αναδιαμόρφωση σε δημόσια κτίρια κι υπαίθριες εγκατάστασεις, σε δρόμους, σε χώρους επίσης όπως σχολικές μονάδες, ιατρικές κι εργασιακές εγκαταστάσεις, εξυπηρετώντας έτσι κάθε ανάγκη των ανθρώπων αυτών. 

Κάποια από αυτά τα μετρα λαμβάνονται προκειμένου: 

α. να αναπτύξουν, να διαδώσουν και να παρακολουθούν την εφαρμογή των ελάχιστων προτύπων και κατευθυντήριων οδηγιών για την προσβασιμότητα στις εγκαταστάσεις και στις υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο ευρύτερο κοινό, 

β. να παρέχουν κατάρτιση στους άμεσα ενδιαφερόμενους, σε σχέση με τα ζητήματα προσβασιμότητας που αντιμετωπίζουν  άτομα με αναπηρίες, 

γ. να παρέχουν, στα κτίρια και τις λοιπές εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό, σύστημα σήμανσης σε braille και σε ευανάγνωστες και κατανοητές μορφές πληροφοριών, 

δ. να παρέχουν μορφές «ζωντανής» βοήθειας και ενδιάμεσων οδηγιών  στους  άμεσα ενδιαφερόμενους αλλά και στους επαγγελματίες διερμηνείς της νοηματικής γλώσσας.

Επιπλέον, στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (ResAP 2007), « Η επίτευξη της πλήρους συμμετοχής των πολιτών μέσω του «Καθολικού Σχεδιασμού» (Universal Design) το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή Υπουργών 12 Δεκεμβρίου 2007, αναφέρει ότι:

1) «Ο Καθολικός Σχεδιασμός είναι μια στρατηγική που αποσκοπεί να καταστήσει το σχεδιασμό και τη σύνθεση των διαφορετικών περιβαλλόντων, τα προϊόντα, την επικοινωνία, την τεχνολογία της πληροφορίας και τις υπηρεσίες προσιτά και κατανοητά, καθώς και εύχρηστα από τον καθένα, στο μεγαλύτερο βαθμό.

2) Προωθεί μια στροφή προς τον επικεντρωμένο στο χρήστη σχεδιασμό, ακολουθώντας μια ολιστική προσέγγιση και με στόχο να καλυφθούν οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε αλλαγές που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Κατά συνέπεια, «ο Καθολικός Σχεδιασμός είναι μια έννοια που εκτείνεται πέρα από τα θέματα της απλής προσβασιμότητας των κτιρίων για τα άτομα με αναπηρία και θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος των πολιτικών και του σχεδιασμού και σε άλλους τομείς της κοινωνίας.» 


Νομοθετικό Πλαίσιο στην Ελλάδα για την Προσβασιμότητα

Στην Ελλάδα σύμφωνα με το Άρθρο 21 παρ.6 (Σύνταγμα της Ελλάδος-Δικαιώματα ατόμων με αναπηρίες) κατοχυρώνεται ότι «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας.» Επίσης, σύμφωνα με το Άρθρο 25 παρ. 1 διασφαλίζεται ότι « τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου κι ως μέλους του κοινωνικού συνόλου κι η αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου τελούν υπό την  εγγύηση του κράτους. Όλα τα κρατικά όργανα υποχρεούνται να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκησή τους. Τα δικαιώματα αυτά ισχύουν και στις σχέσεις μεταξύ ιδιωτών στις οποίες προσιδιάζουν. Οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας.» Επίσης, στο ίδιο Άρθρο στην παρ. 2 αναφέρεται «H αναγνώριση και η προστασία των θεμελιωδών και απαράγραπτων δικαιωμάτων του ανθρώπου από την Πολιτεία αποβλέπει στην πραγμάτωση της κοινωνικής προόδου μέσα σε ελευθερία και δικαιοσύνη.»  Παρατηρείται λοιπόν πως νομοθετικά τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται ισάξια από το κοινωνικό σύνολο. 

Όσον αφορά όμως, τον κώδικα καθολικής πρόσβασης στην Ελλάδα τουλάχιστον αντιμετωπίζονται αρκετές ελλείψεις, και σταδιακά υλοποιούνται ορισμένες υποστηρικτικές δομές σε δημόσιους εσωτερικούς κι εξωτερικούς χώρους (κτίρια, πλατείες, πεζοδρόμια, στάσεις/αποβάθρες κ.α.). Συγκεκριμένα, από το 1985 συστάθηκε και λειτουργεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ), το Γραφείο Μελετών ΑμεΑ, για την αντιμετώπιση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Η πρώτη σημαντική παρέμβασή του έγινε στο νέο Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό  (ΓΟΚ 1985) με το Άρθρο 29 το οποίο προέβλεπε την υποχρεωτική εγκατάσταση ανελκυστήρων σε όλα τα κοινόχρηστα κτίρια. Το 2000 τροποποιήθηκε το ανωτέρω άρθρο με το Άρθρο 28 καθιερώνοντας την ύπαρξη ανελκυστήρων, όχι μόνο στα νέα αλλά και σε παλαιότερα κτίρια και κατοικίες των αναπήρων. Σύμφωνα με τα παραπάνω οι χώροι και τα κτίρια πρέπει να διαθέτουν τις εξής εξυπηρετήσεις:   Ορισμένες από αυτές τις παραμέτρους αφορούν: 1) Tους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων Αμεα που οφείλουν να  αποτελούν το 5%, κι οι οποίες πρέπει να βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την είσοδο του εκάστοτε κτιρίου διασφαλίζοντας καλυτερα την προσβασιμότητά τους σε κοινόχρηστα μέρη.

2) Τους χώρους εξυπηρέτησης κοινού, όπως οι είσοδοι καταστημάτων που να διαθέτουν κατάλληλες επισημάνσεις όπου κρίνεται αυτό απαραίτητο καθώς κι οι  πάγκοι εξυπηρέτησης κοινού οι οποίοι οφείλουν να είναι σε τέτοια θέση ώστε να εξυπηρετούν τους χρήστες αμαξιδιών.

3) Όσον αφορά επίσης, τα άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες κρίνεται αναγκαίο για τη διασφάλιση της ομαλής πρόσβασής τους, την ύπαρξη κατάλληλων διαδρομών με οδηγούς όδευσης στον εκάστοτε χώρο, την ύπαρξη ηχητικής περιγραφής του περιβάλλοντα χώρου, την ύπαρξη έντονων χρωματικών αντιθέσεων σε τυχόν εμπόδια. Επιπλέον, θετικό θα ήταν να υπάρξουν στους χώρους προειδοποιητικές σημάνσεις που να συνοδεύονται από κείμενα σε γραφή braille κι από ανάγλυφα σχεδιάγραμματα των χώρων διασφαλίζοντας την πλήρη προσβασιμότητά τους. 

4) Οι χώροι υγιεινής ακόμη, πρέπει να διαθέτουν κατάλληλο εξοπλισμό για να εξυπηρετούν πλήρως τα άτομα με αναπηρίες.

Αναμφίβολα, στις μέρες μας έχουμε στη διάθεσή μας όλα εκείνα τα εργαλεία που επιτρέπουν την εφαρμογή της πρόσβασης (νομοθεσία, τεχνολογία, προδιαγραφές). Αλλά ακόμη και σήμερα δυστυχώς ορισμένες κοινωνικές ομάδες παραμένουν στο περιθώριο, αφού στην Ελλάδα η πρόσβαση δεν αποτελεί μείζον θέμα. Έτσι ο σχεδιασμός για όλους, έρχεται να καλύψει αυτές τις ανάγκες, της μετακίνησης, της επικοινωνίας, της πληροφόρησης, εξαλείφοντας τους αποκλεισμούς και καταρρίπτοντας όλα εκείνα τα «ανάπηρα» περιβάλλοντα που αφήνουν στο περιθώριο τα εμποδιζόμενα άτομα.  (Πολυχρονίου,  1997, Χριστοφή,  2012)


Δράσεις πολιτισμικών χώρων στην Ελλάδα για προσβασιμότητα ατόμων με ΣΠΟ

Αρχαιολογικός Χώρος Αρχαίας Αγοράς

Στο μουσειακό χώρο της Αρχαίας Αγοράς ξεκίνησε πρόσφατα μια προσπάθεια σε συνεργασία με το ΚΕΑΤ, δημιουργίας μακετών του εξωτερικού χώρου για καλύτερη κατανόηση του υπαίθριου αρχαιολογικού χώρου από άτομα με προβλήματα όρασης. Μάλιστα, έχουν δημιουργηθεί ορισμένα πιστά αντίγραφα αμφορέων κι άλλων αντίγραφων γλυπτικής τέχνης που υπάρχουν προς το παρόν στην αποθήκη του μουσείου, όπως (δικαστικές ψήφοι, όστρακα οστρακισμού, νομίσματα, σφραγίδες κι άλλα ιστορικά αντικείμενα). Όπως όμως επισημάνθηκε κι από τον πρώτο Έλληνα τυφλό ξεναγό κ. Κώνστα, για καλύτερη οργάνωση προετοιμασίας του χώρου και του αρμόδιου  προσωπικού κρίνεται προτιμότερο οι επισκέπτες με προβλήματα όρασης να ενημερώνουν το προσωπικό του μουσείου τηλεφωνικώς πριν την επίσκεψή τους.

Βέβαια, την ξενάγηση που παρακολούθησα με τον πρώτο Έλληνα τυφλό ξεναγό, μας επιτράπηκε η ψηλάφηση ορισμένων προτομών κι αγαλμάτων, που φιλοξενούνται στο δεύτερο όροφο του μουσείου και πράγματι διαπίστωσα πόσο απαραίτητη κρίνεται η απτική επαφή με τα αντικείμενα και για τους βλέποντες αλλά και για τους μη βλέποντες. Μάλιστα, ο πρώτος Έλληνας τυφλός ξεναγός, επισήμανε πως «όσο αυξάνεται η επισκεψιμότητά μας τόσο θα εξελίσσονται κι οι χώροι σύμφωνα με τις ανάγκες μας» επίσης μας διασαφήνισε πως ο συγκεκριμένος χώρος επιθυμεί μια στενή συνεργασία με το ΙΕΚ Τυφλών Ξεναγών για τη δημιουργία ανάγλυφων εικόνων,  ενέργεια η οποία θέλει την οικονομική στήριξη του κράτους κι άλλων φορέων για να υλοποιηθεί.


Μουσείο Ακρόπολης

Από το 2010 κι έπειτα, υπήρξε κινητοποίηση και δραστηριοποίηση του συγκεκριμένου μουσείου για την εξασφάλιση πρόσβασης των ατόμων με προβλήματα όρασης. Μάλιστα, ο κ. Αυγουλάς Ευάγγελος συμμετείχε ο ίδιος στην εκπαίδευση και στην προετοιμασία του προσωπικού για την καλύτερη ξενάγηση, υποδοχή των ατόμων με ΣΠΟ. Συγκεκριμένα, «το καλοκαίρι του 2010 με τη βοήθεια του Πανεπιστημίου Αθηνών και σε συνδυασμό με το νέο υποστηρικτικό τεχνολογικό εξοπλισμό μπόρεσαν κι επισκέφθηκαν το μουσείο 200 τυφλοί από όλες τις χώρες, μια προσπάθεια που υλοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία.» Το Μουσείο της Ακρόπολης έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με το «καθολικό σχεδιασμό» πρόσβασης κι εξυπηρέτησης ατόμων με αναπηρία. Επιπροσθέτως παρέχει στους επισκέπτες με ΣΠΟ:

• Μουσειακό οδηγό σε Braille ( σε ελληνική & αγγλική γλώσσα)
• Πρόσβαση σε σκύλους- οδηγών τυφλών επισκεπτών
• ‘Ύπαρξη γραφής Braille στους ανελκυστήρες
• Οργάνωση εξειδικευμένων ξεναγήσεων, κατόπιν συνεννόησης, για άτομα με προβλήματα όρασης
• Ύπαρξη κατάλληλου φωτισμού στα εκθέματα και στις συλλογές αλλά και σε κοινόχρηστους χώρους, εξυπηρετώντας τους


Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Το Μουσείο Βυζαντινού πολιτισμού, παρέχει από το Φεβρουάριο του 2015, ηχητική κι απτική ξενάγηση για επισκέπτες τυφλούς ή με περιορισμένη όραση. Η έκθεση με τίτλο « Αγγίξτε και γνωρίστε το Βυζάντιο», περιλαμβάνει ειδικά σχεδιασμένη διαδρομή στις έξι από τις έντεκα αίθουσες της μόνιμης έκθεσής του, καθώς και ψηλάφηση 15 εκθεμάτων από μάρμαρο και πυλό. Η απτική ξενάγηση συνοδεύεται και με το σύστημα ηχητικής ξενάγησης (audio guide) σε 4 γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά). Όλη η δράση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το ΚΕΑΤ παράρτημα Θεσσαλονίκης και την Περιφερειακή Ένωση Κεντρικής Μακεδονίας του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τυφλών αλλά κι από τους χορηγούς των προγραμμάτων,  link Technologies S.A. εξειδικευμένο σύστημα ξενάγησης με mp3 Player και το Deborah  ειδικό πρόγραμμα για  μετάφραση κι εκφώνηση αγγλικού κειμένου. 

Μουσείο Μπενάκη 

Διοργανώνει τακτικά εκπαιδευτικά απτικά προγράμματα για επισκέπτες με προβλήματα όρασης προσφέροντας μια μοναδική απτική ξενάγηση « Βλέποντας με τις Αισθήσεις» όπου ο επισκέπτης καλείται να γνωρίσει την ιεροτελεστία της γαμήλιας τελετής στην αρχαία και νεότερη Ελλάδα  μέσα από διηγήσεις του Αλ. Παπαδιαμάντη που φωτίζουν τις διαχρονικές πτυχές του συγκεκριμένου κοινωνικού θεσμού. Αξίζει να αναφέρω πως ο  κ. Αυγουλάς Ευάγγελος με ενημέρωσε ακόμη για τη συμμετοχή του στην έκθεση με τίτλο «Προκολομβιανή Τέχνη» και σε συνεργασία με την κ. Μαρίνα Εμμανουήλ (γραφίστρια- επιμελήτρια του εκπαιδευτικού προγράμματος της απτικής έκθεσης Προκολομβιανής Τέχνης) παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία έργα από τη συλλογή του κ. Γόντικα. Η συλλογή αυτή   περιελάμβανε 153 κεραμικά και λίθινα αντικείμενα  και περίπου 2.500 ξύλινα σφονδύλια αντικείμενα που προέρχονται από τις σημερινές περιοχές του Μεξικού, Εκουαδόρ, Κόστα Ρίκα και Περού, που χρονολογούνται μεταξύ 4ου πΧ  - 17ου  μΧ αι. Μάλιστα, όπως επισήμανε ο κ. Αυγουλάς, δόθηκαν στους επισκέπτες κατάλογοι ενημέρωσης της έκθεσης σε γραφή braille καθώς και δύο γεωγραφικοί ανάγλυφοι χάρτες για την καλύτερη κατανόηση της προέλευσης των αντικειμένων της συλλογής, μέσω της χρήσης της ειδικής συσκευής Piaf ,με την οποία καταφέραμε να τους δώσουμε απτική μορφή μέσω πλαστικοποιημένης αποτύπωσης των αγγείων και των παραστάσεων, προσφέροντας στους επισκέπτες με προβλήματα όρασης μια ξεχωριστή απτική περιήγηση.  


Μουσείο Αφής Φάρου

Ανήκει στα 5 καλύτερα μουσεία του είδους του στον κόσμο. Ιδρύθηκε το 1984 με σκοπό να καλύψει την ανάγκη των ατόμων με προβλήματα όρασης, να έρθουν σε επαφή μέσω της αφής με την πολιτισμική μας κληρονομιά. Μάλιστα είναι προσβάσιμο και για μαθητές Α/Βάθμιας και Β/Βάθμιας Εκπαίδευσης, κι αποτελεί μοναδική μουσειακή εμπειρία, διότι υπάρχουν πολλά πιστά αντίγραφα σημαντικών εκθεμάτων από το μουσείο της Ακρόπολης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, των Δελφών, της Ολυμπίας, του Ηρακλείου και το Κυκλαδικό. « Το μουσείο Αφής θα πρέπει να θεωρείται πρότυπο προσβασιμότητας για όλα τα μουσεία στον κόσμο. Κάθε μουσείο που θα ιδρύεται θα ήταν εύλογο να λαμβάνει υπόψη του το συγκεκριμένο μουσείο για το πώς θα έχουν ομαλή πρόσβαση τα εμποδιζόμενα άτομα..» , δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρώτος Έλληνας τυφλός ξεναγός κ. Κώνστας.


Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Με πρωτοβουλία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας οργανώνονται από το καλοκαίρι του 2016, εξειδικευμένα προγράμματα περιήγησης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών, προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε άτομα με προβλήματα όρασης ή με κινητικά προβλήματα. Στις απτικές διαδρομές οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να ψηλαφήσουν εκθέματα, (εκθέματα που εξιστορούν την ιστορία της Θήβας) τα οποία βρίσκονται εκτός των προθηκών τους. 


Βιβλιοθήκες 

Βιβλιοθήκες που εξυπηρετούν πλήρως άτομα με προβλήματα όρασης είναι:

1) Στο Φάρο Τυφλών
2) Στον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών στην Αθήνα
3) Στην τοπική Ένωση Τυφλών Κεντρικής Μακεδονίας

Οι συγκεκριμένες βιβλιοθήκες μπορούν να δανείζουν ομιλούντα βιβλία ή ορισμένα βιβλία σε γραφή Braille. Εκτός από αυτές τις βιβλιοθήκες δεν υπάρχει καμία δημόσια ή ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη στην Ελλάδα που να έχουν πλήρη πρόσβαση οι άνθρωποι με πρόβλημα όρασης. Βέβαια γίνονται προσπάθειες για ύπαρξη ειδικών υποδομών για τυφλούς σε βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, της Παντείου αλλά  στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Πολλοί από τους συμμετέχοντες δήλωσαν πως το διάβασμα βιβλίων είναι γι αυτούς απαραίτητο για τον εμπλουτισμό των γνώσεών τους αλλά και για την ευχαρίστησή τους. Στις ανεπτυγμένες χώρες τα audio books  (ηχογραφημένα βιβλία) είναι εύχρηστα από τους χρήστες τους αλλά και διαδεδομένα.   Σε αντίθεση με την Ελλάδα τα συγκεκριμένα βιβλία δημιουργούνται κυρίως από την επιθυμία ορισμένων εθελοντών οι οποίοι υποστηρίζουν θερμά τις ενέργειες των συνδέσμων τυφλών. Η δανειστική βιβλιοθήκη ομιλούντων βιβλίων στο Φάρο περιλαμβάνει πλέον πάνω από 3.000 τίτλους βιβλίων και διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή, cd, dvd, usb.  Η ψηφιοποίηση επίσης, βιβλίων αποτελεί ένα μεγάλο βήμα πρόσβασης στην πληροφόρηση και  των ανθρώπων με προβλήματα όρασης. Οι ελλείψεις όμως  στην Ελλάδα  και σε αυτόν τον τομέα είναι αρκετές καθώς δε δίνεται ούτε ο απαραίτητος υποστηρικτικός εξοπλισμός που χρειάζεται αλλά ούτε κι η απαραίτητη οικονομική ενίσχυση.

Συνοπτικά, τα άτομα με προβλήματα όρασης αλλά και γενικότερα τα άτομα με αναπηρία για να αντιμετωπισθούν ως ισότιμα μέλη σε μια κοινωνία, διαδραματίζουν ρόλο σημαντικές προυποθέσεις:  Η διαμόρφωση κατάλληλων προνοιακών- κοινωνικών προγραμμάτων συμβάλλοντας στην επίτευξη ίσων ευκαιριών για τη συμμετοχή τους  στο κοινωνικό σύνολο, η προσπάθεια ενημέρωσης για τα προβλήματα των ανθρώπων με αναπηρίες, τα δικαιώματά τους αλλά και τις ανάγκες τους. Επίσης, η επίτευξη της συνεκπαίδευσης κι ενσωμάτωσης τους σε σχολεία της «γειτονιάς» τους χωρίς την περιθωριοποίηση ατόμων. Επιπλέον, για την  πλήρη κοινωνική κι επαγγελματική τους αποκατάσταση παρέχοντας τους όλα εκείνα τα εργαλεία που θα αλλάξουν, θα βελτιώσουν τη ζωή τους θέτοντάς τους ως ανεξάρτητα μέλη στο κοινωνικό σύνολο. Πρωταρχικός παράγοντας όμως για την ισότιμη συμμετοχή τους σε μια ιδανική κοινωνία αποτελεί η δυνατότητα της πρόσβασης στο φυσικό περιβάλλον και της προσβασιμότητας σε τομείς της πληροφορίας και της επικοινωνίας. Σύμφωνα με τη Νικολαίδου, 1996 το άτομο με αναπηρία όταν βρίσκεται σε ένα περιβάλλον που με τον οποιδήποτε τρόπο υποβοηθά και σέβεται την αυτονομία του και την ανεξαρτησία του μέσα σε αυτόν, τότε δεν αντιμετωπίζει την αναπηρία του ως ανασταλτικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. Όπως θα αναλυθεί και σε επόμενο κεφάλαιο αν και γίνονται σταδιακά ορισμένες προσπάθειες στη χώρα μας για την ισότιμη προσπελασιμότητα  των Αμέα, ωστόσο σε βασικούς τομείς όπως, στην εκπαίδευση, στην κοινωνία, στην υποδοχή κι αποδοχή τους σε χώρους πολιτισμικού ενδιαφέροντος, τα άτομα με ΣΠΟ συχνά αποκλείονται ή συναντούν φραγμούς στην εξυπηρέτηση των καθημερινών τους αναγκών.